Μπλόκο από το Κογκρέσο στην επιστροφή της Τουρκίας στα F-35: Πρωτοβουλία μετά το «πράσινο φως» Τραμπ.

Πρωτοβουλία στο Κογκρέσο για την αποτροπή μιας πιθανής επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35 αναλαμβάνει η Δημοκρατική βουλευτής από τη Νεβάδα, Ντίνα Τίτους. Η κίνηση αυτή έρχεται ως άμεση αντίδραση στις πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, οι οποίες άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας νέας αμυντικής συμφωνίας με την Άγκυρα, ενόψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με το κείμενο επιστολής που βρίσκεται σε στάδιο συλλογής υπογραφών, οι νομοθέτες ζητούν από την ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων να αξιοποιήσει όλες τις εκ του νόμου εξουσίες της για να αποτρέψει οποιαδήποτε απόφαση επανένταξης της Τουρκίας, εφόσον δεν έχει προηγουμένως επιλυθεί το ζήτημα των ρωσικών S-400 και των κυρώσεων CAATSA.

Το παρασκήνιο: Η «τσάντα δώρων» του Τραμπ και οι S-400

Η κινητοποίηση στη Βουλή των Αντιπροσώπων πυροδοτήθηκε από τη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στον Λευκό Οίκο. Ερωτηθείς αν σκοπεύει να μεταβεί στην Τουρκία με μια «μεγάλη τσάντα δώρων» —αναφερόμενος στο αίτημα της ‘Αγκυρας για F-35 και κινητήρες της General Electric— ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε καταφατικά. Οι δηλώσεις αυτές έγιναν ενόψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα (7-8 Ιουλίου).

Παράλληλα, οι συντάκτες της επιστολής επικαλούνται δήλωση του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη επίσημη διαδικασία επανεξέτασης από το Πεντάγωνο για το πώς θα μπορούσε μια τέτοια πώληση να προχωρήσει νομικά.

Το ιστορικό της ρήξης: Η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα των F-35 το 2019, όταν προμηθεύτηκε το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400. Η Ουάσιγκτον έκρινε τότε ότι η συνύπαρξη των δύο συστημάτων δημιουργούσε σοβαρό κίνδυνο διαρροής απόρρητων πληροφοριών στη Μόσχα.

Το νομικό οπλοστάσιο και η δέσμευση Ρούμπιο

Η επιστολή, η οποία θα αποσταλεί στον ηγέτη της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας Στιβ Σκαλίζ και στον ηγέτη της δημοκρατικής μειοψηφίας Χακίμ Τζέφρις, βασίζεται σε δύο βασικά νομικά επιχειρήματα:

Κυρώσεις CAATSA: Επιβλήθηκαν τον Δεκέμβριο του 2020 από την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ και παραμένουν σε ισχύ, καθώς δεν υπάρχει κανένα στοιχείο ότι η Τουρκία έχει αποσύρει ή απομακρύνει τους S-400.

Νόμος περί Εθνικής Άμυνας (NDAA 2020): Απαγορεύει ρητά τη μεταφορά F-35 στην Τουρκία, εκτός εάν η Άγκυρα αποδείξει ότι δεν κατέχει πλέον το ρωσικό σύστημα και δεσμευτεί ότι δεν θα το αποκτήσει ξανά στο μέλλον.

Στο ίδιο πλαίσιο, υπενθυμίζεται η ακρόαση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων (3 Ιουνίου 2026), όπου ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο αναγνώρισε ότι η κυβέρνηση δεσμεύεται από τη νομοθεσία και δεν μπορεί να παρακάμψει τις κυρώσεις κατά της Τουρκίας.
Πώς λειτουργεί το θεσμικό «φρένο» του Κογκρέσου

Σε περίπτωση που ο Λευκός Οίκος αποφασίσει να προχωρήσει επίσημα στην πώληση, το Κογκρέσο έχει τη δυνατότητα να αντιδράσει μέσω του Νόμου περί Ελέγχου των Εξαγωγών Όπλων:

Το Κοινό Ψήφισμα Αποδοκιμασίας (Joint Resolution of Disapproval): Είναι το επίσημο εργαλείο με το οποίο οι νομοθέτες μπορούν να μπλοκάρουν μια αμυντική σύμβαση εντός συγκεκριμένου χρονικού παραθύρου ελέγχου (συνήθως 15 ή 30 ημερών).

Η πρόκληση του Βέτο: Για να είναι δεσμευτικό το ψήφισμα, πρέπει να εγκριθεί και από τα δύο σώματα (Βουλή και Γερουσία) και να υπογραφεί από τον πρόεδρο. Εάν ο πρόεδρος ασκήσει βέτο, το Κογκρέσο χρειάζεται πλειοψηφία δύο τρίτων (2/3) και στα δύο σώματα για να το ανατρέψει, γεγονός που καθιστά τη διαδικασία εξαιρετικά δύσκολη στην πράξη.

Με την πρωτοβουλία αυτή, η κ. Τίτους επιδιώκει την έγκαιρη κινητοποίηση των νομοθετών, στέλνοντας το μήνυμα ότι η υπόθεση των F-35 δεν είναι απλώς ένα ζήτημα αμυντικής διπλωματίας, αλλά θέμα συμμόρφωσης με την αμερικανική νομοθεσία.

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.