Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα στις 7-8 Ιουλίου δεν θα είναι απλώς μια συζήτηση για τις αμυντικές δαπάνες και την συνδρομή στην Ουκρανία. Για την Ελλάδα και την Τουρκία αποτελεί την πρώτη μεγάλη γεωπολιτική δοκιμασία μετά την επανεμφάνιση της ευρωπαϊκής συζήτησης για στρατηγική αυτονομία και την επιτάχυνση των σχεδίων κοινής ευρωπαϊκής άμυνας.
Πίσω από τη δημόσια εικόνα της σχετικής ηρεμίας στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, η Αθήνα και η Άγκυρα βρίσκονται ήδη σε μια σκληρή διπλωματική αναμέτρηση για το ποιος θα αποκτήσει ρόλο – και ποιόν ρόλο ακριβώς – στη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης. Το επίδικο δεν είναι μόνο πολιτικό. Είναι οικονομικό, αμυντικό και στρατηγικό.
Το casus belli και η «Γαλάζια Πατρίδα»
Η ελληνική πλευρά επιχειρεί να καταστήσει σαφές ότι δεν μπορεί να υπάρξει θεσμική συμμετοχή της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή άμυνα όσο παραμένουν σε ισχύ το casus belli κατά της Ελλάδας, το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», οι διεκδικήσεις «γκρίζων ζωνών» στο Αιγαίο και η συνεχιζόμενη κατοχή τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η Αθήνα θεωρεί ότι η συμμετοχή μιας χώρας που διατηρεί απειλή πολέμου εναντίον κράτους-μέλους της Ε.Ε. θα συνιστούσε στρατηγική αντίφαση για ολόκληρο το ευρωπαϊκό εγχείρημα.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Τουρκία επιχειρεί να εκμεταλλευθεί τη συγκυρία. Η αποστασιοποίηση των ΗΠΑ από την ευρωπαϊκή ασφάλεια, η πίεση που ασκεί ο Ντόναλντ Τραμπ στους Ευρωπαίους συμμάχους και η ανάγκη ταχείας ενίσχυσης των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Ευρώπης δημιουργούν ένα παράθυρο ευκαιρίας για τον Ταγίπ Ερντογάν. Η Άγκυρα προβάλλει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ, την αναπτυσσόμενη αμυντική βιομηχανία της και τη γεωγραφική της θέση ως αναντικατάστατα πλεονεκτήματα.
«Ήρεμη θάλασσα» και αναταγωνισμός
Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών επιβεβαιώνουν ότι η περίοδος της «ήρεμης θάλασσας» δεν σημαίνει και απουσία ανταγωνισμού. Ο ελληνικός Τύπος κατέγραψε έντονη κινητικότητα γύρω από τα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα, τις τουρκικές διεκδικήσεις συμμετοχής σε ευρωπαϊκά ταμεία αμυντικής βιομηχανίας, αλλά και τις ανησυχίες της Αθήνας για πιθανές παρακάμψεις ελληνικών και κυπριακών αντιρρήσεων μέσω ειδικών συμφωνιών Ε.Ε.-ΝΑΤΟ.
Παράλληλα, η ελληνική διπλωματία αναδεικνύει ολοένα και περισσότερο τη γεωστρατηγική αξία των αμερικανικών και νατοϊκών διευκολύνσεων στην Ελλάδα. Η Σούδα, η Αλεξανδρούπολη, οι ενεργειακοί διάδρομοι και η συνολική συμβολή της χώρας στη νοτιοανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας προβάλλονται ως στοιχεία αξιοπιστίας σε μια περίοδο που οι ΗΠΑ επανεξετάζουν το αποτύπωμά τους στην Ευρώπη.
Η Ευρωπαϊκή ασφάλεια
Το πραγματικό ερώτημα, όμως, βρίσκεται πέρα από τη Σύνοδο της Άγκυρας. Η Ευρώπη καλείται να αποφασίσει αν η ανάγκη για περισσότερες στρατιωτικές δυνατότητες θα υπερισχύσει των πολιτικών και θεσμικών ενστάσεων απέναντι στην Τουρκία. Και η Ελλάδα καλείται να αποδείξει ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια δεν μπορεί να οικοδομηθεί πάνω σε εκκρεμείς αναθεωρητικές διεκδικήσεις.
Γι’ αυτό και η Σύνοδος του Ιουλίου δεν θα κρίνει μόνο τις σχέσεις ΝΑΤΟ-Ε.Ε. Θα αποτελέσει και ένα πρώτο τεστ για το κατά πόσο η Ευρώπη είναι διατεθειμένη να συνδέσει την άμυνά της με μια Τουρκία που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την Ελλάδα και την Κύπρο όχι ως εταίρους, αλλά ως πεδία ανοιχτών διεκδικήσεων. Το αποτέλεσμα αυτής της συζήτησης θα επηρεάσει όχι μόνο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά και τη μορφή της ευρωπαϊκής ασφάλειας για την επόμενη δεκαετία.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου