Βασιλης Διαμαντακος
Οι Χούθι πατούν πλέον στο στρατηγικό νησί Περίμ, στην καρδιά του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, την ώρα που το Ορμούζ παραμένει υπό ασφυκτική πίεση και ο σαουδαραβικός αγωγός Ανατολής–Δύσης έχει τεθεί προσωρινά εκτός λειτουργίας. Για την Ουάσιγκτον διαμορφώνεται ένα επικίνδυνο δίλημμα: νέα στρατιωτική εμπλοκή στην Υεμένη ή αποδοχή μιας ενισχυμένης ιρανικής δυνατότητας πίεσης πάνω σε δύο από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
«Οι Χούθι προελαύνουν» – Η πιθανότητα να συμπιεστεί ολόκληρη η Αραβική Χερσόνησος ανάμεσα σε Ορμούζ και Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Ένα δεύτερο στρατηγικό μέτωπο ανοίγει στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής — αυτή τη φορά στην άλλη πλευρά της Αραβικής Χερσονήσου.
Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι προχώρησαν με μεγάλη ταχύτητα κατά μήκος της δυτικής ακτής της Υεμένης και έφθασαν στο Περίμ, το μικρό αλλά εξαιρετικά σημαντικό νησί που βρίσκεται μέσα στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Την ίδια ώρα, κυβερνητικές πηγές της Υεμένης αναφέρουν ότι οι δυνάμεις τους αποχώρησαν από το Περίμ, ενώ οι Χούθι κατέλαβαν και την Ντουμπάμπ, ακριβώς απέναντι από το νησί.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η οργάνωση αποκτά μια πολύ ισχυρότερη γεωγραφική θέση απέναντι σε μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του κόσμου.
Και αυτό συμβαίνει στην χειρότερη δυνατή στιγμή για τη Σαουδική Αραβία.
Το Περίμ είναι μικρό – Η γεωγραφία του τεράστια
Το Περίμ, γνωστό και ως Μαγιούν, βρίσκεται ακριβώς στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ και χωρίζει το στενό σε δύο θαλάσσιες διόδους.
Προς βορρά βρίσκεται η Ερυθρά Θάλασσα και, στη συνέχεια, το Σουέζ.
Προς νότο βρίσκεται ο Κόλπος του Άντεν και ο Ινδικός Ωκεανός.
Η παρουσία των Χούθι εκεί δεν σημαίνει αυτομάτως ότι μπορούν να «κλείσουν» με έναν διακόπτη το στενό.
Τους δίνει όμως πολύ ισχυρότερη δυνατότητα επιτήρησης, απειλής και δυνητικής προσβολής της ναυσιπλοΐας.
Η σημασία αυτής της δυνατότητας έχει ήδη αποδειχθεί: οι Χούθι είχαν καταφέρει να προκαλέσουν τεράστια αναστάτωση στη ναυτιλία της Ερυθράς Θάλασσας από το 2023 έως το 2025 ακόμη και χωρίς να ελέγχουν το Περίμ.
Ο εφιάλτης της Σαουδικής Αραβίας: Πίεση και στις δύο θάλασσες
Εδώ βρίσκεται το πραγματικό γεωενεργειακό πρόβλημα.
Η Σαουδική Αραβία διαθέτει δύο βασικές γεωγραφικές κατευθύνσεις για τη διοχέτευση πετρελαίου στις διεθνείς αγορές.
Η πρώτη περνά από τον Περσικό Κόλπο και το Στενό του Ορμούζ.
Η δεύτερη χρησιμοποιεί τον αγωγό Ανατολής–Δύσης για να μεταφέρει αργό προς το Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας το Ορμούζ.
Όμως τώρα και οι δύο επιλογές βρίσκονται υπό πίεση.
Το Ορμούζ έχει υποστεί σοβαρή διατάραξη από τον πόλεμο με το Ιράν.
Και ο αγωγός Ανατολής–Δύσης έκλεισε προσωρινά μετά τις επιθέσεις με drones που προήλθαν από το Ιράκ.
Την ίδια στιγμή, στην έξοδο της Ερυθράς Θάλασσας βρίσκονται πλέον οι Χούθι.
Η «δεύτερη μέγγενη» της Τεχεράνης
Αυτό δημιουργεί ένα σενάριο που πριν από λίγες εβδομάδες θα θεωρούνταν ακραίο.
Το Ιράν διαθέτει άμεση δυνατότητα πίεσης στο Ορμούζ.
Οι σύμμαχοί του στην Υεμένη αποκτούν τώρα πολύ ισχυρότερη θέση απέναντι στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Οι δύο στενωποί βρίσκονται στις αντίθετες πλευρές της Αραβικής Χερσονήσου.
Εάν διαταραχθούν ταυτόχρονα, η πίεση δεν περιορίζεται στο σαουδαραβικό πετρέλαιο.
Αγγίζει το παγκόσμιο εμπόριο μεταξύ Ασίας και Ευρώπης, τα tankers, τα containerships, τα ασφάλιστρα πολέμου και τελικά το κόστος μεταφοράς προϊόντων σε ολόκληρο τον κόσμο.
Το Reuters σημειώνει ότι μια ενδεχόμενη πλήρης κυριαρχία των Χούθι στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ θα μπορούσε να προσφέρει στην Τεχεράνη κρίσιμο πλεονέκτημα στον πόλεμο με τις ΗΠΑ, πιέζοντας έναν δεύτερο μεγάλο διάδρομο ενεργειακών ροών.
Το Ριάντ ζήτησε βοήθεια – Ο Τραμπ είπε «όχι» σε αμερικανικά πλήγματα
Η στρατιωτική διάσταση είναι εξίσου σημαντική.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν επικοινώνησε δύο φορές με τον Ντόναλντ Τραμπ ζητώντας αμερικανική στρατιωτική δράση εναντίον των Χούθι.
Η Ουάσιγκτον, ωστόσο, δεν θέλει — τουλάχιστον προς το παρόν — να ανοίξει νέο άμεσο μέτωπο.
Οι ΗΠΑ παρέχουν πληροφορίες και υποστήριξη στοχοποίησης στη Σαουδική Αραβία, αλλά αποφεύγουν την άμεση εμπλοκή σε επιθέσεις.
Και η επιλογή αυτή δεν είναι δύσκολο να εξηγηθεί.
Γιατί η Ουάσιγκτον φοβάται μια επιστροφή στην Υεμένη
Οι Χούθι έχουν αποδειχθεί εξαιρετικά δύσκολος αντίπαλος.
Η πολυετής στρατιωτική εκστρατεία της Σαουδικής Αραβίας δεν κατάφερε να τους εκδιώξει από τη Σαναά.
Ούτε οι προηγούμενες αμερικανικές επιχειρήσεις κατάφεραν να εξαλείψουν τη δυνατότητά τους να χρησιμοποιούν drones και πυραύλους εναντίον πλοίων.
Μια νέα αμερικανική εκστρατεία θα απαιτούσε σημαντική αεροπορική και ναυτική ισχύ.
Θα απαιτούσε επίσης πυραύλους ακριβείας και συστήματα αεράμυνας την ώρα που οι αμερικανικές δυνάμεις είναι ήδη απασχολημένες στο μέτωπο με το Ιράν.
Και υπάρχει ακόμη ένα πρόβλημα.
Η νέα εμπλοκή θα μπορούσε να τινάξει στον αέρα την προηγούμενη συμφωνία μέσω της οποίας σταμάτησαν οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί των Χούθι με αντάλλαγμα περιορισμό των επιθέσεων εναντίον αμερικανικών συμφερόντων στην Ερυθρά Θάλασσα.
Οι Χούθι στέλνουν μήνυμα στον Τραμπ
Οι ίδιοι οι Χούθι έχουν προειδοποιήσει την αμερικανική κυβέρνηση να μη συμμετάσχει άμεσα στη νέα σύγκρουση.
Παράλληλα υποστηρίζουν ότι η ναυσιπλοΐα στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ παραμένει ασφαλής για πλοία που δεν συνδέονται με τη Σαουδική Αραβία.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία.
Δείχνει ότι, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, οι Χούθι δεν χρειάζεται να κλείσουν ολοκληρωτικά το στενό για να αποκτήσουν στρατηγική επιρροή.
Αρκεί η δυνατότητα να επιλέγουν ποιον μπορούν να απειλήσουν.
Το δίλημμα Τραμπ
Για τον Αμερικανό πρόεδρο η εξίσωση γίνεται εξαιρετικά δύσκολη.
Εάν παρέμβει στρατιωτικά, κινδυνεύει να ανοίξει ένα ακόμη μέτωπο σε έναν πόλεμο που ήδη απορροφά αμερικανικούς στρατιωτικούς πόρους.
Εάν δεν παρέμβει, αφήνει τη Σαουδική Αραβία να αντιμετωπίσει έναν αντίπαλο που έχει αποδειχθεί ανθεκτικός και διαθέτει πλέον καλύτερη γεωγραφική θέση.
Υπάρχει και η οικονομική διάσταση.
Κάθε νέα διατάραξη των ενεργειακών ροών αυξάνει την πίεση στις τιμές του πετρελαίου και των καυσίμων στις ΗΠΑ — ένα εξαιρετικά επικίνδυνο πολιτικό πρόβλημα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
Το Ιράν δεν χρειάζεται να «κλείσει» δύο στενά
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στρατηγικό συμπέρασμα.
Η Τεχεράνη και οι σύμμαχοί της δεν χρειάζεται απαραίτητα να κλείσουν ολοκληρωτικά ούτε το Ορμούζ ούτε το Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Αρκεί να κάνουν τη διέλευση ακριβότερη, πιο επικίνδυνη και λιγότερο προβλέψιμη.
Κάθε tanker που αλλάζει πορεία, κάθε ασφαλιστική που αυξάνει το war-risk premium και κάθε πλοιοκτήτης που αποφασίζει ότι δεν αξίζει το ρίσκο μεταφράζεται σε οικονομικό κόστος.
Αυτό μετατρέπει τη γεωγραφία σε όπλο.
Δύο στενά, ένας παγκόσμιος κίνδυνος
Το Μπαμπ ελ Μαντέμπ και το Ορμούζ αποτελούν δύο διαφορετικές θαλάσσιες αρτηρίες.
Στη σημερινή κρίση, όμως, αρχίζουν να λειτουργούν σαν ένα ενιαίο γεωπολιτικό σύστημα.
Στα ανατολικά, το Ιράν πιέζει το Ορμούζ.
Στα δυτικά, οι Χούθι αποκτούν στρατηγικό βάθος στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Και ανάμεσα στα δύο βρίσκεται η Σαουδική Αραβία.
Αυτό είναι το νέο δίλημμα της Ουάσιγκτον: εάν οι ΗΠΑ θέλουν να προστατεύσουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και τις ενεργειακές ροές χωρίς να μπουν ξανά βαθιά στον πόλεμο της Υεμένης, πρέπει να βρουν τρόπο να αποτρέψουν τους Χούθι χωρίς να τους μετατρέψουν σε ακόμη μεγαλύτερο μέτωπο.
Γιατί μετά το Ορμούζ, η παγκόσμια οικονομία δεν αντέχει εύκολα να χάσει και τη δεύτερη πόρτα της Αραβικής Χερσονήσου.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου