Ανατροπή στο πετρέλαιο. Από το σοκ της προσφοράς στο «κραχ» της ζήτησης. Οι προβλέψεις μετά τη συμφωνία ΗΠΑ με Ιράν.

Ανατροπή σκηνικού που δημιουργεί νέα δεδομένα στην ενεργειακή αγορά φέρνει η επικείμενη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με την τελευταία μηνιαία έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (International Energy Agency), η αγορά πετρελαίου βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια παράδοξη πραγματικότητα, καθώς το αρχικό «σοκ προσφοράς» που προκάλεσε ο πόλεμος δίνει τη θέση του σε ένα βίαιο «κραχ» της ζήτησης, απειλώντας να πνίξει την αγορά στο πλεόνασμα αργού από το επόμενο έτος.

Οι αριθμοί του ΙΕΑ αποτυπώνουν το μέγεθος της οικονομικής ζημιάς που έχει ήδη συντελεστεί. Ο Οργανισμός προχώρησε σε μια δραματική υποβάθμιση των προβλέψεών του για το 2026, μειώνοντας την αναμενόμενη ζήτηση στα 1,1 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (σε ετήσια βάση). Πρόκειται για μια «αιφνιδιαστική» περικοπή κατά 700.000 βαρέλια την ημέρα σε σχέση με τις εκτιμήσεις του περασμένου μήνα, η οποία πυροδοτήθηκε από τη βουτιά των παραδόσεων κατά 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως κατά το δεύτερο τρίμηνο.

Όπως επισημαίνει ο ΙΕΑ, η υποχώρηση αυτή δεν είναι τυχαία. Αντανακλά τη συνδυασμένη και ασφυκτική πίεση των σταθερά υψηλών τιμών των καυσίμων και των διεθνών ελλείψεων σε διυλισμένα προϊόντα. Η σύγκρουση, δηλαδή, ξεπέρασε προ πολλού τα όρια μιας απλής γεωπολιτικής αναταραχής στην προσφορά, «χτυπώντας» άμεσα την ίδια την κατανάλωση.

Η «πλημμύρα» του 2027 και το ιστορικό πλεόνασμα

Την ίδια ώρα, η παραγωγή βρίσκεται προσωρινά σε ιστορικά χαμηλά. Τον Μάιο, η παγκόσμια προσφορά υποχώρησε στα 94,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (μείωση 600.000 βαρελιών σε μηνιαία βάση), σέρνοντας την παραγωγή του Κόλπου στα 13,6 εκατ. βαρέλια/ημέρα — πολύ κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα. Για το σύνολο του 2026, ο ΙΕΑ περιμένει συνολική βουτιά της παγκόσμιας προσφοράς κατά 3,9 εκατ. βαρέλια/ημέρα.
Ωστόσο, η επόμενη ημέρα της συμφωνίας στη Γενεύη κρύβει μια τεράστια ανατροπή. Με την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και την πλήρη επιστροφή του ιρανικού πετρελαίου, η προσφορά αναμένεται να εκτοξευθεί κατά 8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα το επόμενο έτος, αγγίζοντας τα 110 εκατ. βαρέλια/ημέρα.
«Η πρώτη μας ματιά στα ισοζύγια δείχνει την εμφάνιση ενός σημαντικού πλεονάσματος (significant overhang) το επόμενο έτος», προειδοποιεί ο ΙΕΑ.
Η τεράστια αυτή ένεση ρευστότητας στην αγορά θα υπερκαλύψει πλήρως τη συγκρατημένη ανάκαμψη της παγκόσμιας ζήτησης, η οποία το 2027 ζήτημα είναι αν θα αυξηθεί κατά 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.

Το βλέμμα στις νάρκες του Ορμούζ

Οι αγορές έχουν ήδη αρχίσει να τιμολογούν το τέλος του πολέμου. Ενόψει των αυριανών υπογραφών στη Γενεύη, οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν χαμηλό τριών μηνών. Το αργό τύπου Brent υποχώρησε στα 78,44 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI παράδοσης Ιουλίου διολίσθησε στα 75,18 δολάρια. Η νευρικότητα είναι έκδηλη, καθώς ήδη τρία ιρανικά δεξαμενόπλοια με 5 εκατομμύρια βαρέλια αργού πέρασαν τον αμερικανικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ

.
Παρ’ όλα αυτά, ο ΙΕΑ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για δύο βασικούς παράγοντες. Πρώτον το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ δεν θα γίνει από τη μια μέρα στην άλλη. «Θα πρέπει να απομακρυνθούν θαλάσσιες νάρκες από τις κύριες ναυτιλιακές λωρίδες και οι εφοδιαστικές αλυσίδες θα χρειαστούν χρόνο», σημειώνει η έκθεση. Δεύτερον, μέχρι να εξισορροπηθεί η αγορά προς το τέλος του έτους, τα παγκόσμια αποθέματα ασφαλείας αδειάζουν με ρυθμούς ρεκόρ (μείωση 143 εκατ. βαρελιών μόνο τον Μάιο).

Σύμφωνα με τον Tamas Varga, αναλυτή της PVM Oil Associates, οι τιμές βρίσκονται πλέον σε απόσταση αναπνοής από τα προπολεμικά επίπεδα του Φεβρουαρίου. «Το βασικό ερώτημα πλέον», καταλήγει, «δεν είναι το αν θα επανέλθει η σταδιακή ροή πετρελαίου από αυτό το κρίσιμο πέρασμα, αλλά το πόσο υλική και βαθιά θα είναι η επίδρασή της στο τελικό ισοζύγιο».

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.