Στις 12 Μαΐου, πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα ιδιωτική διπλωματική διάσκεψη, όπου αξιωματούχοι από την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ συζήτησαν τη δημιουργία μιας «επίσημης στρατηγικής ευθυγράμμισης» με στόχο την αξιοποίηση των εξελίξεων που ακολούθησαν τον πόλεμο με το Ιράν
Η Ελλάδα σέρνεται στην κόλαση του πολέμου στη Μέση Ανατολή, συστρατευόμενη με το γενοκρόνο Ισραήλ σε μια περίοδο μάλιστα που οι ΗΠΑ μέσα από την αλλοπρόσαλλη πολιτική του Donald Trump χάνουν τον πόλεμο με το Ιράν και κατά τα φαινόμενα τεράστιο μέρος της επιρροής τους στη Μέση Ανατολή.
Η χώρα μας είναι ακόμη μια φορά με τη λάθος πλευρά της ιστορίας, όπως και στην περίπτωση του Ουκρανικού όταν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε το περίφημο «είμαστε σε πόλεμο με τη Ρωσία».
Ποιες είναι οι καταιγιστικές εξελίξεις
Αντιπρόσωποι από την Κύπρο, την Ελλάδα, το Ισραήλ και τις ΗΠΑ εγκαινίασαν επίσημα το Eastern Mediterranean Energy Center (EMEC) στις 11 Ιουνίου, θεσπίζοντας ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας για την ενέργεια και την ασφάλεια κρίσιμων υποδομών.
Λειτουργώντας στο πλαίσιο του διαλόγου «3+1 για την Ενέργεια», οι συμμετέχοντες θα αναπτύξουν έως το τέλος του 2026 έναν κοινό οδικό χάρτη για την προώθηση της συνεργασίας σε έργα υπεράκτιου φυσικού αερίου, στην έρευνα και στην τεχνολογική ανάπτυξη.
Η πρωτοβουλία θα περιλαμβάνει επίσης ειδική ομάδα εργασίας με αποστολή τον συντονισμό των προσπαθειών κυβερνοασφάλειας και την προστασία βασικών υποδομών.
Ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Chris Wright υπέγραψε Δήλωση Πρόθεσης μαζί με τον Υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου Μιχάλη Δαμιανό, τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελλάδας Σταύρο Παπασταύρου, τον Πρέσβη του Ισραήλ στις ΗΠΑ Dr Yechiel Leiter και τον Πρόεδρο του Πανεπιστημίου Rice, Reginald DesRoches.
Η Ελλάδα σέρνεται στην κόλαση του πολέμου στη Μέση Ανατολή, συστρατευόμενη με το γενοκρόνο Ισραήλ σε μια περίοδο μάλιστα που οι ΗΠΑ μέσα από την αλλοπρόσαλλη πολιτική του Donald Trump χάνουν τον πόλεμο με το Ιράν και κατά τα φαινόμενα τεράστιο μέρος της επιρροής τους στη Μέση Ανατολή.
Η χώρα μας είναι ακόμη μια φορά με τη λάθος πλευρά της ιστορίας, όπως και στην περίπτωση του Ουκρανικού όταν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε το περίφημο «είμαστε σε πόλεμο με τη Ρωσία».
Ποιες είναι οι καταιγιστικές εξελίξεις
Αντιπρόσωποι από την Κύπρο, την Ελλάδα, το Ισραήλ και τις ΗΠΑ εγκαινίασαν επίσημα το Eastern Mediterranean Energy Center (EMEC) στις 11 Ιουνίου, θεσπίζοντας ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας για την ενέργεια και την ασφάλεια κρίσιμων υποδομών.
Λειτουργώντας στο πλαίσιο του διαλόγου «3+1 για την Ενέργεια», οι συμμετέχοντες θα αναπτύξουν έως το τέλος του 2026 έναν κοινό οδικό χάρτη για την προώθηση της συνεργασίας σε έργα υπεράκτιου φυσικού αερίου, στην έρευνα και στην τεχνολογική ανάπτυξη.
Η πρωτοβουλία θα περιλαμβάνει επίσης ειδική ομάδα εργασίας με αποστολή τον συντονισμό των προσπαθειών κυβερνοασφάλειας και την προστασία βασικών υποδομών.
Ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Chris Wright υπέγραψε Δήλωση Πρόθεσης μαζί με τον Υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κύπρου Μιχάλη Δαμιανό, τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελλάδας Σταύρο Παπασταύρου, τον Πρέσβη του Ισραήλ στις ΗΠΑ Dr Yechiel Leiter και τον Πρόεδρο του Πανεπιστημίου Rice, Reginald DesRoches.
Το κέντρο εδρεύει στο Baker Institute for Public Policy του Πανεπιστημίου Rice.
Το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ σημείωσε ότι η πρωτοβουλία υλοποιεί στόχους που περιλαμβάνονται στη νομοθετική πράξη Eastern Mediterranean Security and Energy Partnership Act του 2019, τον οποίο έχει συντάξει μεταξύ άλλων ο Υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio.
Στις στρατηγικές προτεραιότητες περιλαμβάνονται οι υποδομές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) των ΗΠΑ, η αξιοπιστία των ηλεκτρικών δικτύων και έργα διασυνδεσιμότητας όπως ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας – Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC).
Ο Chris Wright παρουσίασε το νέο κέντρο στο Χιούστον ως υλοποίηση του οράματος του Προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump, συνδέοντας την περιφερειακή «ευημερία» και «σταθερότητα» με τη συνεχή επέκταση της ανάπτυξης υδρογονανθράκων.
Δίνοντας προτεραιότητα στην «ενεργειακή επάρκεια» και στην αύξηση των αμερικανικών εξαγωγών LNG, η κυβέρνηση ενισχύει τη δέσμευσή της στις παραδοσιακές υποδομές ορυκτών καυσίμων και στις συνεργασίες με τη βιομηχανία, παρουσιάζοντάς τες ως τους βασικούς παράγοντες ασφάλειας για τους συμμάχους των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η στρατηγική ευθυγράμμιση
Και τα πράγματα γίνονται χειρότερα... Τον περασμένο μήνα, στις 12 Μαΐου, πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα ιδιωτική διπλωματική διάσκεψη, όπου αξιωματούχοι από την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ συζήτησαν τη δημιουργία μιας «επίσημης στρατηγικής ευθυγράμμισης» με στόχο την αξιοποίηση των εξελίξεων που ακολούθησαν τον πόλεμο με το Ιράν.
Οι συμμετέχοντες επικεντρώθηκαν στην εμβάθυνση της συνεργασίας στους τομείς της ενέργειας, της άμυνας και των υποδομών, ενώ παρουσίασαν τον IMEC ως κρίσιμη εναλλακτική λύση έναντι των περιορισμών που συνδέονται με τα Στενά του Hormuz.
Κατά τη διάρκεια της συνόδου, Κύπριος βουλευτής φέρεται να κάλεσε το Ισραήλ να «ολοκληρώσει το έργο» εναντίον του Ιράν, προκειμένου να διασφαλιστεί η μελλοντική σταθερότητα της περιοχής.
H αντίδραση της Τουρκίας
Η Τουρκία, στο μεταξύ, ανέστειλε προσωρινά την προώθηση νομοθετικού πλαισίου που θα εξουσιοδοτούσε τον Πρόεδρο Recep Tayyip Erdogan να καθορίσει Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) με έκταση έως και 200 ναυτικά μίλια από τις τουρκικές ακτές.
Το νομοσχέδιο, το οποίο καταρτίστηκε από το κυβερνών κόμμα αποσκοπεί ρητά στην αντιμετώπιση των θαλάσσιων διεκδικήσεων της Ελλάδας και της Κύπρου στα «πλούσια σε φυσικό αέριο ύδατα» της Ανατολικής Μεσογείου.
Με την κατοχύρωση νομικής αρμοδιότητας για γεωτρήσεις, εξορύξεις και αλιεία στις αμφισβητούμενες αυτές περιοχές, η Άγκυρα επιδιώκει να διασφαλίσει ότι δεν θα παραγκωνιστεί από τις αναδυόμενες ενεργειακές και αμυντικές συνεργασίες που οι ΗΠΑ και οι περιφερειακοί τους σύμμαχοι διαμορφώνουν σήμερα.
Η Τουρκία ανέβαλε την κοινοβουλευτική διαδικασία για το νέο νομοσχέδιο, προκειμένου να αποφευχθεί μια «διχαστική συζήτηση» ενόψει της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στις 7–8 Ιουλίου στην Άγκυρα.
Γεωπολιτική αστάθεια
Η ίδρυση του Eastern Mediterranean Energy Center (EMEC) και η ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών πραγματοποιούνται σε μια περίοδο έντονης αστάθειας στη Μέση Ανατολή, γεγονός που δημιουργεί σημαντικές γεωπολιτικές προκλήσεις.
Αρκετοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η βαθύτερη εμπλοκή της Ελλάδας και της Κύπρου σε αυτό το πλαίσιο ενδέχεται να συνοδεύεται από σοβαρούς κινδύνους.
Ένας από τους βασικότερους προβληματισμούς αφορά την πιθανότητα σύνδεσης των δύο χωρών με ευρύτερες περιφερειακές συγκρούσεις.
Καθώς το EMEC εντάσσεται σε ένα δίκτυο συνεργασίας που περιλαμβάνει το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, τυχόν κλιμάκωση της αντιπαράθεσης μεταξύ Ισραήλ και Ιράν ή άλλων συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να αυξήσει τη στρατηγική σημασία ελληνικών και κυπριακών υποδομών, λιμανιών και ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Ακόμη και χωρίς άμεση στρατιωτική εμπλοκή, η Ελλάδα και η Κύπρος ενδέχεται να θεωρηθούν μέρος της ευρύτερης γεωπολιτικής αρχιτεκτονικής που διαμορφώνεται στην περιοχή και να καταστούν στρατιωτικοί στόχοι.
Παράλληλα, η ανάδειξη της Ανατολικής Μεσογείου σε κρίσιμο ενεργειακό και γεωστρατηγικό κόμβο αυξάνει τον κίνδυνο υβριδικών απειλών. Κυβερνοεπιθέσεις, επιχειρήσεις παραπληροφόρησης, παρεμβάσεις σε υποθαλάσσια δίκτυα επικοινωνιών και ενεργειακές υποδομές αποτελούν σενάρια που εξετάζονται πλέον σοβαρά από τις υπηρεσίες ασφαλείας. Η πρόβλεψη ειδικού μηχανισμού κυβερνοασφάλειας στο πλαίσιο του EMEC αντανακλά ακριβώς αυτή την ανησυχία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διάσταση των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Η Τουρκία αντιμετωπίζει διαχρονικά με επιφυλακτικότητα τα σχήματα συνεργασίας που περιλαμβάνουν Ελλάδα, Κύπρο, Ισραήλ και ΗΠΑ, θεωρώντας ότι περιορίζουν τον δικό της ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο. Η περαιτέρω θεσμοθέτηση τέτοιων συνεργασιών ενδέχεται να ενισχύσει τις εντάσεις γύρω από τις θαλάσσιες ζώνες, τις ενεργειακές έρευνες και τις διεκδικήσεις Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, δυσχεραίνοντας παράλληλα τον πολιτικό διάλογο μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
Ένας ακόμη παράγοντας κινδύνου αφορά την αυξανόμενη έκθεση της Ελλάδας και της Κύπρου στον ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων.
Η Ανατολική Μεσόγειος αποτελεί σήμερα πεδίο όπου διασταυρώνονται τα συμφέροντα των ΗΠΑ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ρωσίας, της Κίνας και πολλών περιφερειακών δυνάμεων.
Όσο περισσότερο οι δύο χώρες αποκτούν κεντρικό ρόλο στα ενεργειακά και στρατηγικά δίκτυα της περιοχής, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να βρεθούν στο επίκεντρο ανταγωνισμών που υπερβαίνουν τα δικά τους εθνικά συμφέροντα.
Αβέβαια τα σχέδια μετά την ήττα των ΗΠΑ στο Hor,muz
Ταυτόχρονα, ορισμένοι αναλυτές επισημαίνουν ότι πολλά από τα φιλόδοξα ενεργειακά σχέδια της Ανατολικής Μεσογείου εξαρτώνται από παράγοντες που παραμένουν εξαιρετικά ασταθείς: τη γενικότερη ασφάλεια της περιοχής, τη σταθερότητα του Ισραήλ, τις διεθνείς τιμές ενέργειας και τη διατήρηση επενδυτικού ενδιαφέροντος.
Μια σοβαρή περιφερειακή κρίση θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τη βιωσιμότητα ορισμένων έργων και να αυξήσει το οικονομικό ρίσκο.
Τέλος, δεν λείπουν οι ανησυχίες ότι η στενότερη στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ ενδέχεται να περιορίσει τη διπλωματική ευελιξία της Ελλάδας και της Κύπρου απέναντι σε άλλους παράγοντες της Μέσης Ανατολής.
Σε ένα περιβάλλον όπου οι ισορροπίες μεταβάλλονται διαρκώς, η εικόνα ταύτισης με ένα συγκεκριμένο γεωπολιτικό μπλοκ μπορεί να επηρεάσει τις σχέσεις με χώρες που παραδοσιακά διατηρούσαν καλές σχέσεις με την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Συνολικά, παρά τα σημαντικά ενεργειακά και στρατηγικά οφέλη που υπόσχεται, η πρωτοβουλία ενδέχεται να αυξήσει την έκθεση της Ελλάδας και της Κύπρου σε περιφερειακές συγκρούσεις, γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς και ζητήματα ασφάλειας, σε μια περίοδο κατά την οποία η Μέση Ανατολή παραμένει μία από τις πλέον ασταθείς περιοχές του κόσμου.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου