«Θερμό» φθινόπωρο στο Αιγαίο: Η Αθήνα προετοιμάζεται για σενάρια κλιμάκωσης. Τα οπλισμένα F-16, το Ισραήλ και το τέλος των «ήρεμων νερών»

Το ΓΕΕΘΑ προετοιμάζεται για ελεγχόμενη αύξηση της έντασης στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο από την τουρκική πλευρά

Κώστας Σαρικάς
Για ένα φθινόπωρο αυξημένης έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και κυρίως πάνω από το Αιγαίο προετοιμάζεται η Αθήνα, καθώς οι τελευταίες κινήσεις της Άγκυρας δείχνουν ότι η περίοδος των λεγόμενων «ήρεμων νερών» βρίσκεται πλέον σε οριακό σημείο.

Στο ΓΕΕΘΑ παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή την επιστροφή των τουρκικών μαχητικών σε πρακτικές που είχαν περιοριστεί σημαντικά τα προηγούμενα χρόνια, δηλαδή σε μαζικές παραβιάσεις, πτήσεις οπλισμένων F-16 και ακόμη και εμπλοκές με ελληνικά μαχητικά κατά τη διαδικασία αναχαίτισης.

Η εικόνα των τελευταίων εβδομάδων δεν αντιμετωπίζεται ως μια σειρά αποσπασματικών περιστατικών. Αντίθετα, αξιολογείται σε συνδυασμό με μια σειρά γεωπολιτικών και στρατιωτικών εξελίξεων οι οποίες προκαλούν έντονο εκνευρισμό στην Άγκυρα.

Η επανεκκίνηση του σχεδιασμού για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, η ενίσχυση του στρατηγικού άξονα Αθήνας – Ιερουσαλήμ, η αντιπαράθεση Τουρκίας – Ισραήλ στη Συρία και η επιτάχυνση των ελληνικών εξοπλιστικών προγραμμάτων δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο.

Και στην Αθήνα εκτιμούν ότι η Τουρκία ενδέχεται να επιχειρήσει να απαντήσει σε αυτό το περιβάλλον με τον τρόπο που γνωρίζει καλύτερα που δεν είναι άλλος από τη στρατιωτική πίεση, με αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων και ελεγχόμενη αύξηση της έντασης στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τα οπλισμένα F-16 επέστρεψαν στο Αιγαίο

Τα στοιχεία των τελευταίων ημερών είναι ενδεικτικά. Στις 18 Αυγούστου η τουρκική αεροπορική δραστηριότητα εκτοξεύθηκε στις 25 παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου και στις 14 παραβάσεις των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας στο FIR Αθηνών. Συνολικά επτά τουρκικά F-16, τέσσερα UAV και ένα CN-235 κινήθηκαν πάνω από το Αιγαίο, ενώ δύο από τα τουρκικά μαχητικά ήταν οπλισμένα. Κατά τη διαδικασία αναχαίτισης σημειώθηκε και εμπλοκή με ελληνικά μαχητικά.

Δεν επρόκειτο, όμως, για μεμονωμένο περιστατικό. Στις 6 Αυγούστου ένα ζεύγος οπλισμένων τουρκικών F-16 είχε επίσης πραγματοποιήσει παραβιάσεις, με μία από τις αναχαιτίσεις να εξελίσσεται σε εμπλοκή, ενώ μαζί με τα μαχητικά είχαν πετάξει ATR-72 και UAV.

Η ποιοτική διαφοροποίηση είναι αυτή που προβληματίζει περισσότερο το ελληνικό επιτελείο. Για μεγάλο χρονικό διάστημα η Άγκυρα είχε μεταφέρει σημαντικό μέρος της δραστηριότητας πάνω από το Αιγαίο στα UAV και στα αεροσκάφη συλλογής πληροφοριών και ηλεκτρονικού πολέμου, αποφεύγοντας την επιστροφή σε μαζικές εξόδους μαχητικών.

Τώρα τα F-16 επανέρχονται. Και μάλιστα οπλισμένα. Η Αθήνα δεν επιθυμεί σε καμία περίπτωση να ακολουθήσει την Τουρκία σε έναν ανεξέλεγκτο κύκλο κλιμάκωσης.

Η εντολή, ωστόσο, παραμένει σαφής και αμετάβλητη. Κάθε παραβίαση αντιμετωπίζεται, κάθε τουρκικό αεροσκάφος αναγνωρίζεται και αναχαιτίζεται και η Πολεμική Αεροπορία διατηρεί την απαιτούμενη ετοιμότητα ώστε να απαντήσει άμεσα σε οποιαδήποτε αλλαγή των δεδομένων.
Η ηλεκτρική διασύνδεση και ο γαλλικός παράγοντας

Στην κορυφή των ζητημάτων που φαίνεται να προκαλούν έντονη δυσφορία στην Άγκυρα βρίσκεται ξανά η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.

Η συμφωνία της 5ης Αυγούστου για την είσοδο του γαλλικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία Great Sea Interconnector και η παράλληλη συμφωνία ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans για τις θαλάσσιες έρευνες βυθού έδωσαν νέα δυναμική σε ένα έργο το οποίο η Τουρκία έχει ήδη επιχειρήσει στο παρελθόν να παρεμποδίσει.

Για την Αθήνα το ζήτημα δεν αφορά απλώς ένα ενεργειακό έργο. Αφορά το δικαίωμα Ελλάδας και Κύπρου να υλοποιούν ένα ευρωπαϊκό έργο χωρίς την ανάγκη τουρκικής έγκρισης και χωρίς η Άγκυρα να μπορεί, μέσω στρατιωτικής πίεσης, να επιβάλει τετελεσμένα.

Ταυτόχρονα, η ισχυρή πλέον γαλλική εμπλοκή προσδίδει διαφορετική γεωπολιτική διάσταση στο πρόγραμμα. Η Αθήνα γνωρίζει ότι μια νέα έξοδος ερευνητικών πλοίων στην Ανατολική Μεσόγειο μπορεί να αποτελέσει σημείο τριβής και γι’ αυτό ο επιχειρησιακός σχεδιασμός εξετάζει όλα τα ενδεχόμενα.

Η ενδεχόμενη παρουσία γαλλικών πολεμικών Μονάδων στην ευρύτερη περιοχή θα προσέθετε έναν ακόμη παράγοντα στην εξίσωση και θα καθιστούσε σαφές ότι το έργο δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνοτουρκική υπόθεση.

Ο άξονας Αθήνας – Ιερουσαλήμ ενοχλεί την Άγκυρα

Ο δεύτερος μεγάλος παράγοντας είναι η εντυπωσιακή ενίσχυση της στρατηγικής και στρατιωτικής συνεργασίας Ελλάδας – Ισραήλ.

Η επίσκεψη του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, Στρατηγού Δημήτριου Χούπη, στο Ισραήλ και η συνάντησή του με τον Ισραηλινό ομόλογό του, Αντιστράτηγο Eyal Zamir, είχε ιδιαίτερη σημασία. Όπως τονίστηκε και από ελληνικής πλευράς, η επίσκεψη επιβεβαίωσε τη στρατηγική βαρύτητα της εδραιωμένης πλέον στρατιωτικής σχέσης των δύο κρατών και την πρόθεση περαιτέρω εμβάθυνσης της συνεργασίας.

Πρόκειται για σχέση η οποία δεν περιορίζεται πλέον σε κοινές ασκήσεις και συνεκπαιδεύσεις.

Η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε ένα εκτεταμένο πλέγμα συμφωνιών με την ισραηλινή αμυντική βιομηχανία. Τον Απρίλιο υπεγράφη η διακρατική συμφωνία για την απόκτηση των PULS, συνολικής αξίας περίπου 650 εκατ. ευρώ, με πυρομαχικά διαφορετικής εμβέλειας και πρόβλεψη βιομηχανικής συνεργασίας με ελληνικές εταιρείες. 

Παράλληλα, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη το μεγάλο πρόγραμμα των SPIKE, το οποίο αφορά διαφορετικές εκδόσεις του ισραηλινού πυραυλικού συστήματος. SPIKE NLOS για τα Apache AH-64A, Naval SPIKE ER/NLOS για μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού και SPIKE NMT για χερσαίες μονάδες. Οι σχετικές διακρατικές συμφωνίες Ελλάδας – Ισραήλ έχουν υπογραφεί από το 2023, ενώ αναμένονται και τα αεροπορικά όπλα Rampage και Spice.

Τα όπλα αυτά πρόκειται σταδιακά να δημιουργήσουν ένα εκτεταμένο δίκτυο προσβολής στόχων σε μεγάλες αποστάσεις, από τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και τον Έβρο έως τα επιθετικά ελικόπτερα και τις μονάδες επιφανείας.

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.