Η δήλωση της Κάγια Κάλας ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και είναι άκυρο, είναι η μία όψη της θέσης της ΕΕ. Είναι θετική, αλλά ανεπαρκής. Οι Βρυξέλλες δεν θέλησαν να υπεισέλθουν στην ουσία των γεγονότων για λόγους σκοπιμότητας και μόνο.
Πρώτο, βολεύει πολύ τα ισχυρά κράτη της ΕΕ η ενοποίηση της Λιβύης και ο ρόλος που διαδραματίζει η Τουρκία, όπως έγινε και με την Συρία. Δεύτερο, η ΕΕ , απέφυγε σκόπιμα να κοινοτικοποιήσει το όλο ζήτημα, προειδοποιώντας την Τουρκία και την Λιβύη με κυρώσεις ή έστω με επιβάρυνση των σχέσεων, όπως κάνει με την Ρωσία, το Ισραήλ και άλλα κράτη, στάση παράδοξη. Αλγεινή εντύπωση προκάλεσε για μια ακόμη φορά η παρότρυνση του Στέητ Ντηπάρτμεντ για διάλογο Ελλάδας -Τουρκίας. Του παράνομου με τον νόμιμο...
Η ελληνική κυβέρνηση από την πλευρά της ζήτησε στήριξη και την πήρε. Προφορική στήριξη, μέσω μιας δήλωσης. Ούτε η Αθήνα όμως έκανε την παραμικρή νύξη στις αντιδράσεις της για τα επόμενα βήματα, για το πως θα αντιδράσει αν π.χ. η Τουρκία κάνει έρευνες εντός της τουρκολιβυκής ΑΟΖ. Γιατί ναι μεν κατά τη δήλωση Αθήνας -Βρυξελλών η συμφωνία Τουρκίας -Λιβύης δεν παράγει νόμιμα αποτελέσματα, αλλά η απουσία συγκεκριμένης πολιτικής αντίδρασης, αφήνει πολλά περιθώρια ώστε η Άγκυρα να την ερμηνεύσει όπως την βολεύει. Άρα, τι μας επιφυλάσσουν οι εξελίξεις;
Η διπλωματία των λέξεων δεν αρκεί
Η πρώτη φάση των κινήσεων Τουρκίας και Λιβύης από τη μια και Ελλάδας -ΕΕ από την άλλη επιβεβαίωσε την πολιτική και διπλωματική νίκη της Άγκυρας. Επειδή η Τουρκία είναι εθισμένη στην αγνόηση των διεθνών κανόνων, αν δεν νοιώσει ότι απειλείται, δεν πρόκειται να καμφθεί από τις δηλώσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων. Η απουσία συγκεκριμένων θέσεων εκ μέρους των Βρυξελλών ενθάρρυνε το τουρκικό υπουργείο Άμυνας, να εκδώσει ανακοίνωση στην οποία αγνοεί πλήρως την ανακοίνωση της Κάγια Κάλας και, να υπερασπιστεί την πολιτική της και να την εντάξει μάλιστα “ στα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα των δύο κρατών”.
Ισχυρίζεται μάλιστα ότι “ το Μνημόνιο Συνεργασίας δεν μπορεί να ακυρωθεί από μονομερείς αξιολογήσεις τρίτων”, προφανώς αναφέρεται στην Ελλάδα ή και στην ΕΕ.
Η νομική θέση της Τουρκίας είναι τόσο ανίσχυρη και δεν είναι τυχαίο ότι η ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΑΜ, αναφέρεται στα συμφέροντα των δύο χωρών και δεν επικαλείται κάποια συγκεκριμένη διάταξη του διεθνούς δικαίου της θάλασσας για να ισχυροποιήσει τη θέση της. Γενικότερα η Τουρκία ξέρει ότι η θέση της είναι αδύναμη και προσπαθεί να επιβάλλει την πολιτική της μέσω της ισχύος.
Οπότε τα ερωτήματα που αναδύονται για την περαιτέρω στάση της Ελλάδας και της ΕΕ είναι εύλογα. Πως και πότε λοιπόν θα γίνει το επόμενο βήμα για την Τουρκία. Δηλαδή , επιβολή κυρώσεων, διακοπή ευρωτουρκικών συνομιλιών για την Τελωνειακή Ένωση, συνεργασία σε πλήθος τομέων της οικονομίας κλπ.
Να σημειωθεί ότι ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη έντονο παρασκήνιο και καταγράφονται επαναλαμβανόμενες απειλές της Τουρκίας για το ηλεκτρικό καλώδιο, ούτε η Αθήνα, ούτε η Κάλας ενέταξαν στις αντιδράσεις τους την υπόθεση αυτή. Πράγμα περίεργο. Εκτός και αν όλα είναι ήδη προσυμφωνημένα στο παρασκήνιο και η κυβέρνηση Μητσοτάκη απλά παραπλανά, όπως κάνει επί 7 χρόνια τον ελληνικό λαό, λες και δεν θα μαθευτεί η αλήθεια...
Επίσης, προβληματισμό φυσικά προκάλεσε η ανακοίνωση του ΥΠΕΞ που επαναλαμβάνει τη θέση του για την συμφωνία Τουρκίας -Λιβύης, χωρίς καμία αναφορά στο πως θα διαχειριστεί τα επόμενα βήματα. Οι δηλώσεις ενίοτε γίνονται αισθητές, αλλά προφανώς στο ελληνικό ΥΠΕΞ γνωρίζουν πως ούτε οι δηλώσεις παράγουν πολιτικά αποτελέσματα.
Το τουρκικό ΥΠΑΜ
«Το Μνημόνιο Συνεργασίας για την Οριοθέτηση Περιοχών Θαλάσσιας Δικαιοδοσίας που υπεγράφη μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης το 2019 υπογράφηκε βάσει του διεθνούς δικαίου και των αρχών της ισότητας, λαμβάνοντας υπόψη τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα και των δύο χωρών.
Η οριοθέτηση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας εμπίπτει στα κυριαρχικά δικαιώματα των σχετικών παράκτιων κρατών και η νομική ισχύς αυτού του Μνημονίου Συνεργασίας δεν μπορεί να ακυρωθεί από μονομερείς αξιολογήσεις τρίτων.
Η χώρα μας θα συνεχίσει να προστατεύει τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντά μας στην Ανατολική Μεσόγειο στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και να συμβάλλει στην ενίσχυση της περιφερειακής ειρήνης, ασφάλειας και σταθερότητας.»
Παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ εξίσωσαν το θύτη με το θύμα, η ελληνική κυβέρνηση συνεχίζει να τηρεί ταπεινωτική στάση και να μιλάει για στρατηγική συνεργασία Ελλάδας -Τουρκίας. Είναι υποταγή, δεν είναι συμμαχία.
Η δήλωση της ΕΕ
Η ΕΕ εκφράζει τη βαθιά της λύπη για την επικύρωση, στις 20 Οκτωβρίου 2026, από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, του «Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στη Μεσόγειο Θάλασσα» του 2019.
Η θέση της ΕΕ όσον αφορά το Μνημόνιο Κατανόησης είναι σταθερή και σαφής. Όπως επισημάνθηκε στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2019 και επαναλήφθηκε τον Ιούνιο του 2025, το Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ της Τουρκίας και της Λιβύης παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας. Είναι άκυρο και δεν μπορεί να παράγει νομικές συνέπειες για τρίτα κράτη.
Η ΕΕ έχει στρατηγικό συμφέρον για ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο και καλεί όλες τις χώρες να σέβονται τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των κρατών μελών, σύμφωνα με το δίκαιο της ΕΕ και το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Προφανώς πολλά θα συμβούν το επόμενο διάστημα. Η ΕΕ δεν δείχνει διάθεση σκληρής εμπλοκής στην Ανατολική Μεσόγειο, προσφέροντας έτσι ζωτικό χώρο στην Τουρκία. Από την άλλη όμως η ΕΕ δεν μπορεί να αγνοήσει τις σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, το οποίο θεωρητικά υπερασπίζεται στην περίπτωση της Ρωσίας , της Κίνας και αλλού. Οπότε είμαστε εν αναμονή εξελίξεων και κυρίως στην επόμενη φάση θα πρέπει η ελληνική κυβέρνηση να πει ποια είναι η δική της πολιτική πρώτα και να πιέσει την ΕΕ. Κάτι που δεν βλέπουμε ούτε με κιάλια...
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου