
Γράφει ο Σάι Γκαλ
Από τα αμφισβητούμενα ύδατα του Αιγαίου έως τις στρατιωτικές βάσεις στη Συρία και τη Λιβύη, η Ιερουσαλήμ αντιμετωπίζει τις κινήσεις της Άγκυρας όχι ως ξεχωριστές διαφορές, αλλά ως μία διευρυνόμενη περίμετρο που επηρεάζει άμεσα τα ισραηλινά συμφέροντα ασφαλείας.
Από την Ιερουσαλήμ, το Αιγαίο δεν κατατάσσεται ως διαφορά. Αξιολογείται ως θέατρο πίεσης. Τα πρότυπα κλιμάκωσης χαρτογραφούνται. Τα κατώφλια αντίδρασης δοκιμάζονται. Αυτό που εμφανίζεται ως διαμάχη για νησιά λειτουργεί ως χώρος πρόβας. Το ζήτημα δεν είναι το έδαφος. Είναι εάν το δίκαιο περιορίζει την ισχύ ή εάν η μετρημένη ισχύς επαναγράφει το δίκαιο.
Η απόφαση της Τουρκίας να μην προσχωρήσει στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) δεν ήταν διαδικαστική. Ήταν στρατηγική. Παραμένοντας εκτός του πλαισίου της συνθήκης, ενώ αμφισβητεί την ερμηνεία της, η Άγκυρα εξασφάλισε μέγιστη ευελιξία κινήσεων. Στο Αιγαίο, αυτό εκδηλώνεται ως προσπάθεια να αποτραπεί η Ελλάδα από την άσκηση ενός δικαιώματος που αναγνωρίζεται από την UNCLOS: την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια. Η δήλωση του τουρκικού κοινοβουλίου το 1995 ότι μια τέτοια κίνηση θα συνιστούσε casus belli παραμένει σε ισχύ. Ο διάλογος συνεχίζεται. Η απειλή πολέμου παραμένει. Αυτή η δυαδικότητα δεν είναι αντίφαση. Είναι σχεδιασμένη.
Η μέθοδος επαναλαμβάνεται. Ναυτικές αναγγελίες χωρίς ημερομηνία λήξης, που καλύπτουν αμφισβητούμενα ύδατα για απροσδιόριστη διάρκεια. Ερευνητικά σκάφη με συνοδεία. Χαρτογραφικές επικαλύψεις που επιβάλλονται σε αναγνωρισμένες δικαιοδοσίες, συμπεριλαμβανομένων χαρτών θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού με κρατική στήριξη, οι οποίοι κατανέμουν θαλάσσιες ζώνες πέραν αναγνωρισμένων ορίων. Ενστάσεις που κατατίθενται πριν από κυριαρχικές πράξεις. Κάθε κίνηση παρουσιάζεται ως τεχνική ή αμυντική. Συλλογικά, όμως, αναπροσαρμόζουν την κανονικότητα στη θάλασσα. Θαλάσσια πάρκα, οριοθετήσεις Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών (ΑΟΖ), υποθαλάσσια καλώδια και ερευνητικά τεμάχια νότια της Κρήτης και της Κύπρου παύουν να είναι περιβαλλοντικές ή εμπορικές πρωτοβουλίες. Μετατρέπονται σε σημεία πίεσης, τα οποία διαχειρίζονται περιπολικά και ανακοινωθέντα, ενσωματωμένα στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Η Κύπρος παραμένει το πλέον ώριμο πεδίο δοκιμής. Η Άγκυρα απορρίπτει τις θαλάσσιες συμφωνίες της Δημοκρατίας ελλείψει συναίνεσης των Τουρκοκυπρίων, αμφισβητεί τις γεωτρητικές δραστηριότητες και αντιδρά δυναμικά σε αμυντικές προμήθειες της Λευκωσίας. Το νησί αντιμετωπίζεται όχι ως εδραιωμένο ευρωπαϊκό κράτος, αλλά ως οντότητα υπό όρους, της οποίας το καθεστώς διατηρείται μόνιμα υπό αίρεση. Η πίεση ασκείται κάτω από το κατώφλι ρήξης, με ακρίβεια που συντηρεί την αβεβαιότητα. Η παρατεταμένη αβεβαιότητα είναι μοχλός πίεσης.
Στο κατεχόμενο βόρειο τμήμα, η στάση δεν είναι μόνο πολιτική. Είναι επιχειρησιακή. Υποδομές οπλισμένων UAV, εκτεταμένη αντιπλοϊκή κάλυψη και εγκαταστάσεις σημάτων πληροφοριών διευρύνουν την τουρκική εμβέλεια σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό που παρουσιάζεται ως άλυτο καθεστώς λειτουργεί στην πράξη ως προωθημένο επιχειρησιακό βάθος.
Το ναυτικό μνημόνιο του 2019 με τις αρχές της Τρίπολης στη Λιβύη επέκτεινε αυτή την αρχιτεκτονική προς δυσμάς. Χαράχθηκε ένας διάδρομος στη Μεσόγειο, που τέμνει ελληνικές αξιώσεις κοντά στην Κρήτη. Μεταγενέστερες γεωλογικές συμφωνίες, αδειοδοτικοί γύροι και επιχειρησιακά βήματα μετατρέπουν αυτή τη γραμμή σε πράξη. Ο στόχος δεν είναι η άμεση εξόρυξη. Είναι η εδραίωση θέσης. Μια αξίωση που επαναλαμβάνεται, τεκμηριώνεται και εφαρμόζεται εν μέρει αποκτά επιχειρησιακό βάρος ανεξαρτήτως διαμαρτυρίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει απορρίψει επισήμως τη νομική εγκυρότητα αυτού του διαδρόμου. Ενδεχόμενη κινητοποίηση του ΝΑΤΟ για την υπεράσπισή του θα ερχόταν σε άμεση σύγκρουση με το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Στη Μαύρη Θάλασσα, η Άγκυρα εφαρμόζει διαφορετικό εργαλείο: τη Σύμβαση του Μοντρέ. Ασκεί ρόλο πυλωρού, όπως αποδείχθηκε στον πόλεμο της Ουκρανίας, ενώ παράλληλα επεκτείνει τις υπεράκτιες ενεργειακές της δυνατότητες. Υφαλοκρηπίδες, στενά και διάδρομοι συσσωρεύονται ως περιουσιακά στοιχεία. Η γεωγραφία αντιμετωπίζεται ως κεφάλαιο και αξιοποιείται επιχειρησιακά. Οι εγγυήσεις συμμαχιών δεν υπερβαίνουν τα νομικά και πολιτικά κατώφλια.
Πέρα από τα άμεσα ύδατα, η ίδια λογική διέπει τη βόρεια Συρία, το κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου, τη Λιβύη και το Κέρας της Αφρικής. Η στρατιωτική παγίωση κατά μήκος των συριακών συνόρων, η μόνιμη παρουσία στην Κύπρο, οι αξιώσεις διαδρόμων στην κεντρική Μεσόγειο και τα πλαίσια ασφάλειας στη Σομαλία δεν αποτελούν διακριτές πολιτικές. Συνιστούν στρώματα βάθους. Η Άγκυρα τα ενσωματώνει ως περίμετρο, η οποία ενισχύεται πλέον από δημόσια επιδειχθείσα ικανότητα βαλλιστικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς.
Το Ισραήλ δεν αναλύει την Τουρκία ανά φάκελο, αλλά ως δομή. Στην Ιερουσαλήμ, η Τουρκία αξιολογείται μέσω του δόγματος της τουρκικής περιμέτρου: μιας ενοποιημένης ανάγνωσης όλων των γραμμών τριβής, των στρατιωτικών παγιώσεων και των προωθημένων προβολών ως ενιαίου, διευρυνόμενου στρατηγικού φακέλου. Το Αιγαίο αξιολογείται παράλληλα με την εδραιωμένη παρουσία στη βόρεια Κύπρο, το επιχειρησιακό βάθος στη βόρεια Συρία, τον διάδρομο μέσω Λιβύης, τη στάση στα Στενά της Μαύρης Θάλασσας και το αποτύπωμα ασφάλειας στο Κέρας της Αφρικής. Κανένα από αυτά τα θέατρα δεν αντιμετωπίζεται αποσπασματικά. Κάθε ναυτική ανάπτυξη, κάθε αναγγελία γεώτρησης, κάθε κοινοβουλευτική απειλή πολέμου, κάθε εξαγωγή μη επανδρωμένου συστήματος, κάθε εδραίωση βάσης πέραν των συριακών συνόρων ή συμφωνία στην Τρίπολη ή το Μογκαντίσου εντάσσεται σε συνεχή στρατηγική αξιολόγηση. Η περίμετρος χαρτογραφείται, παρακολουθείται και μοντελοποιείται. Η απουσία κοινών χερσαίων συνόρων δεν δημιουργεί απόσταση. Καταργεί την ψευδαίσθηση.
Αυτή η στάση δεν είναι ρητορική. Αντανακλά θεσμική μνήμη. Το σύγχρονο Ιράν απέδειξε ότι οι απειλές ωριμάζουν σε περιφερειακά πεδία πριν κρυσταλλωθούν σε άμεσο μέτωπο. Το Ιράκ του Σαντάμ Χουσεΐν έδειξε πώς η εδραιωμένη συμβατική ισχύς μπορεί να μεταβάλει απότομα την ισορροπία. Σε απάντηση, το Ισραήλ επέκτεινε την εμβέλειά του, πολυστρωμάτωσε την άμυνά του, ενοποίησε πληροφορίες και πλήγματα και εξάλειψε τον διαχωρισμό θεάτρων. Αυτές οι προσαρμογές παραμένουν ενσωματωμένες.
Η σύγκλιση μεταξύ χώρου υπό τουρκικό έλεγχο και ιρανικών επιχειρησιακών δικτύων δεν είναι θεωρητική. Οικονομικοί αγωγοί που λειτουργούν από τουρκικό έδαφος, επιτρεπτικές δικαιοδοσίες και τυφλά σημεία πληροφοριών δημιουργούν επικάλυψη. Η επικάλυψη δημιουργεί ευπάθεια.
Η Τουρκία δεν είναι ούτε το Ιράν ούτε το Ιράκ της δεκαετίας του 1990. Είναι μέλος του ΝΑΤΟ με αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία, δυναμική ηγεσία και ένοπλες δυνάμεις που συνδυάζουν παλαιές πλατφόρμες με εγχώρια drones, ναυτική επέκταση και αυξανόμενο πυραυλικό απόθεμα, παράλληλα με στρατηγική ενεργειακή υποδομή στη μεσογειακή της ακτογραμμή που έχει κατασκευαστεί υπό ρωσική ιδιοκτησία και στρατηγική εξάρτηση, και συνοδεύεται από δηλωμένες φιλοδοξίες για ανεξάρτητη ικανότητα πυρηνικού καυσίμου. Οι υπηρεσίες πληροφοριών της επιχειρούν πέραν των συνόρων με αυτοπεποίθηση. Η ηγεσία της πλαισιώνει τις διαφορές ως ζητήματα κυριαρχίας και κινητοποιεί εθνική συναίνεση αναλόγως. Αυτά τα χαρακτηριστικά ορίζουν ένα κράτος που εφαρμόζει κλιμακωτή πίεση σε μεγάλη κλίμακα.
Η συνάφεια με την εθνική ασφάλεια του Ισραήλ είναι δομική. Η θαλάσσια υποδομή που συνδέει το Ισραήλ με την Ευρώπη μέσω Κύπρου και Ελλάδας διασχίζει ύδατα που η Άγκυρα αμφισβητεί, συμπεριλαμβανομένων υποθαλάσσιων ενεργειακών διασυνδέσεων που διέρχονται από αυτές τις ζώνες. Η διάταξη δυνάμεων του Ισραήλ, ο σχεδιασμός προμηθειών και τα πλαίσια διαλειτουργικότητας με Αθήνα και Λευκωσία ευθυγραμμίζονται με αυτή την αξιολόγηση σε αέρα, θάλασσα και πληροφορίες. Η Ερυθρά Θάλασσα και το Κέρας της Αφρικής τέμνονται άμεσα με τουρκικές ρυθμίσεις ασφάλειας και ενεργειακές τοποθετήσεις. Αυτά τα θέατρα παρακολουθούνται ως ενιαίο σύστημα και ενσωματώνονται στον σχεδιασμό εκτάκτων καταστάσεων και στη μακράς εμβέλειας ετοιμότητα.
Εντός αυτού του πλαισίου, ενσωματώνεται αρχιτεκτονική θαλάσσιων ενδεχομένων. Μεταβάλλει υπολογισμούς χωρίς ενεργοποίηση. Στο εσωτερικό λεξιλόγιο σχεδιασμού, σενάρια αποσταθεροποίησης που προέρχονται από τον βορρά του νησιού δομούνται υπό την ονομασία θαλάσσιας ενδεχόμενης κατάστασης «Οργή του Ποσειδώνα». Το στρατηγικό βάθος στη θάλασσα, όταν οπλοποιείται, αντιμετωπίζεται με ισοδύναμη ισχύ.
Η Ευρώπη συνεχίζει να διαχωρίζει ό,τι είναι δομικά ενοποιημένο. Η οικονομική έκθεση και η εξάρτηση από συμμαχίες υπαγορεύουν αυτοσυγκράτηση. Εκδίδονται δηλώσεις. Οι κύκλοι επαναλαμβάνονται. Η μέθοδος παγιώνεται. Η ασάφεια στη θάλασσα μετατρέπεται σε επιχειρησιακό δεδομένο.
Στην Ιερουσαλήμ, οι αξιολογήσεις οικοδομούνται πάνω σε τροχιές, όχι σε εντυπώσεις. Το Αιγαίο διαβάζεται ως πρόθεση εν κινήσει. Αυτή η ανάγνωση καθορίζει τη στάση. Η στάση διαμορφώνει την ικανότητα. Η ικανότητα διατηρεί την επιλογή.
Το Αιγαίο δεν είναι παρατήρηση. Είναι έγκαιρη προειδοποίηση. Οι δείκτες ενσωματώνονται. Οι προσαρμογές εκτελούνται.
Καμία επέκταση της τουρκικής ισχύος δεν βρίσκεται πέραν του επιχειρησιακού ορίζοντα του Ισραήλ.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου