Ιδιαίτερα σοβαρό εμφανίζεται πλέον το ενδεχόμενο η Ελλάδα να προχωρήσει σε επέκταση των χωρικών της υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νότια και δυτικά της Κρήτης, ακόμη και πριν από τις επόμενες εθνικές εκλογές, σύμφωνα με την εκτίμηση του διευθυντή του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων, Κωνσταντίνου Φίλη.
Εφόσον μια τέτοια επιλογή περάσει από το επίπεδο του σχεδιασμού στην πράξη, θα πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες ελληνικές κινήσεις των τελευταίων ετών στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς θα επηρεάσει άμεσα το γεωπολιτικό και νομικό αποτύπωμα της χώρας στις θαλάσσιες ζώνες γύρω από την Κρήτη.
Το σημαντικότερο, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Κωνσταντίνος Φίλης στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΣΚΑΪ, είναι ότι το συγκεκριμένο σενάριο αποτελεί νέο στοιχείο στους ελληνικούς σχεδιασμούς και δεν βρισκόταν μέχρι πρόσφατα στο τραπέζι με την ίδια ένταση.
Η πρώτη κίνηση: 12 μίλια νότια και δυτικά της Κρήτης
Η περιοχή που εμφανίζεται να εξετάζεται σε πρώτο χρόνο αφορά τα νότια και δυτικά της Κρήτης, με ιδιαίτερη σημασία στη θαλάσσια ζώνη μεταξύ Κρήτης και Πελοποννήσου.
Ο Κωνσταντίνος Φίλης τόνισε ότι μια τέτοια ενέργεια δεν θα πρέπει να εκληφθεί ως άμεση αντίδραση σε τουρκικές κινήσεις, αλλά ως άσκηση ενός κυριαρχικού δικαιώματος από την ελληνική πλευρά.
Όπως επισήμανε, η Αθήνα φαίνεται να εξετάζει ταυτόχρονα και τη διατήρηση ελεύθερης διόδου για τη διεθνή ναυσιπλοΐα, στοιχείο που έχει ιδιαίτερη σημασία τόσο σε επίπεδο εφαρμογής όσο και σε επίπεδο διεθνών εντυπώσεων.
Η ουσία είναι ότι η Ελλάδα θα επιχειρούσε να κινηθεί με τρόπο που να ενισχύει το θαλάσσιο αποτύπωμά της, χωρίς να δημιουργεί εμπόδια στις βασικές διεθνείς θαλάσσιες οδούς.
Γιατί η Κρήτη έχει τεράστια γεωπολιτική σημασία
Η Κρήτη δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη ελληνικό νησί στον χάρτη.
Αποτελεί κομβικό γεωστρατηγικό σημείο μεταξύ Αιγαίου, Ανατολικής Μεσογείου και Βόρειας Αφρικής, ενώ βρίσκεται στο επίκεντρο ενεργειακών, στρατιωτικών και γεωπολιτικών σχεδιασμών.
Μια επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στην περιοχή θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά τη θαλάσσια παρουσία της Ελλάδας και να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο αποτυπώνεται η ελληνική κυριαρχία στον συγκεκριμένο χώρο.
Δεν πρόκειται επομένως για μία συμβολική κίνηση.
Πρόκειται για απόφαση που, εφόσον ληφθεί, θα αποκτήσει σημαντική γεωπολιτική βαρύτητα.
Ο δεύτερος γύρος και η στάση της Τουρκίας
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά του Κωνσταντίνου Φίλη σε έναν πιθανό «δεύτερο γύρο» ελληνικών κινήσεων.
Αυτός, σύμφωνα με την εκτίμησή του, θα μπορούσε να εξαρτηθεί από τη συμπεριφορά της Τουρκίας το επόμενο διάστημα και ειδικότερα από ενέργειες της Άγκυρας γύρω από τη λεγόμενη «Γαλάζια Πατρίδα», καθώς και από εξελίξεις σχετικά με το ηλεκτρικό καλώδιο στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το σενάριο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή αφορά μια περιοχή πολύ πιο ευαίσθητη στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Τη ζώνη όπου έχει ήδη πραγματοποιηθεί μερική οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου.
Ρόδος, Κάσος, Κάρπαθος και Καστελόριζο στο επίκεντρο
Σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Φίλη, μια δεύτερη φάση επέκτασης θα μπορούσε να αφορά την περιοχή νότια της Ρόδου, της Κάσου, της Καρπάθου και του Καστελόριζου.
Εδώ πλέον τα πράγματα αποκτούν διαφορετικό βάρος.
Η συγκεκριμένη ζώνη βρίσκεται στην καρδιά της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης για τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες στην Ανατολική Μεσόγειο και συνδέεται άμεσα με τις τουρκικές διεκδικήσεις και τη φιλοσοφία της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Μία επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων σε αυτή την περιοχή θα προκαλούσε πολύ ισχυρότερες πολιτικές και διπλωματικές αντιδράσεις από την Άγκυρα.
Και αυτό διότι δεν θα αφορούσε πλέον μόνο την περιοχή δυτικά της Κρήτης, αλλά θα μεταφερόταν στο πιο ευαίσθητο τμήμα της Ανατολικής Μεσογείου.
Το «κλειδί» της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας
Η μερική οριοθέτηση ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα νομικά και διπλωματικά εργαλεία που διαθέτει η Αθήνα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μία μελλοντική επέκταση των χωρικών υδάτων στις περιοχές που καλύπτονται από αυτή τη λογική θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω την ελληνική θέση.
Η Αθήνα θα επιχειρούσε έτσι να στηρίξει τις κινήσεις της πάνω σε ήδη διαμορφωμένα διπλωματικά και νομικά δεδομένα, αντί να ανοίξει ένα εντελώς νέο μέτωπο χωρίς προηγούμενη βάση.
Και υπάρχει τρίτο σενάριο – Η πραγματική έκπληξη
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον προκαλεί η αναφορά του Κωνσταντίνου Φίλη σε ένα τρίτο πιθανό σενάριο, το οποίο δεν αφορά την Ανατολική Μεσόγειο.
Ο ίδιος έκανε λόγο για μία επιλογή που θα μπορούσε να αποτελέσει «έκπληξη» και να ενοχλήσει ακόμη περισσότερο την Τουρκία.
Δεν προσδιόρισε δημοσίως την περιοχή.
Ακριβώς αυτή η ασάφεια, όμως, είναι που προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στην τοποθέτησή του.
Η αναφορά αυτή δείχνει ότι στην ελληνική στρατηγική σκέψη ενδέχεται να εξετάζονται περισσότερα του ενός γεωγραφικά μέτωπα για πιθανή άσκηση του δικαιώματος επέκτασης των χωρικών υδάτων.
Και αυτό αλλάζει τη συνολική εικόνα.
Τα 12 ναυτικά μίλια ως εργαλείο στρατηγικής πίεσης
Η επέκταση των χωρικών υδάτων δεν αποτελεί μόνο νομική πράξη.
Σε μια περιοχή όπως η Ανατολική Μεσόγειος αποτελεί ταυτόχρονα γεωπολιτικό εργαλείο, μήνυμα κυριαρχίας και μέσο στρατηγικής πίεσης.
Η Ελλάδα έχει ήδη επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια στο Ιόνιο.
Το ερώτημα πλέον είναι αν η ίδια λογική θα αρχίσει να μεταφέρεται σταδιακά και προς την Κρήτη και την Ανατολική Μεσόγειο.
Αν αυτό συμβεί, θα δημιουργηθεί μια νέα πραγματικότητα.
Η Άγκυρα θα παρακολουθεί κάθε κίνηση
Η Τουρκία έχει επανειλημμένα εκφράσει ισχυρές αντιρρήσεις για την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο.
Για τον λόγο αυτό, κάθε ελληνική κίνηση που σχετίζεται με τα 12 ναυτικά μίλια παρακολουθείται εξαιρετικά στενά από την Άγκυρα.
Ωστόσο, η περιοχή νότια και δυτικά της Κρήτης έχει διαφορετικά γεωγραφικά και επιχειρησιακά χαρακτηριστικά από το Αιγαίο.
Αυτό σημαίνει ότι η Αθήνα μπορεί να επιλέξει σταδιακές κινήσεις, οι οποίες θα ενισχύουν τα κυριαρχικά της δικαιώματα χωρίς να μεταφέρει αυτομάτως την αντιπαράθεση στο πιο ευαίσθητο πεδίο.
Μια στρατηγική βημάτων και όχι μιας κίνησης
Το σημαντικότερο στοιχείο όσων περιέγραψε ο Κωνσταντίνος Φίλης είναι ότι δεν φαίνεται να υπάρχει μόνο μία πιθανή κίνηση.
Αντίθετα, διαμορφώνεται η εικόνα μιας στρατηγικής πολλαπλών σταδίων.
Πρώτα, δυτικά και νότια της Κρήτης.
Στη συνέχεια, ενδεχομένως στη ζώνη της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας.
Και τέλος, ένα τρίτο σενάριο που παραμένει προς το παρόν αδιευκρίνιστο.
Αν αυτή η προσέγγιση αποτυπώνει πράγματι τους ελληνικούς σχεδιασμούς, τότε η Αθήνα φαίνεται να εξετάζει μια σταδιακή άσκηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, με διαφορετικό επίπεδο πίεσης σε κάθε φάση.
Η επόμενη κίνηση της Ελλάδας μπορεί να αλλάξει τον χάρτη
Η επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια νότια και δυτικά της Κρήτης δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί ως ειλημμένη κυβερνητική απόφαση.
Ωστόσο, η δημόσια συζήτηση γύρω από ένα τέτοιο ενδεχόμενο δείχνει ότι το ζήτημα εισέρχεται πλέον πολύ πιο δυναμικά στον στρατηγικό διάλογο.
Και εφόσον η Αθήνα αποφασίσει να κινηθεί, το αποτέλεσμα δεν θα είναι μόνο νομικό.
Θα είναι γεωπολιτικό, στρατηγικό και διπλωματικό.
Γιατί τα 12 ναυτικά μίλια γύρω από την Κρήτη θα μπορούσαν να αποτελέσουν το πρώτο βήμα μιας πολύ ευρύτερης ελληνικής στρατηγικής.
Και το μεγάλο ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο αν η Ελλάδα θα προχωρήσει.
Είναι πού θα βρίσκεται η επόμενη γραμμή στον χάρτη.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου