Η αναζήτηση των «ευπαθών» στα κοινωνικά δίκτυα και τα δολώματα για τους κατασκόπους.
Αθανάσιος ΚατσικίδηςΟ 54χρονος σμήναρχος κατά τη μεταγωγή του στο Αεροδικείο την Τρίτη. Στην απολογία του ισχυρίστηκε ότι τον προσέγγισαν μέσω LinkedIn. «Οι αρχικές προσεγγίσεις συχνά ξεκινούν με αίτημα για ένα μη διαβαθμισμένο έγγραφο, έναντι σημαντικής αμοιβής. Μετά την πρώτη ανταπόκριση, η σχέση σταδιακά γίνεται πιο στενή και τελικά πιο “κλειστή“», εξηγεί ο Νικόλας Ευθυμιάδης.
Γιατί οι κινεζικές υπηρεσίες έβαλαν στο στόχαστρό τους την Ελλάδα; Τι μας αποκαλύπτει για τον τρόπο δράσης τους η στρατολόγηση του Ελληνα σμηνάρχου, που ομολόγησε ότι διοχέτευε απόρρητα στρατιωτικά δεδομένα στις «επαφές» του; Τι ξέρουμε για τον τρόπο δράσης των μυστικών δικτύων του Πεκίνου;
Αυτά τα ερωτήματα απηύθυνε η «Κ» στον Νικόλα Ευθυμιάδη, πρώην αξιωματικό πληροφοριών της CIA, με θητεία στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ και στη Στρατιωτική Υπηρεσία Πληροφοριών των ΗΠΑ (DIA). Ο κ. Ευθυμιάδης, που εργάζεται σήμερα ως επίκουρος καθηγητής Εθνικής Ασφαλείας στο πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια, έχει γράψει το βιβλίο «Chinese Espionage: Operations and Tactics» (Κινεζική κατασκοπεία: επιχειρήσεις και τακτικές).
– Πώς λειτουργεί το κινεζικό σύστημα κατασκοπείας;
– Αυτό που έχουμε παρατηρήσει είναι ότι η Κίνα εφαρμόζει αυτό που αποκαλούμε «προσέγγιση ολόκληρης της κοινωνίας» (whole-of-society approach), στοιχείο κρίσιμο για την κατανόηση των κατασκοπευτικών της δραστηριοτήτων. Ενώ οι περισσότερες υπηρεσίες πληροφοριών διεθνώς στοχεύουν κυρίως ξένες κρατικές δομές –υπηρεσίες πληροφοριών και στρατιωτικούς οργανισμούς– και περιορίζουν τις δραστηριότητές τους σε θεσμικούς μηχανισμούς, όπως διπλωματικές αποστολές, η Κίνα φέρεται όχι μόνο να χρησιμοποιεί, αλλά και να απαιτεί νομικά τη συνεργασία των πολιτών της εντός και εκτός συνόρων.
Αυτό δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις, καθώς οι στόχοι της περιλαμβάνουν στρατιωτικούς οργανισμούς, οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα, πολιτικούς ηγέτες και ευρύτερες κοινωνικές κοινότητες. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα εκτεταμένο φάσμα στόχων συλλογής πληροφοριών, με αξιοποίηση προσώπων τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.
– Από την ομολογία προκύπτει ότι ο σμήναρχος στρατολογήθηκε μέσω του LinkedIn. Πώς γίνεται η αρχική προσέγγιση;
– Πρόκειται για μια από τις πολλές περιπτώσεις που φαίνεται να ξεκίνησαν μέσω του LinkedIn. Σύμφωνα με δημόσιες αναφορές, στο Ηνωμένο Βασίλειο περίπου 20.000 άτομα προσεγγίστηκαν μέσω της πλατφόρμας, στη Γαλλία περίπου 9.000 και στη Γερμανία γύρω στις 10.000. Eχει αναφερθεί ότι ακόμη και ασκούμενοι στο κινεζικό υπουργείο Κρατικής Ασφαλείας αναζητούσαν στο LinkedIn άτομα με πρόσβαση σε χρήσιμες πληροφορίες. Το LinkedIn υπήρξε για μεγάλο διάστημα η μόνη μεγάλη δυτική πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης που λειτουργούσε στην Κίνα, εν μέρει επειδή οι Αρχές θεωρούσαν ότι μπορούσε να αξιοποιηθεί.
Οι αρχικές προσεγγίσεις συχνά ξεκινούν με αίτημα για ένα μη διαβαθμισμένο έγγραφο, έναντι σημαντικής αμοιβής. Μετά την πρώτη ανταπόκριση, η σχέση σταδιακά γίνεται πιο στενή και τελικά πιο «κλειστή».
Σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με δημοσιογραφικές αναφορές, η διαδικασία ξεκινάει με διαδικτυακή αξιολόγηση του ατόμου και στη συνέχεια εξελίσσεται σε προσωπική συνάντηση με κάποιον που εμφανίζεται ως επιχειρηματίας, ενώ στην πραγματικότητα επιδιώκει στρατολόγηση. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στις υπηρεσίες αντικατασκοπείας το γεγονός ότι ο αρχικός εντοπισμός και η προεπιλογή στόχων μπορούν πλέον να υποστηρίζονται από εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.
– Ποιος είναι πιο εύκολο να στρατολογηθεί;
– Παρατηρούμε διαφορετικά κίνητρα στρατολόγησης, ιδίως στην «κλασική» κατασκοπεία, η οποία διαφέρει από την οικονομική κατασκοπεία ή την κλοπή τεχνολογίας. Στην παραδοσιακή κατασκοπεία το οικονομικό κίνητρο παραμένει συχνά καθοριστικό. Το χρήμα αποτελεί διαχρονικό μοτίβο.
Μελετούν αδυναμίες – Εχουν αναφερθεί κατευθυντήριες οδηγίες προς πράκτορες να αξιολογούν αν κάποιος περνάει περίοδο διαζυγίου, αν αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα ή αν νιώθει υποτιμημένος στον εργασιακό του χώρο.
Υπάρχει συστηματική διαδικασία στόχευσης. Αναζητούνται άτομα με οικονομικές δυσκολίες, προσωπικά ή συναισθηματικά προβλήματα ή επαγγελματική δυσαρέσκεια. Εχουν αναφερθεί κατευθυντήριες οδηγίες προς πράκτορες να αξιολογούν, για παράδειγμα, αν κάποιος περνάει περίοδο διαζυγίου, αν αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα ή αν νιώθει υποτιμημένος στον εργασιακό του χώρο. Αυτοί οι παράγοντες θεωρούνται δυνητικά σημεία «ευπάθειας» που μπορούν να αξιοποιηθούν για στρατολόγηση.
– Πότε μια επαγγελματική επαφή μετατρέπεται σε κατασκοπεία; Ποιο είναι το «σημείο καμπής»;
– Το κρίσιμο σημείο είναι η μετάβαση στη μυστικότητα. Οταν ζητείται να μην ενημερώνονται οι προϊστάμενοι, να χρησιμοποιούνται κρυπτογραφημένες εφαρμογές, ξεχωριστές συσκευές ή να πραγματοποιούνται συναντήσεις σε τρίτες χώρες, τότε η σχέση έχει πλέον υπερβεί το πλαίσιο της νόμιμης επαγγελματικής συνεργασίας και εισέρχεται στο πεδίο της κατασκοπείας.
– Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, ο αξιωματικός λάμβανε αρχικά 500-600 ευρώ και στη συνέχεια 15.000 ευρώ ανά τρίμηνο. Πώς ερμηνεύεται αυτό το μοτίβο;
– Οι πληρωμές αποτελούν μέσο ελέγχου και διαχείρισης του «asset». Καθώς η αξία των πληροφοριών αυξάνεται, αυξάνεται και η αμοιβή. Κάποιοι ξεκινούν με μικρά ποσά· για ένα σημαντικό έγγραφο μπορεί να λάβουν 3.000-5.000 ευρώ. Σταδιακά ενθαρρύνονται να παρέχουν πιο ευαίσθητες και απόρρητες πληροφορίες, δημιουργώντας σχέση εξάρτησης.
– Γιατί επιλέχθηκε η Ελλάδα;
– Η Ελλάδα είναι μέλος του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε., ενώ ταυτόχρονα διατηρεί σημαντικές οικονομικές σχέσεις με την Κίνα. Αυτό την καθιστά δυνητικά ενδιαφέρουσα για συλλογή πληροφοριών σχετικών με νατοϊκές εγκαταστάσεις, δίκτυα επικοινωνιών, επιχειρησιακές δυνατότητες και οπλικά συστήματα. Το ενδιαφέρον μπορεί να αφορά τόσο στρατιωτικές εφαρμογές όσο και ευρύτερες γεωοικονομικές στρατηγικές.
– Ποιο είναι το τρωτό σημείο των δυτικών κοινωνιών;
– Κατά την άποψη αυτή, οι ανοιχτές κοινωνίες και οι ελεύθεροι θεσμοί αποτελούν ταυτόχρονα πλεονέκτημα και ευπάθεια. Η Κίνα εφαρμόζει αυτό που ονομάζει «πολιτικό πόλεμο», ο οποίος περιλαμβάνει εργαλεία επιρροής στα μέσα ενημέρωσης, στην οικονομία και στο κοινωνικό πεδίο, χωρίς συμβατική στρατιωτική χρήση βίας. Πρόκειται για στρατηγική άσκησης ισχύος σε «γκρίζες ζώνες».
Η πρόκληση για τις δυτικές δημοκρατίες έγκειται στην εξισορρόπηση μεταξύ ασφάλειας και διατήρησης των φιλελεύθερων αρχών. Σε αυτό το σημείο εντοπίζονται οι μεγαλύτερες δυσκολίες.
– Το κρίσιμο σημείο είναι η μετάβαση στη μυστικότητα. Οταν ζητείται να μην ενημερώνονται οι προϊστάμενοι, να χρησιμοποιούνται κρυπτογραφημένες εφαρμογές, ξεχωριστές συσκευές ή να πραγματοποιούνται συναντήσεις σε τρίτες χώρες, τότε η σχέση έχει πλέον υπερβεί το πλαίσιο της νόμιμης επαγγελματικής συνεργασίας και εισέρχεται στο πεδίο της κατασκοπείας.
– Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, ο αξιωματικός λάμβανε αρχικά 500-600 ευρώ και στη συνέχεια 15.000 ευρώ ανά τρίμηνο. Πώς ερμηνεύεται αυτό το μοτίβο;
– Οι πληρωμές αποτελούν μέσο ελέγχου και διαχείρισης του «asset». Καθώς η αξία των πληροφοριών αυξάνεται, αυξάνεται και η αμοιβή. Κάποιοι ξεκινούν με μικρά ποσά· για ένα σημαντικό έγγραφο μπορεί να λάβουν 3.000-5.000 ευρώ. Σταδιακά ενθαρρύνονται να παρέχουν πιο ευαίσθητες και απόρρητες πληροφορίες, δημιουργώντας σχέση εξάρτησης.
– Γιατί επιλέχθηκε η Ελλάδα;
– Η Ελλάδα είναι μέλος του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε., ενώ ταυτόχρονα διατηρεί σημαντικές οικονομικές σχέσεις με την Κίνα. Αυτό την καθιστά δυνητικά ενδιαφέρουσα για συλλογή πληροφοριών σχετικών με νατοϊκές εγκαταστάσεις, δίκτυα επικοινωνιών, επιχειρησιακές δυνατότητες και οπλικά συστήματα. Το ενδιαφέρον μπορεί να αφορά τόσο στρατιωτικές εφαρμογές όσο και ευρύτερες γεωοικονομικές στρατηγικές.
– Ποιο είναι το τρωτό σημείο των δυτικών κοινωνιών;
– Κατά την άποψη αυτή, οι ανοιχτές κοινωνίες και οι ελεύθεροι θεσμοί αποτελούν ταυτόχρονα πλεονέκτημα και ευπάθεια. Η Κίνα εφαρμόζει αυτό που ονομάζει «πολιτικό πόλεμο», ο οποίος περιλαμβάνει εργαλεία επιρροής στα μέσα ενημέρωσης, στην οικονομία και στο κοινωνικό πεδίο, χωρίς συμβατική στρατιωτική χρήση βίας. Πρόκειται για στρατηγική άσκησης ισχύος σε «γκρίζες ζώνες».
Η πρόκληση για τις δυτικές δημοκρατίες έγκειται στην εξισορρόπηση μεταξύ ασφάλειας και διατήρησης των φιλελεύθερων αρχών. Σε αυτό το σημείο εντοπίζονται οι μεγαλύτερες δυσκολίες.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου