Βασιλης Διαμαντακος
Η ενδιάμεση συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν, οι επικρίσεις του Ντόναλντ Τραμπ προς το Ισραήλ και οι εξελίξεις στον Λίβανο προκαλούν ανησυχία στο Τελ Αβίβ για το μέλλον της στρατηγικής σχέσης με την Ουάσιγκτον.
Η προσωρινή συμφωνία που υπέγραψαν Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν έχει ανοίξει μια νέα συζήτηση στο Ισραήλ σχετικά με το κατά πόσο η παραδοσιακά ισχυρή συμμαχία με την Ουάσιγκτον παραμένει αμετακίνητη.
Παρότι τόσο ο Λευκός Οίκος όσο και η ισραηλινή κυβέρνηση επιμένουν ότι οι σχέσεις των δύο χωρών παραμένουν στενές, οι δημόσιες διαφωνίες γύρω από το Ιράν, τον Λίβανο και τις περιφερειακές συγκρούσεις έχουν πυροδοτήσει προβληματισμό στο πολιτικό και στρατιωτικό κατεστημένο του Ισραήλ.
Το Ιράν στο επίκεντρο της ανησυχίας
Για μεγάλο μέρος της ισραηλινής πολιτικής σκηνής, το Ιράν εξακολουθεί να θεωρείται η σημαντικότερη απειλή για την ασφάλεια της χώρας.
Η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να προχωρήσει σε μια ενδιάμεση συμφωνία με την Τεχεράνη, η οποία περιλαμβάνει προσωρινή χαλάρωση κυρώσεων και διευκολύνσεις στις εξαγωγές πετρελαίου, έχει προκαλέσει έντονο σκεπτικισμό.
Ισραηλινοί αναλυτές εκτιμούν ότι η οικονομική ανάσα προς το Ιράν θα μπορούσε να ενισχύσει την περιφερειακή επιρροή της Τεχεράνης και να αυξήσει τους διαθέσιμους πόρους για συμμάχους της όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Παράλληλα, εκφράζονται φόβοι ότι η Ουάσιγκτον ίσως επιχειρήσει να περιορίσει τις στρατιωτικές επιλογές του Ισραήλ απέναντι σε οργανώσεις που συνδέονται με το Ιράν.
Οι άνθρωποι του Τραμπ επιχειρούν να καθησυχάσουν το Τελ Αβίβ
Μπροστά στις αντιδράσεις, κορυφαία στελέχη του περιβάλλοντος Τραμπ έσπευσαν να διαβεβαιώσουν ότι η αμερικανοϊσραηλινή συμμαχία παραμένει ακλόνητη.
Ο Αμερικανός πρέσβης στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι, χαρακτήρισε τη σχέση των δύο χωρών «άθραυστο δεσμό», αναγνωρίζοντας πάντως ότι υπάρχουν ανησυχίες για τις πρόσφατες εξελίξεις.
Ανάλογη στάση κράτησαν και άλλες προσωπικότητες του συντηρητικού χώρου στις ΗΠΑ, οι οποίες μπορεί να διαφωνούν με πλευρές της συμφωνίας με το Ιράν, αλλά συνεχίζουν να στηρίζουν τον Ντόναλντ Τραμπ και τη στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ.
Οι δηλώσεις Τραμπ που προκάλεσαν αίσθηση
Η ανησυχία στο Ισραήλ εντάθηκε μετά από μια σειρά δημόσιων τοποθετήσεων του Αμερικανού προέδρου.
Ο Τραμπ έχει ασκήσει κριτική στις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο, υποστηρίζοντας ότι η κρίση πρέπει να τερματιστεί ταχύτερα και με λιγότερες απώλειες αμάχων.
Παράλληλα, εμφανίστηκε θετικός σε πρωτοβουλίες κατάπαυσης του πυρός με τη Χεζμπολάχ και σε εναλλακτικές ρυθμίσεις ασφαλείας στον Λίβανο, επιλογές που αντιμετωπίζονται με επιφυλακτικότητα από κύκλους του Ισραήλ.
Οι δηλώσεις αυτές θεωρούνται από ορισμένους ως ένδειξη διαφοροποίησης της Ουάσιγκτον από τις παραδοσιακές ισραηλινές θέσεις.
Ρήγματα και στο εσωτερικό των Ρεπουμπλικανών
Ένα ακόμη στοιχείο που παρακολουθεί στενά το Τελ Αβίβ είναι οι μεταβολές στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
Για δεκαετίες η στήριξη προς το Ισραήλ αποτελούσε σχεδόν αδιαμφισβήτητη θέση των Ρεπουμπλικανών.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχουν εμφανιστεί φωνές που αντιμετωπίζουν πιο κριτικά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ στη Γάζα, στον Λίβανο και απέναντι στο Ιράν.
Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς έχει υιοθετήσει πιο ισορροπημένη ρητορική σε σχέση με παλαιότερους Ρεπουμπλικανούς ηγέτες, αντανακλώντας μια ευρύτερη συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη στις ΗΠΑ.
Αλλάζει και η αμερικανική κοινή γνώμη
Ταυτόχρονα, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν σταδιακές αλλαγές στην αμερικανική κοινωνία.
Νεότερες ηλικίες, ακόμη και μεταξύ των Ρεπουμπλικανών ψηφοφόρων, εμφανίζονται λιγότερο ταυτισμένες με τις παραδοσιακές φιλοϊσραηλινές θέσεις.
Στους Δημοκρατικούς, η κριτική προς την κυβέρνηση Νετανιάχου έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μετά τις επιχειρήσεις στη Γάζα και τις περιφερειακές συγκρούσεις.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί νέα πολιτικά δεδομένα για όποια αμερικανική κυβέρνηση βρεθεί στον Λευκό Οίκο τα επόμενα χρόνια.
Η στάση Νετανιάχου
Παρά τις ανησυχίες, το περιβάλλον του Μπενιαμίν Νετανιάχου εμφανίζεται πιο ψύχραιμο.
Σύμφωνα με ισραηλινούς αξιωματούχους, ο πρωθυπουργός δεν θεωρεί ότι οι πρόσφατες δηλώσεις Τραμπ σηματοδοτούν στρατηγική μεταστροφή των ΗΠΑ.
Η εκτίμηση που επικρατεί στην Ιερουσαλήμ είναι ότι μέρος της ρητορικής του Αμερικανού προέδρου απευθύνεται κυρίως στο εσωτερικό πολιτικό ακροατήριο ενόψει των επόμενων εκλογικών αναμετρήσεων.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι επηρεάζονται η στρατιωτική συνεργασία, οι ανταλλαγές πληροφοριών ή οι αμυντικές συμφωνίες μεταξύ των δύο χωρών.
Η επόμενη ημέρα
Παρά τις εντάσεις, η αμερικανοϊσραηλινή σχέση εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της γεωπολιτικής αρχιτεκτονικής στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, η συμφωνία με το Ιράν, οι εξελίξεις στον Λίβανο και οι μεταβαλλόμενες πολιτικές ισορροπίες στις Ηνωμένες Πολιτείες δείχνουν ότι η συμμαχία εισέρχεται σε μια νέα, πιο σύνθετη φάση.
Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ μπορούν να διαχειριστούν τις διαφωνίες τους χωρίς να διαταραχθεί μια στρατηγική σχέση που διαμορφώνει τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή εδώ και δεκαετίες.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου