Θοδωρής ΚαλούδηςΗ πτώση της Μόκα και της Περίμ δεν αποκαλύπτει μόνο τη δύναμη των Χούθι. Φέρνει ξανά στην επιφάνεια τη στρατηγική αναξιοπιστία του Ριάντ: διαθέτει μία από τις ισχυρότερες αεροπορίες της περιοχής, δαπανά δεκάδες δισεκατομμύρια για την άμυνά του, αλλά στην κρίσιμη ώρα ζητά από την Ουάσιγκτον να «βγάλει το φίδι από την τρύπα».
Η κατάληψη της Μόκα και της νήσου Περίμ από τους Χούθι, μέσα σε μόλις 36 ώρες, δεν αποτελεί μια ακόμη ανατροπή στον ατελείωτο πόλεμο της Υεμένης.Πρόκειται για στρατηγική ήττα της Σαουδική Αραβία και σοβαρό πλήγμα για την αξιοπιστία της ως περιφερειακής δύναμης.
Το Ριάντ γνώριζε τι διακυβευόταν. Η Μόκα ελέγχει την πρόσβαση προς το Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Η Περίμ βρίσκεται μέσα στο ίδιο το Στενό. Και η Σαουδική Αραβία έχει πλέον αυξημένη ανάγκη να διατηρήσει ανοικτή αυτή τη δίοδο, καθώς μέρος των πετρελαϊκών εξαγωγών της διοχετεύεται προς την Ερυθρά Θάλασσα για να παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ.
Παρά ταύτα, όταν οι κυβερνητικές δυνάμεις της Υεμένης ζήτησαν αεροπορική υποστήριξη, τα σαουδαραβικά αεροσκάφη δεν εμφανίστηκαν την κρίσιμη στιγμή. Σύμφωνα με το CNN, η Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων (CENTCOM) διαβεβαίωνε τους Υεμενίτες ότι η σαουδαραβική αεροπορική υποστήριξη ερχόταν. Δεν ήρθε. Η άμυνα κατέρρευσε και η Μόκα πέρασε στους Χούθι.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο προβληματική από την αποκάλυψη του
Axios ότι ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν τηλεφώνησε δύο φορές στον Ντόναλντ Τραμπ, ζητώντας αμερικανικά πλήγματα. Και αυτό όταν μόλις τον Ιούλιο το Ριάντ διαβεβαίωνε την Ουάσιγκτον ότι μπορούσε να αντιμετωπίσει μόνο του τους Χούθι…
Αυτή η απόσταση ανάμεσα στη διακήρυξη και στην πράξη των Σαουδαράβων είναι το πραγματικό πρόβλημα.
Μια πανάκριβη αεροπορία χωρίς στρατηγική αυτονομία
Η Σαουδική Αραβία δεν είναι μια χώρα χωρίς στρατιωτικά μέσα. Διαθέτει υπερσύγχρονα F-15, Eurofighter Typhoon, αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού, εξελιγμένα όπλα και εκτεταμένη δυτική τεχνική υποστήριξη. Το 2025 δαπάνησε, σύμφωνα με το
SIPRI, 83,2 δισ. δολάρια για την άμυνά της και ήταν η όγδοη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη παγκοσμίως ως προς τις δαπάνες.
Το ζήτημα, συνεπώς, δεν είναι η έλλειψη αεροσκαφών. Είναι η απουσία πολιτικής βούλησης, επιχειρησιακής συνοχής και καθαρής στρατηγικής.
Το Ριάντ φοβάται ότι μια αποφασιστική επέμβαση θα προκαλέσει νέες επιθέσεις των Χούθι στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του. Ταυτόχρονα, όμως, δεν μπορεί να επιτρέψει στους Χούθι να εδραιωθούν στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Θέλει να περιορίσει το Ιράν, χωρίς να αναλάβει το κόστος της αναμέτρησης. Και επιδιώκει να εμφανίζεται ως αυτόνομη περιφερειακή δύναμη, ενώ στην πρώτη μεγάλη δοκιμασία επιστρέφει στην αμερικανική προστασία.
Αυτή δεν είναι στρατηγική. Είναι μετάθεση ευθύνης. Ίσως και κλασσική Αραβική νοοτροπία.
Το κόστος της σαουδαραβικής αναξιοπιστίας
Η Σαουδική Αραβία παρενέβη στην Υεμένη το 2015 υποσχόμενη ότι θα εξουδετέρωνε γρήγορα τους Χούθι. Ύστερα από χρόνια βομβαρδισμών, τεράστιο οικονομικό κόστος και μια ανθρωπιστική καταστροφή, οι Χούθι όχι μόνο επιβίωσαν, αλλά εμφανίζονται σήμερα ισχυρότεροι και καλύτερα εξοπλισμένοι.
Παράλληλα, το Ριάντ απέτυχε να συγκροτήσει ένα συνεκτικό αντι-Χούθι μέτωπο. Οι κυβερνητικές δυνάμεις παραμένουν κατακερματισμένες, ενώ οι νότιες παρατάξεις που υποστηρίχθηκαν στο παρελθόν από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν προτίθενται να πολεμήσουν έξω από τις δικές τους περιοχές. Όπως επισήμανε σαουδάραβας αναλυτής στο Al Jazeera, η πτώση της Μόκα δεν οφείλεται μόνο στη δύναμη των Χούθι, αλλά κυρίως στην αποδιοργάνωση των αντιπάλων τους.
Αυτή η αποδιοργάνωση βαρύνει πρωτίστως τη χώρα που επί μία δεκαετία διεκδικεί την ηγεσία του συνασπισμού.
Η Ουάσιγκτον, ασφαλώς, δεν μπορεί να αδιαφορήσει για την ασφάλεια της Ερυθράς Θάλασσας. Το Μπαμπ ελ Μαντέμπ αποτελεί παγκόσμια εμπορική αρτηρία. Άλλο όμως η προστασία της διεθνούς ναυσιπλοΐας και άλλο η ανάληψη ενός ακόμη πολέμου επειδή ένας πανίσχυρος και πανάκριβος σύμμαχος διστάζει ή αρνείται να χρησιμοποιήσει τις δικές του δυνατότητες.
Το στρατηγικό μήνυμα της Μόκα είναι καθαρό: η Σαουδική Αραβία θέλει να αναγνωρίζεται ως μεγάλη περιφερειακή δύναμη, αλλά εξακολουθεί να λειτουργεί ως εξαρτημένος πελάτης της αμερικανικής ασφάλειας. Και ένας σύμμαχος που ζητά διαρκώς εγγυήσεις, ενώ αποφεύγει το δικό του μερίδιο του κινδύνου, δεν είναι απλώς αδύναμος. Είναι αναξιόπιστος.ΥΓ: Αυτή την αναξιοπιστία λογικά εξετάζουν σήμερα και οι αρμόδιες Ελληνικές αρχές που άλλα περίμεναν (και ακόμη περιμένουν) από τη στρατιωτική συνεργασία με τη Σαουδική Αραβία και την αποστολή της μονάδας patriot για την ασφάλεια των πετρελαϊκών εγκαταστάσεών της.