Πως βλέπει την Τεχνητή Νοημοσύνη το Ναυτικό της Τουρκίας;

Περικλής Ζορζοβίλης 

Μία σύνοψη της πολιτικής της Διοίκησης Ναυτικών Δυνάμεων της Τουρκίας (Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı – TDKK) σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη διατύπωσε ο διοικητής της ναύαρχος Ercüment Tatlıoğlu, σε κείμενο του που δημοσιεύθηκε στο τεύχος Μαΐου 2026 της μηνιαίας επιθεώρησης «Proceedings», που εκδίδεται από το Ναυτικό Ινστιτούτο των Ηνωμένων Πολιτειών (USNI: United States Naval Institute).

Όπως αναφέρεται στο σχετικό άρθρο της επιθεώρησης με τίτλο «The International Commanders Respond», ζητήθηκε από αρχηγούς 20 ναυτικών δυνάμεων ανά τον κόσμο (δυστυχώς η χώρα μας δεν συμπεριλήφθηκε μεταξύ αυτών) να απαντήσουν στα εξής ερωτήματα: «Πώς ενσωματώνει ή σχεδιάζει να ενσωματώσει το Ναυτικό ή η Ακτοφυλακή σας προγράμματα και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ); Πώς θα επηρεάσει αυτή η ενσωμάτωση τη στελέχωση των πλοίων, των μοιρών και των υποβρυχίων; Πώς θα επηρεάσει τη διοίκηση και τον έλεγχο, καθώς και τη λήψη αποφάσεων;».

Από το κείμενο προκύπτει ότι η TDDK αξιοποιεί την ΤΝ στην επίτευξη υπεροχής στη λήψη αποφάσεων, δηλαδή στην επιτάχυνση του βρόχου «Παρατήρησης – Προσανατολισμού – Απόφασης – Ενέργειας», γνωστού ως «OODA loop» (Observation – Orientation – Decision – Action), που θεμελίωσε ο Αμερικανός σμήναρχος John Boyd, και η ύπαρξη ολοκληρωμένου Γενικού Σχεδίου (Master Plan) ΤΝ. Επίσης, ότι αποδίδεται υψηλή προτεραιότητα στην ταχεία ενσωμάτωση στο συμβατικό ναυτικό επιχειρησιακό περιβάλλον μη επανδρωμένων συστημάτων που υποστηρίζονται από διαστημικούς αισθητήρες, τομέα στον οποίο η τουρκική αμυντική βιομηχανία έχει πολυετή και έντονη δραστηριοποίηση.

Υπενθυμίζεται ότι πρόσφατα έγινε γνωστή η τοποθέτηση παραγγελίας επ’ ωφελεία της TDDK για 104 αναλώσιμα, αυτόνομα, δυνάμενα να επιχειρούν σε σμήνη των τεσσάρων, μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας αυτοκτονίας (KUSV: Kamikaze Unmanned Surface Vessel) των τύπων Tufan KUSV (40 μονάδες), Yaktu KUSV (32 μονάδες) και ενός ακόμα τύπου (32 μονάδες) που δεν κατονομάστηκε.
Αναλυτικά, στα ερωτήματα ο ναύαρχος Tatlıoğlu απάντησε τα ακόλουθα:

«Ο καθοριστικός ρόλος των τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στις μελλοντικές επιχειρήσεις θα κριθεί από τον τρόπο ενσωμάτωσής τους στη φυσική δομή κάθε πλατφόρμας, αισθητήρα και συστήματος. Το “Όραμα ΤΝ” της TDKK στοχεύει στην επίτευξη υπεροχής στη λήψη αποφάσεων, η οποία θα αποτελέσει ένα από τα πιο καθοριστικά κριτήρια στο μελλοντικό επιχειρησιακό περιβάλλον, μέσω της ενσωμάτωσης τεχνολογιών ΤΝ σε πλατφόρμες και συστήματα υποστήριξης αποφάσεων.

Η ΤΝ θα πρέπει να θεωρείται βασικό χαρακτηριστικό των συστημάτων από την αρχική τους δημιουργία, και όχι μια πρόσθετη ικανότητα που συμπληρώνεται εκ των υστέρων. Στο πλαίσιο αυτό, βάσει του ολοκληρωμένου Γενικού Σχεδίου (Master Plan) ΤΝ, οι δραστηριότητες ΤΝ εκτελούνται με ολιστικό τρόπο. Αυτό απαιτεί στενό συντονισμό και συνεργασία μεταξύ των μονάδων που είναι υπεύθυνες για τον καθορισμό των αναγκών υποδομής συστημάτων επικοινωνιών και ηλεκτρονικών πληροφοριών, των συστημάτων Διοίκησης και Ελέγχου (C2) και των επιχειρησιακών απαιτήσεων των δυνάμεων μας.

Λαμβάνοντας υπόψη τα αιτήματα των χρηστών, οι συνεργαζόμενες εταιρείες της αμυντικής μας βιομηχανίας και τα τμήματα ΤΝ του Γραφείου Σχεδιασμού Έργων της TDKK συνεχίζουν να εργάζονται όχι μόνο για την ταχεία ενσωμάτωση της ΤΝ σε υφιστάμενες πλατφόρμες και συστήματα, αλλά και για τη ταχεία ενσωμάτωση στο συμβατικό ναυτικό επιχειρησιακό περιβάλλον μη επανδρωμένων συστημάτων που υποστηρίζονται από διαστημικούς αισθητήρες.

Αν και οι τεχνολογίες ΤΝ ενδέχεται να μειώσουν ορισμένες παραδοσιακές θέσεις εργασίας, θα αυξήσουν τον αριθμό του εξειδικευμένου προσωπικού λόγω της ανάγκης για επίβλεψη, επαλήθευση και έγκριση. Παρόλο που το τεχνικής εκπαίδευσης νεαρής ηλικίας προσωπικό γενικά δεν αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα στη χρήση της ΤΝ, οι ηγέτες και οι λήπτες αποφάσεων πρέπει να εξοικειωθούν περισσότερο με αυτήν, ώστε να λαμβάνουν ακριβέστερες και ταχύτερες αποφάσεις.

Από την άλλη πλευρά, θα υιοθετηθεί μια αρχιτεκτονική στην οποία ο ανθρώπινος παράγοντας θα παραμένει κρίσιμος για τη Διοίκηση και τον Έλεγχο (C2), με την αυτονομία να παρέχει υποστήριξη στο τελικό στάδιο, αλλά να μην αναλαμβάνει ρόλο λήψης αποφάσεων.

Τα μη επανδρωμένα συστήματα και η ΤΝ θα αναδιαμορφώσουν τη δομή του προσωπικού στο Ναυτικό. Η χρήση πλατφορμών που ενσωματώνουν ΤΝ θα μειώσει τον αριθμό του τοποθετημένου προσωπικού, αυξάνοντας παράλληλα την απασχόληση εξειδικευμένων και δημιουργικών στελεχών στην επεξεργασία και ερμηνεία δεδομένων για την υποστήριξη αποφάσεων.

Τα πληρώματα στα μελλοντικά πολεμικά πλοία θα είναι [αριθμητικά] μικρότερα αλλά πιο εξειδικευμένα, και η αρχή του human-on-the-loop («άνθρωπος επί του βρόγχου») θα επιτρέπει ασφαλή και ταχεία λήψη αποφάσεων με μηχανισμούς επίβλεψης [και δυνατότητας παρέμβασης για τη διακοπή της διαδικασίας] και πολυεπίπεδης επαλήθευσης».

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.