Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα εξελίσσεται σε κάτι πολύ περισσότερο από μια τυπική συνάντηση των ηγετών της Συμμαχίας. Για την Άγκυρα αποτελεί τη μεγαλύτερη διπλωματική και στρατηγική ευκαιρία των τελευταίων ετών, με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να επιχειρεί να μετατρέψει τη διεθνή συγκυρία σε μοχλό για την πλήρη επαναφορά της Τουρκίας στο δυτικό στρατόπεδο, χωρίς όμως να εγκαταλείψει τις πάγιες αναθεωρητικές της επιδιώξεις.
Με τον Ντόναλντ Τραμπ να βρίσκεται στην τουρκική πρωτεύουσα και να εκπέμπει διαδοχικά θετικά μηνύματα προς την Άγκυρα, η τουρκική ηγεσία θεωρεί ότι έχει ανοίξει ένα ιστορικό “παράθυρο ευκαιρίας”, τόσο για την αποκατάσταση των αμερικανοτουρκικών σχέσεων όσο και για την είσοδό της στον πυρήνα της νέας ευρωπαϊκής αμυντικής αρχιτεκτονικής.
Το σχέδιο της Άγκυρας: Επιστροφή στα F-35 και είσοδος στην Ευρωπαϊκή Άμυνα
Η τουρκική στρατηγική κινείται ταυτόχρονα σε δύο μέτωπα.
Από τη μία πλευρά επιδιώκει την άρση των αμερικανικών κυρώσεων CAATSA, που επιβλήθηκαν μετά την αγορά των ρωσικών S-400, και από την άλλη θέλει να αποκτήσει πλήρη και χωρίς περιορισμούς πρόσβαση στα ευρωπαϊκά εξοπλιστικά προγράμματα και στα τεράστια κονδύλια του επανεξοπλισμού της Ευρώπης.
Η συγκυρία θεωρείται ιδανική από την τουρκική πλευρά, καθώς η Ευρώπη αναζητά νέες παραγωγικές δυνατότητες για την αμυντική της βιομηχανία, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να διατηρήσουν την Τουρκία σταθερά εντός της δυτικής στρατηγικής τροχιάς.
Το μήνυμα Τραμπ αλλάζει το κλίμα υπέρ της Τουρκίας
Το ιδιαίτερα θερμό κλίμα μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αποτυπώθηκε ακόμη και πριν από την άφιξη του Αμερικανού προέδρου στην Άγκυρα.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο βασικός λόγος συμμετοχής του στη Σύνοδο είναι ο ίδιος ο Τούρκος πρόεδρος, στέλνοντας ένα ισχυρό πολιτικό μήνυμα προς όλες τις κατευθύνσεις.
Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση προώθησε την πώληση 80 κινητήρων F110, εξέλιξη ιδιαίτερα σημαντική για το πρόγραμμα του τουρκικού μαχητικού πέμπτης γενιάς KAAN, το οποίο αποτελεί το μεγαλύτερο τεχνολογικό και αμυντικό στοίχημα της τουρκικής βιομηχανίας.
Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται στην Άγκυρα ως έμπρακτη ένδειξη ότι η Ουάσιγκτον επιθυμεί σταδιακή επαναπροσέγγιση.
Οι New York Times αποκαλύπτουν νέο άνοιγμα για τα F-35
Την ίδια στιγμή, δημοσίευμα των New York Times αναφέρει ότι ο Ντόναλντ Τραμπ σκοπεύει να διαμηνύσει στον Τούρκο πρόεδρο πως επιθυμεί να βρεθεί τρόπος επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Ωστόσο, η πραγματικότητα παραμένει ιδιαίτερα σύνθετη.
Οι κυρώσεις CAATSA, η κατοχή των S-400, η αμερικανική νομοθεσία αλλά κυρίως το Κογκρέσο εξακολουθούν να αποτελούν σοβαρά εμπόδια, τα οποία δεν μπορούν να αρθούν μόνο με μια πολιτική δήλωση του Λευκού Οίκου.
Έτσι, ακόμη κι αν υπάρξει θετικό μήνυμα από τον Τραμπ, η άμεση επιστροφή της Τουρκίας στα F-35 δεν θεωρείται δεδομένη.
Το κρίσιμο χαρτί των SAMP/T και η γαλλική μεταστροφή
Το πλέον ενδιαφέρον στοιχείο των τελευταίων ημερών αφορά τις πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η Γαλλία εμφανίζεται έτοιμη να άρει τις επιφυλάξεις της για την πώληση του αντιαεροπορικού συστήματος SAMP/T στην Τουρκία.
Εάν τελικά επιβεβαιωθεί αυτή η εξέλιξη, τότε αλλάζουν σημαντικά οι ισορροπίες.
Η απόκτηση των SAMP/T θα μπορούσε να επιτρέψει στην Άγκυρα να αποσύρει σταδιακά τους ρωσικούς S-400, αφαιρώντας έτσι το βασικό εμπόδιο που οδήγησε στις αμερικανικές κυρώσεις.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, θα άνοιγε θεωρητικά ο δρόμος για επανέναρξη των συνομιλιών σχετικά με τα F-35, αν και η τελική απόφαση θα εξακολουθήσει να εξαρτάται από το αμερικανικό πολιτικό σύστημα.
Το Ισραήλ υψώνει ισχυρό τείχος απέναντι στην Άγκυρα
Η μεγαλύτερη ίσως δυσκολία για τον Ντόναλντ Τραμπ δεν βρίσκεται μόνο στο Κογκρέσο ή στα ελληνοαμερικανικά και αρμενικά λόμπι.
Το Ισραήλ εμφανίζεται αποφασισμένο να αποτρέψει κάθε ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.
Οι πρόσφατες δημόσιες παρεμβάσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου κατέστησαν σαφές ότι το Τελ Αβίβ θεωρεί την ενδεχόμενη απόκτηση των αμερικανικών stealth μαχητικών από την Τουρκία ως άμεση απειλή για τη στρατηγική ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή.
Η αντίθεση του Ισραήλ αναμένεται να αποτελέσει έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που θα επηρεάσουν τις τελικές αμερικανικές αποφάσεις.
Η Άγκυρα πιέζει για συμμετοχή χωρίς όρους στην Ευρωπαϊκή Άμυνα
Παράλληλα με το ζήτημα των F-35, η Τουρκία επιδιώκει ένα ακόμη μεγαλύτερο στρατηγικό κέρδος.
Η τουρκική κυβέρνηση ζητά πλήρη και χωρίς πολιτικές προϋποθέσεις συμμετοχή στο νέο οικοδόμημα της Ευρωπαϊκής Άμυνας, διεκδικώντας πρόσβαση τόσο στα εξοπλιστικά προγράμματα όσο και στα τεράστια χρηματοδοτικά εργαλεία που δημιουργεί η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν υποστήριξε ότι οι περιορισμοί στη συμμετοχή της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας αποτελούν “στρατηγικό βάρος” για την Ευρώπη, ζητώντας να μην αποκλείεται κανένας σύμμαχος του ΝΑΤΟ από τις νέες πρωτοβουλίες.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ, ο οποίος υποστήριξε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να οικοδομήσει αποτελεσματική αρχιτεκτονική ασφαλείας αποκλείοντας μια χώρα με τις στρατιωτικές δυνατότητες και τη γεωπολιτική θέση της Τουρκίας.
Το πραγματικό σχέδιο της Άγκυρας ξεπερνά τα εξοπλιστικά
Πίσω από τα F-35 και τα εξοπλιστικά προγράμματα, διαμορφώνεται μια πολύ ευρύτερη στρατηγική.
Η Τουρκία επιδιώκει να μετατραπεί σε βασικό πάροχο ασφάλειας, παραγωγό αμυντικών συστημάτων και αναντικατάστατο γεωπολιτικό εταίρο της Ευρώπης, χωρίς να υποχρεωθεί να αλλάξει τις πάγιες θέσεις της απέναντι στην Ελλάδα, την Κύπρο ή τις ευρωτουρκικές εκκρεμότητες.
Σε αντάλλαγμα, η Άγκυρα φιλοδοξεί να εξασφαλίσει σειρά πολιτικών και οικονομικών ανταλλαγμάτων, όπως:
Αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κατάργηση της υποχρέωσης θεώρησης (visa) για τους Τούρκους πολίτες.
Ένταξη της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό σύστημα πληρωμών SEPA.
Θεσμική συμμετοχή στα ευρωπαϊκά αμυντικά ταμεία και στα νέα εξοπλιστικά προγράμματα.
Η Ελλάδα και η Κύπρος μπροστά σε μια νέα γεωπολιτική πρόκληση
Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα δεν αφορά μόνο τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις.
Οι αποφάσεις και τα μηνύματα που θα προκύψουν ενδέχεται να επηρεάσουν συνολικά τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς μια πιθανή επαναπροσέγγιση Ουάσιγκτον–Άγκυρας θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα δεδομένα τόσο στον αμυντικό όσο και στον διπλωματικό τομέα.
Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να διασφαλίσουν ότι οποιαδήποτε αναβάθμιση της Τουρκίας δεν θα πραγματοποιηθεί χωρίς σαφείς όρους και δεσμεύσεις, ιδιαίτερα όσο παραμένουν ανοικτά ζητήματα όπως το casus belli, οι παραβιάσεις στο Αιγαίο και η συνεχιζόμενη κατοχή της Κύπρου.
Η επόμενη περίοδος αναμένεται να είναι καθοριστική, καθώς στην Άγκυρα δεν διακυβεύεται μόνο το μέλλον των F-35 ή των SAMP/T, αλλά ολόκληρη η θέση της Τουρκίας στη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας της Δύσης και της Ευρώπης.
Κατάργηση της υποχρέωσης θεώρησης (visa) για τους Τούρκους πολίτες.
Ένταξη της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό σύστημα πληρωμών SEPA.
Θεσμική συμμετοχή στα ευρωπαϊκά αμυντικά ταμεία και στα νέα εξοπλιστικά προγράμματα.
Η Ελλάδα και η Κύπρος μπροστά σε μια νέα γεωπολιτική πρόκληση
Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα δεν αφορά μόνο τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις.
Οι αποφάσεις και τα μηνύματα που θα προκύψουν ενδέχεται να επηρεάσουν συνολικά τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς μια πιθανή επαναπροσέγγιση Ουάσιγκτον–Άγκυρας θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα δεδομένα τόσο στον αμυντικό όσο και στον διπλωματικό τομέα.
Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να διασφαλίσουν ότι οποιαδήποτε αναβάθμιση της Τουρκίας δεν θα πραγματοποιηθεί χωρίς σαφείς όρους και δεσμεύσεις, ιδιαίτερα όσο παραμένουν ανοικτά ζητήματα όπως το casus belli, οι παραβιάσεις στο Αιγαίο και η συνεχιζόμενη κατοχή της Κύπρου.
Η επόμενη περίοδος αναμένεται να είναι καθοριστική, καθώς στην Άγκυρα δεν διακυβεύεται μόνο το μέλλον των F-35 ή των SAMP/T, αλλά ολόκληρη η θέση της Τουρκίας στη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας της Δύσης και της Ευρώπης.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου