Βασιλης Διαμαντακος
Έρευνα του Reuters αποκαλύπτει στρατιωτικές προμήθειες άνω των 2 δισ. δολαρίων μέσω οργανισμών συνδεδεμένων με το υπουργείο Άμυνας. Εταιρείες-βιτρίνες, πετρελαϊκά έσοδα και υλικά διπλής χρήσης στηρίζουν την αντοχή της Τεχεράνης στις κυρώσεις.
Πώς συνεχίζει το Ιράν να αναπληρώνει τα αποθέματα πυραύλων και drones, παρά τις δυτικές κυρώσεις, τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό και τα πλήγματα στις στρατιωτικές του υποδομές;
Μια έρευνα του Reuters φωτίζει μέρος της απάντησης: ένα εκτεταμένο δίκτυο περισσότερων από 5.000 στρατιωτικών φορέων, με διεθνείς διασυνδέσεις, που λειτουργεί πίσω από κωδικοποιημένες ονομασίες και συνδέεται με το ιρανικό υπουργείο Άμυνας.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, το δίκτυο διευκόλυνε εισαγωγές εξοπλισμού, εκρηκτικών και βαρέων οχημάτων αξίας τουλάχιστον 2 δισ. δολαρίων από τον Ιανουάριο του 2025.
Η εικόνα που προκύπτει αφορά μια διαχρονική υποδομή προμηθειών και χρηματοδότησης, η οποία προσαρμόζεται στην πίεση και διατηρεί πρόσβαση σε κρίσιμα υλικά.
Οι κωδικοί πίσω από τη στρατιωτική μηχανή
Οι φορείς εμφανίζονται με ονομασίες που αρχίζουν από τα γράμματα MOD, παραπέμποντας στο υπουργείο Άμυνας, και ακολουθούνται από αριθμούς.
Στα αρχεία δηλώνουν την ίδια διεύθυνση στην Τεχεράνη με το υπουργείο Άμυνας και Επιμελητείας των Ενόπλων Δυνάμεων — MODAFL.
Παρότι καταγράφουν ως ημερομηνία ίδρυσης την 11η Φεβρουαρίου 1979, ημέρα επικράτησης της Ισλαμικής Επανάστασης, τα στοιχεία που εξέτασε το Reuters δείχνουν ότι οι περισσότεροι δημιουργήθηκαν γύρω στο 2013, όταν οι κυρώσεις έπλητταν τις πετρελαϊκές εξαγωγές και την οικονομία.
Ορισμένοι συνδέονται με τους Φρουρούς της Επανάστασης — IRGC και με τα bonyads, μεγάλα ιδρύματα και επιχειρηματικά συγκροτήματα που ελέγχονται από την ιρανική ελίτ.
Τα οικονομικά τους ίχνη εμφανίζονται σε εμπορικά και μεταφορικά αρχεία τουλάχιστον από το 2016.
Ο φορέας που ξεχωρίζει
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται η MOD 346428.
Για την περίοδο από τον Ιανουάριο του 2025 έως τον Ιούνιο του 2026, το Reuters εντόπισε εισαγωγές της αξίας περίπου 2,3 δισ. δολαρίων, βάσει των εμπορικών δεδομένων που εξέτασε.
Οι προμήθειες περιλαμβάνουν υλικά για την παραγωγή πυραύλων και drones, εξαρτήματα και βαρέα φορτηγά που μπορούν να προσαρμοστούν για στρατιωτική χρήση.
Η διάκριση είναι ουσιώδης: πολλά από τα προϊόντα έχουν διπλή χρήση, πολιτική και στρατιωτική. Η καταγραφή μιας εισαγωγής δεν αποδεικνύει αυτομάτως ότι κάθε αντικείμενο κατέληξε σε οπλικό σύστημα.
Η αξία των ευρημάτων βρίσκεται στον συνδυασμό των εμπορικών στοιχείων με τις διασυνδέσεις των φορέων που πραγματοποιούν τις αγορές.
Κίνα, Ρωσία και ευρωπαϊκή προέλευση
Μεγάλο μέρος των αγαθών καταγράφεται ως προερχόμενο από την Κίνα, τη Ρωσία και τη Γερμανία, με μεταφορές διά ξηράς, θαλάσσης και αέρος.
Η δηλωμένη προέλευση δεν τεκμηριώνει από μόνη της γνώση ή συμμετοχή των αντίστοιχων κυβερνήσεων, ούτε αποδεικνύει ότι ένας κατασκευαστής γνώριζε τον τελικό αποδέκτη.
Αναδεικνύει, ωστόσο, τη δυσκολία παρακολούθησης διεθνών αλυσίδων εφοδιασμού, ιδιαίτερα όταν μεσολαβούν τρίτες εταιρείες και προϊόντα με νόμιμες βιομηχανικές εφαρμογές.
Η έρευνα βασίστηκε σε χιλιάδες ιρανικά τραπεζικά και κρατικά έγγραφα, εταιρικές καταχωρίσεις και δεδομένα εισαγωγών. Το Reuters συνεργάστηκε με την εταιρεία ανάλυσης κινδύνου 240 Analytics για τη χαρτογράφηση του δικτύου.
Πετρελαϊκά έσοδα και εταιρείες-βιτρίνες
Οι φορείς αξιοποιούν, σύμφωνα με την έρευνα, ενδιάμεσους και εταιρείες-βιτρίνες στο εξωτερικό για να χρηματοδοτούν αγορές με έσοδα από πωλήσεις πετρελαίου που παρακάμπτουν τις κυρώσεις.
Έτσι, η στρατιωτική προμήθεια συνδέεται με ένα ευρύτερο οικονομικό οικοσύστημα: έσοδα, εμπορικές διασυνδέσεις και μηχανισμούς απόκρυψης του πραγματικού αγοραστή.
Ο πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών Μίαντ Μαλέκι περιέγραψε το δίκτυο ως:
«Τη στρατιωτική γραμμή ζωής του καθεστώτος στη διάρκεια αυτής της σύγκρουσης και για πολλά χρόνια προηγουμένως».
Το Reuters ανέφερε επίσης ότι δεν εντόπισε στοιχεία πως οι συγκεκριμένοι αριθμημένοι φορείς των εγγράφων είχαν ενταχθεί ατομικά σε δυτικούς καταλόγους κυρώσεων.
Τι αποκαλύπτεται για την αντοχή της Τεχεράνης
Γεωπολιτικά, τα ευρήματα δείχνουν γιατί η πίεση στις στρατιωτικές εγκαταστάσεις και στις θαλάσσιες μεταφορές δεν αρκεί από μόνη της για να εξηγήσει την εξέλιξη των ιρανικών δυνατοτήτων.
Η δυνατότητα αναπλήρωσης εξαρτάται και από την πρόσβαση σε βιομηχανικά υλικά, εξαρτήματα, χρηματοδότηση και εναλλακτικούς προμηθευτές.
Οι εισαγωγές που καταγράφονται από το 2025, πάντως, καλύπτουν διαφορετικές χρονικές φάσεις. Δεν πρέπει να διαβάζονται σαν να πραγματοποιήθηκαν όλες υπό τις ίδιες συνθήκες ναυτικού αποκλεισμού.
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, απαντώντας στα ευρήματα, υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ έχουν αποκόψει κρίσιμες οικονομικές διασυνδέσεις του καθεστώτος και συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν τις προσπάθειες παράκαμψης.
Ο αναλυτής της 240 Analytics Νόαμ Μπίνστοκ στάθηκε, αντίθετα, στην έκταση της υποδομής που αποκαλύφθηκε:
«Το ύψος των χρημάτων που περνούν από αυτούς τους φορείς είναι εντυπωσιακό».
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου