Η Ακροδεξιά δεν είναι πλέον απλώς ένα κόμμα διαμαρτυρίας. Με ποσοστό άνω του 44% διεκδικεί την εξουσία, συντρίβει το CDU και μετατρέπει το «δημοκρατικό τείχος» σε μηχανισμό πολιτικής παράλυσης. Το μήνυμα φτάνει ευθέως στην καγκελαρία του Φρίντριχ Μερτς.
Το εκλογικό αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ πέρα από μία ισχυρή επίδοση του AfD στην ανατολική Γερμανία, αποτελεί πολιτική τομή.
Με βάση τις πρώτες εκτιμήσεις, η Εναλλακτική για τη Γερμανία συγκεντρώνει περίπου 44,4%, υπερδιπλασιάζοντας το ποσοστό της σε σχέση με το 2021. Το CDU καταρρέει στο 18,4%, χάνοντας σχεδόν τη μισή δύναμή του. Και ο Ούλριχ Ζίγκμουντ βρίσκεται μόλις λίγες έδρες μακριά από την απόλυτη πλειοψηφία.
Ακόμη και αν η τελική κατανομή των εδρών δεν επιτρέψει στο AfD να κυβερνήσει, το βασικό πολιτικό γεγονός δεν αλλάζει: για πρώτη φορά ένα κόμμα της γερμανικής άκρας δεξιάς δεν καταγράφει απλώς ψήφο διαμαρτυρίας. Εμφανίζεται ως ο αδιαμφισβήτητος νικητής μιας εκλογικής αναμέτρησης και απαιτεί την εξουσία. Το Reuters χαρακτηρίζει την επίδοση ιστορική, ενώ η γερμανική δημόσια τηλεόραση μιλά για το μεγαλύτερο εκλογικό αποτέλεσμα στην ιστορία του AfD.
Το «τείχος» προστατεύει, αλλά δεν κυβερνά
Τα γερμανικά κόμματα εξακολουθούν να αποκλείουν τη συνεργασία με το AfD. Το λεγόμενο Brandmauer, το δημοκρατικό τείχος που έχει υψωθεί γύρω από την Ακροδεξιά, παραμένει επισήμως στη θέση του.
Όσο, όμως, αυξάνεται η εκλογική δύναμη του AfD, τόσο δυσκολότερο γίνεται να σχηματιστεί κυβέρνηση χωρίς αυτό. Εάν επιβεβαιωθεί η προβολή των 39 εδρών σε Βουλή 83 μελών, τα υπόλοιπα κόμματα θα διαθέτουν αριθμητική πλειοψηφία. Αλλά για να τη χρησιμοποιήσουν θα χρειαστεί να συνεννοηθούν πολιτικές δυνάμεις που εκτείνονται από το CDU και το SPD μέχρι τους Πράσινους, την Αριστερά και πιθανώς το BSW (της πρώην βουλευτίνας του κόμματος Die Linke (Η Αριστερά), Σάρα Βάγκενκνεχτ).
Αυτό είναι το νέο πρόβλημα της Γερμανίας. Το δημοκρατικό τείχος μπορεί να κρατά το AfD έξω από την κυβέρνηση, αλλά ταυτόχρονα παράγει όλο και πιο ανομοιογενείς συνασπισμούς, αδύναμες κυβερνήσεις και την εικόνα ότι όλα τα υπόλοιπα κόμματα συσπειρώνονται μόνο και μόνο για να αποκλείσουν τον νικητή.
Το AfD θα αξιοποιήσει ακριβώς αυτή την αντίφαση. Θα εμφανιστεί ως θύμα ενός πολιτικού συστήματος που αρνείται, όπως θα ισχυρίζεται, να σεβαστεί τη λαϊκή βούληση.
Δεν είναι μόνο η μετανάστευση
Θα ήταν βολικό να αποδοθεί η εκλογική έκρηξη του AfD αποκλειστικά στο μεταναστευτικό. Δεν θα ήταν, όμως, ακριβές.
Η Σαξονία-Άνχαλτ είναι ένα κρατίδιο με χαμηλότερα εισοδήματα, δημογραφική υποχώρηση και επίμονη αίσθηση εγκατάλειψης. Η ενεργειακή μετάβαση, το κόστος παραγωγής, η αποβιομηχάνιση και η φυγή νεότερων ανθρώπων έχουν τροφοδοτήσει ένα ευρύτερο αίσθημα ανασφάλειας.
Έρευνα του MDR (ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός της Κεντρικής Γερμανίας) πριν από τις εκλογές έδειχνε ότι, ακόμη και μεταξύ των ψηφοφόρων του AfD, αυξανόταν η σημασία της οικονομίας και της απασχόλησης, ενώ μειωνόταν -χωρίς να εξαφανίζεται- η αποκλειστική βαρύτητα του προσφυγικού.
Το AfD πέτυχε να ενώσει διαφορετικές δυσαρέσκειες κάτω από μία κοινή αφήγηση: η Γερμανία παρακμάζει, το Βερολίνο δεν ακούει και τα παραδοσιακά κόμματα δεν μπορούν πλέον να προστατεύσουν ούτε την οικονομία ούτε την κοινωνική συνοχή.
Δεν χρειάζεται αυτή η αφήγηση να είναι συνολικά αληθής. Αρκεί να γίνεται πιστευτή.
Η βαριά ήττα του Μερτς
Ο άμεσος ηττημένος είναι, βεβαίως, το CDU της Σαξονίας-Άνχαλτ. Ο πραγματικός πολιτικός αποδέκτης, όμως, βρίσκεται στην καγκελαρία.
Ο Φρίντριχ Μερτς είχε επενδύσει στην υπόσχεση ότι μια πιο συντηρητική γραμμή στο μεταναστευτικό, στην ασφάλεια και στην οικονομία θα περιόριζε το AfD. Το αποτέλεσμα δείχνει το αντίθετο. Το AfD δεν συγκρατήθηκε. Υπερδιπλασιάστηκε, ενώ το CDU έχασε τη θέση του ως βασικός εκφραστής της συντηρητικής Γερμανίας στο κρατίδιο.
Η ήττα γίνεται βαρύτερη επειδή ο ίδιος ο καγκελάριος είχε προειδοποιήσει ότι ενδεχόμενη επικράτηση του AfD θα αποθάρρυνε ξένους επενδυτές. Η σχετική παρέμβαση του Μερτς δεν κινητοποίησε τους ψηφοφόρους του CDU. Ενδεχομένως ενίσχυσε την πεποίθηση πολλών ότι το πολιτικό και οικονομικό κατεστημένο τούς απειλεί, αντί να απαντά στις ανησυχίες τους.
Το μήνυμα προς την Ευρώπη
Η Σαξονία-Άνχαλτ δεν είναι ολόκληρη η Γερμανία. Είναι όμως εργαστήριο μιας ευρωπαϊκής μεταβολής.
Κόμματα που ξεκίνησαν ως αντισυστημικές δυνάμεις αποκτούν πλέον κοινωνική ρίζα, τοπικά στελέχη και αξιώσεις διακυβέρνησης. Το AfD κινείται με σκληρή γραμμή στο μεταναστευτικό, εχθρότητα προς την ευρωπαϊκή ενοποίηση, φιλορωσικές αναφορές και μια επιθετική πολιτισμική ατζέντα. Παρ’ όλα αυτά, η άνοδός του συνεχίζεται – όχι επειδή μετρίασε τις θέσεις του, αλλά ενώ τις έκανε σκληρότερες. Αυτή την πορεία είχε επισημάνει προεκλογικά και το Atlantic Council.
Το δύσκολο ερώτημα για το γερμανικό πολιτικό σύστημα δεν είναι πλέον αν πρέπει να συνεργαστεί με το AfD. Η απάντηση των δημοκρατικών κομμάτων παραμένει αρνητική.
Το πραγματικό ερώτημα είναι πώς θα αντιμετωπιστούν οι συνθήκες που μετατρέπουν το AfD σε πλειοψηφικό κόμμα. Διότι ο αποκλεισμός μπορεί να εμποδίσει προσωρινά την κατάληψη της εξουσίας. Δεν αποτελεί, όμως, πολιτική απάντηση.
Η Σαξονία-Άνχαλτ έστειλε ένα μήνυμα που δύσκολα μπορεί πια να υποτιμηθεί: το AfD δεν βρίσκεται πλέον έξω από τις πύλες της εξουσίας. Βρίσκεται μπροστά τους – και σε ορισμένες περιοχές της Γερμανίας έχει ήδη συγκεντρώσει σχεδόν τους μισούς ψηφοφόρους.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου