Το γαλλικό ερευνητικό σκάφος Abeille Marengo συνεχίζει απρόσκοπτα τη δραστηριότητά του, διεξάγοντας κανονικά έρευνες για τον καθορισμό των καταλληλότερων περιοχών πόντισης του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης της Ελλάδας με την Κύπρο. Παρότι όλες οι ενδείξεις παραπέμπουν σε πολιτική νηνεμία, η φρεγάτα F-451 «ΛΗΜΝΟΣ» βρίσκεται κοντά στο πλοίο για παν ενδεχόμενο. Η τουρκική φρεγάτα που εξέπεμψε το τελευταίο μήνυμα παραμένει στην ευρύτερη περιοχή, αλλά σε μεγάλη απόσταση.
Επιτρέπει αυτή η κατάσταση να αναφωνήσουμε, είτε ικανοποιημένοι είτε ανακουφισμένοι, «όλα καλά»; Το βέβαιο είναι πως για μια ακόμη φορά εντός Ελλάδας επικράτησε ακραίος διχασμός. Τις απόψεις του ο υπογράφων τις κατέγραψε με όση προσοχή επιβάλλει ο εξειδικευμένος χαρακτήρας του διεθνούς δικαίου της θάλασσας (ΔΔΘ), που όπως εξάλλου κάθε νομικό κείμενο, αφήνει περιθώρια ερμηνειών για όλα τα γούστα…
Στο επίκεντρο ήταν η πραγματική υποδομή των σημερινών εξελίξεων. Έχουμε μπει στην τέταρτη δεκαετία από τότε που η UNCLOS τέθηκε σε ισχύ και εμείς συνεχίζουμε να περιφέρουμε στο διεθνές περιβάλλον τη φοβικότητά μας, βαφτίζοντας την πολιτισμένη και ειρηνική διεθνή συμπεριφορά. Σε συνδυασμό με την απροθυμία σοβαρής προετοιμασίας για την άσκηση όσων δικαιωμάτων που απορρέουν από την UNCLOS.
Ας επιστρέψουμε όμως στην υπόθεση με το καλώδιο. Η περίφημη ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας προς την Τουρκία παραμένει το επίκεντρο της αντιπαράθεσης. Για μια ακόμη φορά όλα κινούνται λογικά σε ένα απέραντο γκρίζο! Από τη στιγμή που η υπόθεση αφορούσε καλώδιο και όχι αγωγό, δεν χρειαζόταν καν. Άρα, αυτό δεν το λες και νίκη από την πλευρά του κράτους που τελικά παρείχε την ενημέρωση.
Η αποδοχή της υποχρέωσης «ενημέρωσης» της Τουρκίας είναι προβληματική εάν η εξέταση του ζητήματος παραμείνει σε αμιγώς νομική σφαίρα. Εάν δηλαδή τα προβλεπόμενα από το ΔΔΘ, για το συγκεκριμένο θέμα της πόντισης του καλωδίου, απογυμνωθούν από την ανάγκη πολιτικής – διπλωματικής διαχείρισης μιας κατάστασης που θα μπορούσε να απειλήσει την ειρήνη και την ασφάλεια. Από μόνη της η αποστολή ρηματικής διακοίνωσης παραπέμπει σε διπλωματικό χειρισμό προς υπέρβαση κάποιου αδιεξόδου. Του γνωστού που δημιουργούν οι τουρκικές διεκδικήσεις σε βάρος της Ελλάδας!
Δεν ξέρω, δεν είδα
Προφανώς, το να δινόταν η γαλλική ρηματική διακοίνωση στη δημοσιότητα θα επέλυε το μυστήριο! Να πληροφορηθούμε τι αναφέρει. Και εν συνεχεία, εάν η σύνταξη του εγγράφου που δόθηκε στις τουρκικές αρχές έγινε ερήμην της ελληνικής πλευράς, όσο κι αν δόθηκε «εκ μέρους» μας! Πιστεύει κανείς ότι είναι δυνατόν το έγγραφο αυτό να μην έχει δοθεί στην ελληνική πλευρά;
Για να υπάρχει τόση δυστοκία στην αποδέσμευσή του σημαίνει ότι το περιεχόμενο θα προκαλούσε πολιτικό πρόβλημα στην κυβέρνηση. Αυτό είναι η διπλωματία εξάλλου! Μια μεγάλη γκρίζα περιοχή μεταξύ του άσπρου και του μαύρου! Οι λέξεις που επιλέγονται αφήνουν περιθώριο σε κάθε πλευρά να υποστηρίξει το δικό της αφήγημα! Μεταθέτοντας χρονικά την επίλυση του ζητήματος με οποιονδήποτε, ειρηνικό ή μη τρόπο.
Γι’ αυτό τελικά, η σημασία του αν η Ελλάδα είχε υποχρέωση «ενημέρωσης» ή όχι, έχει τη δική της σημασία. Διότι άπαξ και εισήλθες σε διπλωματική διαχείριση, αυτό σημαίνει ασυμφωνία και αδιέξοδο που καλούνται να διαχειριστούν δυο χώρες ώστε να αποτραπεί η εκτροπή. Άρα, η διαχείριση αυτή δεν επιλύει το πρόβλημα! Το βάζει στο ψυγείο… Αυτή είναι η συμφωνία. Κάθε πλευρά με το δικό της κίνητρο. Από το να κερδίσει κάποιος χρόνο μέχρι να περιμένει ένα πιο φιλικό διεθνές περιβάλλον ο άλλος.
Παρεμπιπτόντως, πιστεύει κανείς ότι σε μια αντίστοιχη συγκυρία στο μέλλον που θα εξυπηρετούσε τα τουρκικά συμφέροντα, αυτό το έγγραφο δεν θα χρησιμοποιηθεί για να δημιουργήσει πρόβλημα στην Ελλάδα; Να την παρουσιάσει ότι έχει αποδεχθεί στην πράξη όσα διακηρύσσει ότι απορρίπτει; Προφανώς θα χρησιμοποιηθεί και μάλιστα σε τόπο και χρόνο επιλογής της Άγκυρας. Για να μην κοροϊδευόμαστε μεταξύ μας.
Μια μεγάλη συμφωνία το βασικό ζητούμενο
Το πρόβλημα θα επιλυθεί μόνο μετά από τη συμφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες μεταξύ των κρατών της ανατολικής Μεσογείου. Κι αυτό, όπως έχει αποδειχθεί στην πράξη δεν είναι εύκολο. Διότι η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) δεν περιέχει ένα ειδικό, ξεχωριστό άρθρο, αποκλειστικά αφιερωμένο στην ταυτόχρονη οριοθέτηση Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) μεταξύ τριών ή περισσότερων κρατών!
Εφαρμόζεται το Άρθρο 74, που αφορά στην οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ κρατών που οι ακτές τους… γειτνιάζουν ή είναι απέναντι (αντικείμενες ή παρακείμενες)! Πάντα σε συνδυασμό με τη διεθνή νομολογία. Δηλαδή, το σύνολο των δικαστικών αποφάσεων που έχουν εκδώσει τα διεθνή δικαστήρια που κλήθηκαν να βρουν τη λύση σε τέτοιες διενέξεις μεταξύ των κρατών. Τον τρόπο δηλαδή που ερμήνευσαν το υπάρχον νομικό πλαίσιο.
Βασική αρχή του Άρθρου 74 της UNCLOS είναι η εξεύρεση μιας… δίκαιης λύση (equitable solution) με βάση το διεθνές δίκαιο! Μια λύση σύμφωνη με το Άρθρο 38 του Καταστατικού του Διεθνούς Δικαστηρίου! Πολύ γενική περιγραφή, πολύ θεωρία, δε νομίζετε; Στην πράξη συναντά τις αντιρρήσεις από τις… Τουρκίες αυτού του πλανήτη. Μέχρι εκεί όμως μπόρεσε να πάει η συμφωνία! Μια δεκαετία τη διαπραγματεύονταν! Από το 1973 και υπογράφτηκε το 1982! Τέθηκε σε ισχύ τον Νοέμβριο του 1994!
Άρα… και πάλι καλά να λέμε που υπάρχει η UNCLOS. Όπως υπάρχει. Τελικά η υπόθεση επιστρέφει στα πολύ βασικά των διεθνών σχέσεων. Την ικανότητα επιβολής της θέλησης ενός μέρους επί του άλλου ή και περισσότερων. Κοινώς, εάν μπλέξεις με κράτος το οποίο πάσχει είτε από κλασικό σύνδρομο καταδίωξης είτε από πεποίθηση υπεροχής έναντι των υπολοίπων -άβυσσος η ψυχή…- τότε το διεθνές δίκαιο δεν μπορεί να κάνει και πολλά, δεδομένης της απουσίας μηχανισμού επιβολής του.
Προϋποθέσεις και… βραχυκύκλωμα
Κι εκεί «πατάει» η Τουρκία στη σχέση της με την αφελή και απρόθυμη να εγκαταλείψει τη βολή της Ελλάδα. Κατ’ απονομή στις διεθνείς σχέσεις όμως, δεν υπάρχει απολύτως τίποτα. Για να κατέχει να κράτος οτιδήποτε πρέπει να έχει και τη στρατιωτική ισχύ και τη βούληση χρήσης της ώστε να το προστατεύσει. Όχι να φωνασκεί απλώς για την παραβίαση νομικών κανόνων.
Η διένεξη με την Τουρκία δεν πρόκειται να λήξει εάν δεν θα υπάρξει συμφωνία χάραξης θαλασσίων ζωνών. Δεν θα λήξει επίσης εάν η Τουρκία έχει αποφασίσει να μην συμφωνήσει ποτέ, εάν δεν λάβει όσα διεκδικεί σε βάρος της Ελλάδας. Τη δε διαδικασία της προσφυγής σε διεθνή δικαιοδοτικό μηχανισμό δείχνει να μπορεί να την μπλοκάρει στα… προκαταρκτικά!
Όσο η Τουρκία θα επιμένει να θέτει και ζητήματα κυριαρχίας, επί της ουσίας διεκδικώντας εδάφη από την Ελλάδα, τόσο η σύνταξη του συνυποσχετικού υποβολής της «διμερούς διαφοράς» στο όποιο δικαστήριο θα βραχυκυκλώνεται στο διηνεκές. Θα ζητά πρότερη συνεννόηση μαζί της, στηριζόμενη στο λογικοφανές, ότι δεν υπάρχει συμφωνία. Μήπως κάπως έτσι, αυτό θα παγιώσει ένα καθεστώς συνδιαχείρισης! Μήπως δηλαδή, από κάποια άποψη, η μη λύση είναι προτιμότερη για την Άγκυρα;
Η όλη υπόθεση πάντα θα επιστρέφει στη στρατιωτική ικανότητα αποτροπής – αντιμετώπισης κάθε αμφισβήτησης και εν τέλει επιβολής. Προτού αυτή η αμφισβήτηση δημιουργήσει δίκαιο επιβραβεύοντας την υπομονή και την επιμονή. Σε συνδυασμό με το ότι η ίδια η φύση, άρα και οι διεθνείς σχέσεις, απεχθάνονται τα κενά…
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου