.jpg)
Υπάρχει μια βολική αυταπάτη η οποία συντηρείται εδώ και χρόνια στην Αθήνα και την Λευκωσία: ότι το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας αποτελεί αδιαπέραστο τείχος και ότι οι σύμμαχοι –αργά ή γρήγορα– θα επιβάλουν την τάξη.
Οι τελευταίες εξελίξεις, ωστόσο, έρχονται να διαλύσουν αυτό το ουτοπικό συννεφάκι. Όσοι επιλέγουν να κλείνουν τα μάτια μπροστά στη μεγάλη εικόνα, περιοριζόμενοι σε πανηγυρικές ανακοινώσεις για διπλωματικές επαφές υψηλού επιπέδου, πέφτουν για πολλοστή φορά από τα σύννεφα. Δεν πρόκειται για μεμονωμένα γεγονότα. Πρόκειται για τα κομμάτια ενός παζλ που συναρμολογείται μεθοδικά πίσω από κλειστές θύρες. Και το τελικό αποτέλεσμα φέρει τον δυσοίωνο τίτλο: εταιρική συνεκμετάλλευση δίχως προηγούμενη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.
Το παζλ των γεγονότων
Οι τελευταίες εξελίξεις, ωστόσο, έρχονται να διαλύσουν αυτό το ουτοπικό συννεφάκι. Όσοι επιλέγουν να κλείνουν τα μάτια μπροστά στη μεγάλη εικόνα, περιοριζόμενοι σε πανηγυρικές ανακοινώσεις για διπλωματικές επαφές υψηλού επιπέδου, πέφτουν για πολλοστή φορά από τα σύννεφα. Δεν πρόκειται για μεμονωμένα γεγονότα. Πρόκειται για τα κομμάτια ενός παζλ που συναρμολογείται μεθοδικά πίσω από κλειστές θύρες. Και το τελικό αποτέλεσμα φέρει τον δυσοίωνο τίτλο: εταιρική συνεκμετάλλευση δίχως προηγούμενη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.
Το παζλ των γεγονότων
Δημοσίευμα της Εστίας (25/10/2026) ρίχνει φως στα άκρως ανησυχητικά τεκταινόμενα και για να κατανοήσει κανείς τι ακριβώς κυοφορείται, αρκεί να συνδέσει τις παρακάτω τελείες:
-Η έμμεση ομολογία της Ουάσινγκτον: Κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο του 2025 ο υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ Νταγκ Μπέργκαμ ήταν αποκαλυπτικός και εμμέσως πλην σαφώς επιβεβαίωσε ότι η Chevron θα προχωρήσει στην εκμετάλλευση/συνεκμετάλλευση υδρογονανθράκων, χωρίς να υπάρξει προηγούμενη συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών. Συγκεκριμένα όταν ερωτήθηκε εάν «είναι η αμερικανική κυβέρνηση έτοιμη να υποστηρίξει τις αμερικανικές εταιρείες;» όπως η Chevron, δεδομένου ότι «υπάρχουν πολλές διαφορές, αντιπαραθέσεις και αμφισβητήσεις στα [ελληνικά κυριαρχικά] δικαιώματα στη Μεσόγειο Θάλασσα», ο Ντ. Μπέργκαμ διευκρίνισε ότι «εμείς κινηθήκαμε έξυπνα και μείναμε εκτός της διαπραγμάτευσης. Δεν είναι δική μας δουλειά. Αλλά, όταν πρέπει να εμπλακούμε σε αυτές τις συζητήσεις, το κάνουμε.» Σε παλαιότερα σημειώματά μας από το 2023 γράφαμε ότι κυοφορείται «εταιρική συνεκμετάλλευση» ακόμη και χωρίς προηγούμενη οριοθέτηση. Μετάφραση; Οι ενεργειακοί κολοσσοί και τα αμερικανικά συμφέροντα βιάζονται να τρυπήσουν τον βυθό. Εφόσον η οριοθέτηση αργεί, θα εφαρμοστεί φόρμουλα για να προχωρήσουν οι εξορύξεις χωρίς αυτήν.
-Η ακαδημαϊκή «νομιμοποίηση»: Η συγκυρία κυκλοφορίας του νέου βιβλίου υπό τον τίτλο «Ελευθερία των Θαλασσών» του ομότιμου καθηγητή Χρήστου Ροζάκη –γνωστό για τις θέσεις του περί συνεκμετάλλευσης– δεν είναι τυχαία. Ένα βιβλίο το οποίο λειτουργεί ως θεωρητικό/ακαδημαϊκό άλλοθι υπέρ των εξορύξεων από ιδιωτικές εταιρείες με τη συμμετοχή ακόμη και οντοτήτων που δεν έχουν αναγνωριστεί από τον ΟΗΕ όπως το ψευδοκράτος αλλά και κρατών που δεν έχουν υπογράψει την UNCLOS, όπως η Τουρκία. Ο ορυκτός πλούτος βαφτίζεται «κοινός τοις πάσιν» (κοινή κληρονομιά της ανθρωπότητας), ανοίγοντας τον δρόμο για έναν διαμοιρασμό με τη «μεζούρα» της ισχύος.
-Η αποχαλίνωση του τουρκολιβυκού άξονα: Η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή των Αντιπροσώπων, οι ρηματικές διακοινώσεις κατά των ελληνικών γεωτρήσεων νότια της Κρήτης και η Διεθνής Διάσκεψης Blue COP31 στην Αττάλεια δείχνουν ότι η Άγκυρα δεν περιμένει –ή μάλλον έχει πάρει το πράσινο φως–. Δημιουργεί νέα διπλωματικά τετελεσμένα, έχοντας στο πλευρό της μια Λιβύη που λειτουργεί πλέον ως προτεκτοράτο της.
Με αυτά τα δεδομένα λοιπόν κατά νου, δύσκολα κανείς αποφεύγει τους συνειρμούς και τα συμπεράσματα στο τί συμβαίνει παρασκηνιακά εδώ και καιρό και πλέον εκτελείται μπροστά στα μάτια μας. Όταν το διεθνές σύστημα αναζητά εσπευσμένα τρόπους για να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις σε ενέργεια, τα σύνορα και τα κυριαρχικά δικαιώματα των ηττοπαθών και των «δεδομένων» μετατρέπονται σε διαπραγματεύσιμες λεπτομέρειες. Τόση αξία έχουμε στα μάτια των «μεγάλων συμμάχων». Ο πυρήνας αυτής της πολιτικής είναι στην ουσία η υποκατάσταση της διεθνούς νομιμότητας από τη λογική της αγοράς.
Η ισοπέδωση του εθνικού συμφέροντος
Η ιδέα είναι απλή και άκρως δελεαστική για τα μεγάλα κέντρα αποφάσεων: αντί οι ναρκοθετημένες περιοχές όπως η Ανατολική Μεσόγειος να παραμένουν «αδρανείς» –επειδή οι ιθαγενείς δεν συμφωνούν στα θαλάσσια σύνορα–, ανατίθεται στις πολυεθνικές (πχ Chevron) η εξόρυξη. Τα έσοδα διανέμονται σε κράτη και σε «οντότητες» όπως το ψευδοκράτος μέσω μηχανισμών του ΟΗΕ. Με άλλα λόγια:
-Πρώτον, παρακάμπτεται η αρχή της μέσης γραμμή, η επήρεια των νησιών (Κρήτη, Κάρπαθος, Ρόδος, Καστελόριζο) και ο Χάρτης της Σεβίλλης.
-Δευτέρον, νομιμοποιούνται de facto τα τετελεσμένα του τουρκολιβυκού μνημονίου, αφού η συνεκμετάλλευση προϋποθέτει συναινέσεις εκεί που δεν υπάρχουν σαφώς αναγνωρισμένες δικαιοδοσίες.
-Τρίτον, η Κυπριακή Δημοκρατία εξισώνεται με το παράνομο μόρφωμα των κατεχομένων, αποδεχόμενη έμμεσα μια λύση δύο κρατών μέσω της πίσω πόρτας της ενέργειας.
Ο υποθαλάσσιος πλούτος στα ανοικτά της Κύπρου και των Δωδεκανήσων δεν αποτελεί «κοινό αγαθό» για να το μοιραστούν οι Τούρκοι, οι Αιγύπτιοι και οι Λίβυοι με τη μεσολάβηση ξένων ενεργειακών κολοσσών και υπό αμερικανική υψηλή επιστασία. Η αποδοχή μιας τέτοιας φόρμουλας ισοδυναμεί με γεωστρατηγική αυτοχειρία στην καλύτερη των περιπτώσεων.
Οι «ίσες αποστάσεις»
Η ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ –σαν άλλο κερασάκι στην τούρτα–, μετά την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου, ήρθε να προσγειώσει όσους πίστεψαν στα επικοινωνιακά παιχνίδια περί αμερικανικής προστασίας και επιβολής δικαιοσύνης.
Η Ουάσινγκτον δεν πείρε θέση για τη νομιμότητα του μνημονίου όπως κάνει για παράδειγμα σε παρόμοιες περιπτώσεις κατάφορης καταπάτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Νότια Σινική Θάλασσα από την Κίνα. Δεν καταδίκασε την στάση της Άγκυρας. Αντιθέτως, κρατά τις γνωστές «ίσες αποστάσεις», καλώντας την Αθήνα και την Άγκυρα να «τα βρουν».
Αυτό είναι το βαθύ κράτος της αμερικανικής διπλωματίας εν δράσει: η ροή ενέργειας προηγείται της δικαιοσύνης. Εφόσον η οριοθέτηση καθυστερεί, η λύση που προωθείται είναι η «διευθέτηση» μέσω ακραίων συμβιβασμών και πιέσεων. Σε προηγούμενη ανάλυση γράφαμε ότι: «Το Διεθνές Δίκαιο φαίνεται να έχει αντικατασταθεί από το «Δίκαιο του Ισχυρού». Το δε Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) επιχειρείται να καταστεί «νεκρό γράμμα», παντελώς ανίκανο να προστατεύσει έναντι της επιβουλής των αναθεωρητικών δυνάμεων». Και μάλιστα προειδοποιούσαμε ότι: «Η παραδοχή ότι η Τουρκία αντιμετωπίζεται πλέον από την Ουάσιγκτον ως ένας αναντικατάστατος «Περιφερειακός Κόμβος», καθώς και η επικράτηση του κυνικού δόγματος της «ειρήνης μέσω των ροών» στη Μέση Ανατολή, καθιστούν τη μέχρι πρότινος ελληνική στρατηγική του «προβλέψιμου συμμάχου» ξεπερασμένη και επικίνδυνη.»
Συμπέρασμα
Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η πίεση για την εταιρική συνεκμετάλλευση δεν είναι θεωρητική. Έχει πλέον περάσει στο στάδιο της εφαρμογής. Για την Αθήνα και την Λευκωσία ο χρόνος δεν δουλεύει υπέρ τους. Οι «λύσεις πακέτο» των ξένων αποσκοπούν στην απώλεια κυριαρχικών δικαιωμάτων –ή/και κυριαρχίας– με πρόσχημα την σταθερότητα και το κέρδος. Και η αλήθεια είναι ότι η μυστική διπλωματία της κυβέρνησης Μητσοτάκης, όχι απλά δεν προσπαθεί να αποτρέψει την διαφαινόμενη γεωστρατηγική καταστροφή που μας ετοιμάζουν αλλά αντιθέτως ραδιουργεί παρασκηνιακά για να την προωθήσει.
Αν οι ιθύνοντες συνεχίσουν να θεωρούν ότι τα σύνορα και η κυριαρχία είναι διαπραγματεύσιμα, το τίμημα αργά ή γρήγορα θα κληθεί να το πληρώσει η ίδια η κοινωνία. Και τότε, καμία τεχνική φόρμουλα «συνεκμετάλλευσης εξπρές» δεν θα μπορεί να καλύψει το κενό της εθνικής ασφάλειας. Διότι όταν αυτόβουλα αποποιήσαι τον πυρήνα των δικαιωμάτων σου, αργά ή γρήγορα θα χρειαστεί να αποφασίσεις εάν και πώς θα υπερασπιστείς την γη που με θυσίες και αίμα σου παραδόθηκε.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου