«Θα παρακολουθούμε στενά».

Μανώλης Κωστίδης
Του ανταποκριτή μας στην Κωνσταντινούπολη, Μανώλη Κωστίδη. «Από εδώ και πέρα, οι κανόνες εμπλοκής και απεμπλοκής θα επικαιροποιούνται συχνά», υποστηρίζει μιλώντας στην «Κ» έμπειρη τουρκική πηγή για να περιγράψει την εικόνα που επικρατεί στην Aγκυρα αναφορικά με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και μετά τις δηλώσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Ο πρόεδρος της Τουρκίας ζήτησε από την Αθήνα να σταματήσει τη στρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών. Ο κ. Ερντογάν υπενθύμισε πως η χώρα του βρίσκεται πολύ κοντά στα ελληνικά νησιά, ζητώντας από την Ελλάδα να διδαχθεί από την Ιστορία, κάτι που θεωρήθηκε ως προειδοποίηση προς την ελληνική κυβέρνηση, αλλά και εντολή προς όλες τις αρμόδιες τουρκικές αρχές.

Πολιτικοί αναλυτές ανέφεραν ακόμη ότι οι δηλώσεις του κ. Ερντογάν τούς υπενθύμισαν εποχές πριν από την υπογραφή της Διακήρυξης των Αθηνών. Αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι πως και τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης ταυτόχρονα άρχισαν να «ασχολούνται» με το Καστελλόριζο, για το πόσο κοντά βρίσκεται στις ακτές της Τουρκίας, αλλά και με τη στρατιωτικοποίηση των νησιών που και αυτό θυμίζει παλαιότερες εποχές.

Διαδοχικές αντιδράσεις

Οι δηλώσεις του κ. Ερντογάν ήρθαν έπειτα από πολλά διαδοχικά βήματα τα οποία έχει κάνει η Αγκυρα τις τελευταίες 45 ημέρες. Η τουρκική πλευρά, με αφορμή και τη θέσπιση των δύο θαλάσσιων πάρκων και τα Ειδικά Χωροταξικά για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τον Τουρισμό και τη Βιομηχανία, ήδη είχε εκδώσει ανακοινώσεις με τις οποίες εξέφραζε την αντίδρασή της, προβάλλοντας τους ισχυρισμούς για τις «γκρίζες ζώνες» στο Αιγαίο. Η Αγκυρα είχε επίσης αντιδράσει και στη μεταφορά των αντιαεροπορικών συστημάτων Patriot στην Κάρπαθο, δίχως όμως να προχωρήσει σε κάποια πιο έντονη κίνηση καθώς υπήρχε η απειλή από το Ιράν, ενώ η μεταφορά τους στην Κρήτη «έδωσε τέλος στο ζήτημα».

Το προεδρικό διάταγμα για τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα που εκδόθηκε στις 16 Αυγούστου, πάρκα τα οποία περικλείουν το Καστελλόριζο και αποκλείουν περιοχές στο Βόρειο Αιγαίο, αλλά και η δήλωση του κ. Ερντογάν, ερμηνεύονται από Τούρκους αναλυτές ως απόπειρα να σταματήσει οποιαδήποτε προσπάθεια αμφισβήτησης της υφαλοκρηπίδας, για την οποία η Τουρκία θεωρεί πως έχει καθορίσει τα όριά της, και επιπλέον να εμποδιστεί η παρουσία ισραηλινών οπλικών συστημάτων στα ελληνικά νησιά.

Στην τουρκική πλευρά δεν διακρίνεται κάποια ένδειξη πως θα αποδεχθούν την πόντιση καλωδίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου – Ελλάδας αν δεν υπάρξει οποιοσδήποτε συντονισμός όλων των πλευρών. Η επίσημη διαρροή στο πρακτορείο «Ανατολή» για την παρουσία του διοικητή των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών (ΜΙΤ) Ιμπραχίμ Καλίν στην Αθήνα και για τις συναντήσεις του αναφέρει πως είχε συνομιλίες για «περιφερειακά ζητήματα».

«Κόκκινη γραμμή» – Αυτό που θεωρείται «κόκκινη γραμμή» για την Τουρκία είναι οι σχέσεις της Ελλάδας με το Ισραήλ και η «στρατιωτική συμμαχία» όπως την ερμηνεύουν στη γειτονική χώρα.

Αναλυτές, όμως, και από τις δύο χώρες υπενθυμίζουν πως ο κ. Καλίν στην προηγούμενη θητεία του ως διπλωματικός σύμβουλος του Τούρκου προέδρου είχε συμβάλει στις συνεννοήσεις και στην αποφυγή κρίσεων σε πολλά ζητήματα των ελληνοτουρκικών διαφορών και δεν αποκλείουν να παίξει ανάλογο ρόλο το επόμενο διάστημα.

Αυτό που θεωρείται όμως «κόκκινη γραμμή» για την Τουρκία είναι οι σχέσεις της Ελλάδας με το Ισραήλ και η «στρατιωτική συμμαχία» όπως την ερμηνεύουν στη γειτονική χώρα. Το ενδεχόμενο εγκατάστασης ισραηλινών ραντάρ και οπλικών συστημάτων στα ελληνικά νησιά είναι ζήτημα που δεν θα μπορούσε να αφήσει αδιάφορη τη γειτονική χώρα, καθώς οι σχέσεις με το Ισραήλ βρίσκονται στο «ναδίρ» και σύμφωνα με τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης στα επιτελεία επικρατεί η άποψη πως υπάρχει προσπάθεια «περικύκλωσης της Τουρκίας από τον Εβρο μέχρι και το Τελ Αβίβ».

Η δήλωση του κ. Ερντογάν ερμηνεύεται παράλληλα ως προσπάθεια της Τουρκίας να πιέσει την Αθήνα έτσι ώστε να εξαιρέσει τα νησιά από την εγκατάσταση συστημάτων της «Ασπίδας του Αχιλλέα».

Το διάστημα των τριών ετών κατά το οποίο θα ολοκληρωθεί η εγκατάσταση του συστήματος θεωρείται κρίσιμο, καθώς η τουρκική πλευρά θα προσπαθήσει να παρακολουθεί στενά τις παραλαβές και τις εγκαταστάσεις των συγκεκριμένων οπλικών συστημάτων στην ελληνική επικράτεια. Ολοι οι συνομιλητές μας από τη γειτονική χώρα συμφωνούν πως η τουρκική πλευρά θα πιέσει με κάθε μέσο για να εμποδίσει την ανάπτυξη του συστήματος κοντά στα σύνορά της.

Οι εκλογές

Σε ό,τι αφορά το επόμενο διάστημα, στην Αγκυρα περιμένουν τις επικείμενες εκλογές του Ισραήλ και σε περίπτωση ήττας του Μπέντζαμιν Νετανιάχου ελπίζουν πως μπορούν να αλλάξουν κάποια δεδομένα· υπενθυμίζουν δε πως ο Τούρκος πρόεδρος επιμένει στις διπλωματικές προσπάθειες με την Ελλάδα, καθώς τονίζουν ότι αυτός στις ίδιες δηλώσεις ανέφερε: «Λέμε ότι θέλουμε να προχωρήσουμε με την Ελλάδα με βάση την καλή γειτονία» και πως η χώρα του «θα συνεχίσει να εργάζεται για την ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή».

Τέλος, η προεκλογική περίοδος στην Ελλάδα, όπως και η επόμενη ημέρα, είναι από τους παράγοντες που «απασχολούν» έντονα τους αξιωματούχους στη γειτονική χώρα.

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.