Κωστας Καλλιαντερης
Καθώς ουκρανικά πλήγματα φτάνουν βαθύτερα στο ρωσικό έδαφος, ο Βλαντίμιρ Πούτιν ανεβάζει τους τόνους κατά της Δύσης, προειδοποιώντας ότι η σύγκρουση δεν αφορά πλέον μόνο τη Μόσχα και το Κίεβο αλλά ολόκληρη την αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει περάσει πλέον σε μια φάση όπου κάθε στρατιωτικό χτύπημα συνοδεύεται από μια εξίσου σημαντική μάχη αφηγήματος.
Το πρόσφατο ουκρανικό πλήγμα στην περιοχή του Μπριάνσκ, εντός ρωσικού εδάφους, και η άμεση ρωσική απάντηση με επιθέσεις στην ουκρανική επικράτεια, αποτέλεσαν ακόμη ένα επεισόδιο σε μια διαρκώς κλιμακούμενη αντιπαράθεση.
Όμως το πραγματικό μήνυμα ήρθε από το Κρεμλίνο.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν επέλεξε να συνδέσει τις στρατιωτικές εξελίξεις με μια ευρύτερη πολιτική επίθεση κατά του ΝΑΤΟ και της Δύσης, επιβεβαιώνοντας ότι η Μόσχα βλέπει πλέον τον πόλεμο ως αναμέτρηση πολύ μεγαλύτερη από μια διμερή σύγκρουση με την Ουκρανία.
Από το Μπριάνσκ στις Βρυξέλλες
Για τη Ρωσία, τα ουκρανικά πλήγματα σε περιοχές όπως το Μπριάνσκ έχουν ιδιαίτερη συμβολική σημασία.
Δεν πρόκειται μόνο για στρατιωτικούς στόχους.
Αποτελούν πλήγματα που μεταφέρουν τον πόλεμο μέσα στο ίδιο το ρωσικό έδαφος.
Το Κρεμλίνο επιχειρεί να παρουσιάσει αυτές τις επιθέσεις ως απόδειξη ότι η Ουκρανία δεν δρα μόνη της.
Στη ρωσική αφήγηση, πίσω από κάθε προηγμένο ουκρανικό πλήγμα βρίσκονται δυτικές πληροφορίες, δυτικά όπλα και δυτική στρατηγική υποστήριξη.
Έτσι, κάθε επίθεση μετατρέπεται σε πολιτικό επιχείρημα κατά της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.
Καθώς ουκρανικά πλήγματα φτάνουν βαθύτερα στο ρωσικό έδαφος, ο Βλαντίμιρ Πούτιν ανεβάζει τους τόνους κατά της Δύσης, προειδοποιώντας ότι η σύγκρουση δεν αφορά πλέον μόνο τη Μόσχα και το Κίεβο αλλά ολόκληρη την αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει περάσει πλέον σε μια φάση όπου κάθε στρατιωτικό χτύπημα συνοδεύεται από μια εξίσου σημαντική μάχη αφηγήματος.
Το πρόσφατο ουκρανικό πλήγμα στην περιοχή του Μπριάνσκ, εντός ρωσικού εδάφους, και η άμεση ρωσική απάντηση με επιθέσεις στην ουκρανική επικράτεια, αποτέλεσαν ακόμη ένα επεισόδιο σε μια διαρκώς κλιμακούμενη αντιπαράθεση.
Όμως το πραγματικό μήνυμα ήρθε από το Κρεμλίνο.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν επέλεξε να συνδέσει τις στρατιωτικές εξελίξεις με μια ευρύτερη πολιτική επίθεση κατά του ΝΑΤΟ και της Δύσης, επιβεβαιώνοντας ότι η Μόσχα βλέπει πλέον τον πόλεμο ως αναμέτρηση πολύ μεγαλύτερη από μια διμερή σύγκρουση με την Ουκρανία.
Από το Μπριάνσκ στις Βρυξέλλες
Για τη Ρωσία, τα ουκρανικά πλήγματα σε περιοχές όπως το Μπριάνσκ έχουν ιδιαίτερη συμβολική σημασία.
Δεν πρόκειται μόνο για στρατιωτικούς στόχους.
Αποτελούν πλήγματα που μεταφέρουν τον πόλεμο μέσα στο ίδιο το ρωσικό έδαφος.
Το Κρεμλίνο επιχειρεί να παρουσιάσει αυτές τις επιθέσεις ως απόδειξη ότι η Ουκρανία δεν δρα μόνη της.
Στη ρωσική αφήγηση, πίσω από κάθε προηγμένο ουκρανικό πλήγμα βρίσκονται δυτικές πληροφορίες, δυτικά όπλα και δυτική στρατηγική υποστήριξη.
Έτσι, κάθε επίθεση μετατρέπεται σε πολιτικό επιχείρημα κατά της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.
Η νέα ρητορική του Πούτιν
Οι πρόσφατες δηλώσεις του Ρώσου προέδρου ακολουθούν ένα σταθερό μοτίβο που έχει διαμορφωθεί από το 2022.
Σύμφωνα με τη Μόσχα, η σύγκρουση δεν είναι πόλεμος Ρωσίας–Ουκρανίας.
Είναι πόλεμος Ρωσίας–Δύσης μέσω ουκρανικού εδάφους.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση εξυπηρετεί πολλαπλούς στόχους:νομιμοποιεί την παράταση του πολέμου στο εσωτερικό της Ρωσίας,
ενισχύει την εικόνα μιας χώρας που αντιστέκεται σε μια ευρύτερη συμμαχία,
δικαιολογεί αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες,
ενισχύει τη συσπείρωση γύρω από το Κρεμλίνο.
Σε αυτό το πλαίσιο, το ΝΑΤΟ μετατρέπεται στον βασικό αντίπαλο της ρωσικής στρατηγικής αφήγησης.
Η Ουκρανία αλλάζει το πεδίο της σύγκρουσης
Από την ουκρανική πλευρά, τα πλήγματα σε ρωσικές περιοχές εξυπηρετούν διαφορετική λογική.
Το Κίεβο επιχειρεί να δείξει ότι η Ρωσία δεν μπορεί πλέον να θεωρεί το εσωτερικό της απρόσβλητο.
Οι επιθέσεις σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, υποδομές και κέντρα ανεφοδιασμού έχουν στόχο:να διαταράξουν τη ρωσική πολεμική μηχανή,
να αυξήσουν το κόστος της σύγκρουσης για τη Μόσχα,
να δημιουργήσουν ψυχολογική πίεση στον ρωσικό πληθυσμό.
Η στρατηγική αυτή θυμίζει ολοένα και περισσότερο πόλεμο φθοράς μεγάλης διάρκειας, όπου το μέτωπο δεν περιορίζεται πλέον στις γραμμές επαφής στην ανατολική Ουκρανία.
Το ΝΑΤΟ μπροστά σε ένα λεπτό ισοζύγιο
Για τις δυτικές πρωτεύουσες, η κατάσταση γίνεται ολοένα πιο σύνθετη.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι ευρωπαϊκές χώρες συνεχίζουν να στηρίζουν την Ουκρανία στρατιωτικά και οικονομικά.
Ταυτόχρονα όμως επιδιώκουν να αποφύγουν την άμεση σύγκρουση με τη Ρωσία.
Αυτό δημιουργεί ένα λεπτό στρατηγικό ισοζύγιο.
Η Δύση θέλει μια ισχυρή Ουκρανία.
Δεν θέλει όμως μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερη αντιπαράθεση μεταξύ πυρηνικών δυνάμεων.
Ακριβώς γι’ αυτό κάθε νέο πλήγμα στο ρωσικό έδαφος προκαλεί έντονες συζητήσεις στις δυτικές πρωτεύουσες.
Η μάχη για την Ευρώπη του αύριο
Πίσω από τις καθημερινές στρατιωτικές εξελίξεις κρύβεται ένα πολύ μεγαλύτερο διακύβευμα.
Η μορφή της ευρωπαϊκής ασφάλειας μετά τον πόλεμο.
Η Ρωσία επιδιώκει να αποτρέψει την περαιτέρω ενσωμάτωση της Ουκρανίας στους δυτικούς θεσμούς.
Το ΝΑΤΟ επιδιώκει να αποδείξει ότι η στρατιωτική επιθετικότητα δεν μπορεί να αλλάξει σύνορα διά της βίας.
Η Ουκρανία αγωνίζεται για την επιβίωσή της ως ανεξάρτητο κράτος.
Οι στόχοι αυτοί παραμένουν αμοιβαία ασύμβατοι.
Και αυτό εξηγεί γιατί οι πιθανότητες άμεσης διπλωματικής λύσης παραμένουν περιορισμένες.
Η νέα πραγματικότητα του πολέμου
Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της μεγάλης σύγκρουσης, η εικόνα είναι πλέον ξεκάθαρη.
Ο πόλεμος δεν αφορά μόνο εδάφη.
Δεν αφορά μόνο στρατούς.
Αφορά την αναδιανομή ισχύος στην Ευρώπη και τη σχέση της Ρωσίας με τη Δύση για τις επόμενες δεκαετίες.
Κάθε χτύπημα στο Μπριάνσκ.
Κάθε ρωσική απάντηση.
Κάθε δήλωση του Πούτιν.
Αποτελούν κομμάτια μιας πολύ ευρύτερης γεωπολιτικής παρτίδας.
Η επίθεση στο Μπριάνσκ και η σφοδρή ρητορική του Βλαντίμιρ Πούτιν κατά του ΝΑΤΟ επιβεβαιώνουν ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία εισέρχεται σε ακόμη πιο επικίνδυνη φάση. Η Μόσχα επιχειρεί να παρουσιάσει τη σύγκρουση ως αναμέτρηση με ολόκληρη τη Δύση, ενώ το Κίεβο επιδιώκει να μεταφέρει το κόστος του πολέμου βαθύτερα στο ρωσικό έδαφος. Το αποτέλεσμα είναι μια δυναμική κλιμάκωσης όπου κάθε στρατιωτικό επεισόδιο αποκτά ευρύτερες γεωπολιτικές προεκτάσεις. Και όσο η μάχη για την ευρωπαϊκή τάξη ασφαλείας παραμένει άλυτη, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος ο πόλεμος να ξεπεράσει τα όρια που μέχρι σήμερα τον συγκρατούν.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου