Μιχαήλ Βασιλείου
Σε μια μεταβατική περίοδο, όπως η σημερινή που διέρχεται ο πλανήτης, όλες οι σταθερές της προηγούμενης περιόδου δοκιμάζονται. Τίποτα απολύτως δε μένει ανεπηρέαστο. Η προσαρμογή στις νέες συνθήκες περνά μέσα από μεγάλες αναταράξεις. Η επόμενη μέρα έρχεται νομοτελειακά με νικητές και ηττημένους. Δεν είναι όμως δυνατός ο χρονικός προσδιορισμός του χρονικού σημείου ανάδυσης και παγίωσης μιας νέας τάξης πραγμάτων (new world order).Ο κανόνας αυτός φαίνεται πως θα δοκιμαστεί στις διαπραγματεύσεις που ξεκινούν μεταξύ Ουάσινγκτον-Ιερουσαλήμ για την ολοκλήρωση μιας νέας συμφωνίας στο πλαίσιο της στρατηγικής εταιρικής σχέσης, καθώς η τρέχουσα εκπνέει το 2028. Η υφιστάμενη συμφωνία δεν περιορίζεται αμιγώς στο σκέλος της ετήσιας δωρεάν οικονομικής βοήθειας που έφτανε στα 3,8 δισ. δολ. (συνολικά 38 δις. δολ. στη δεκαετή διάρκεια της συμφωνίας), αλλά καλύπτει πολλούς περισσότερους τομείς της διμερούς συνεργασίας.
Οι διμερείς σχέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ είναι πιο στενές από ποτέ. Ωστόσο, η τρέχουσα συγκυρία δεν είναι και η καλύτερη. Η ομαλή εφαρμογή κάθε συμφωνίας προϋποθέτει πολιτική νομιμοποίηση. Η εξέλιξη όμως του πολέμου στο Ιράν έχει επιδεινώσει επικοινωνιακά την εικόνα του εβραϊκού κράτους στις ΗΠΑ. Η δε χρονική επέκταση της εμπλοκής και οι παγκόσμιες συνέπειες, έχουν περιπλέξει την εικόνα έτη περαιτέρω.
Ενώ στο παρελθόν η υποστήριξη των ΗΠΑ στο Ισραήλ θεωρούνταν ως κάτι σχεδόν αυτονόητο για την πλειοψηφία των Αμερικανών πολιτών, η εικόνα πλέον μοιάζει να έχει μεταβληθεί δραστικά. Η σχέση μεταξύ των δυο χωρών αποτελούσε -από τα τέλη της δεκαετίας του 1960- μια από τις πλέον ορατές σταθερές. μετά βεβαιότητας της μετά-μεταψυχροπολεμικής περιόδου, δηλαδή αυτής που ακολούθησε την περίπου δεκαετή ευφορία που ακολούθησε την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης (ΕΣΣΔ). Το εβραϊκό κράτος αποτέλεσε τον κεντρικό πυλώνα της αμερικανικής στρατηγικής στη Μέση Ανατολή.
Το περιβάλλον είναι πιο δύσκολο από ποτέ. Ωστόσο, όσοι προλέγουν ότι αυτή η στενή σχέση θα μεταβληθεί δραστικά, έχουν μόνο εν μέρει δίκιο. Μπορεί να υπονοείται η μερική αποστασιοποίηση της Ουάσινγκτον, όμως η πραγματικότητα περιλαμβάνει και ένα εκ διαμέτρου αντίθετο σενάριο. Τη θεαματική ενίσχυσή της, σε μια προσπάθεια (δια)φυγής από τα προβλήματα προς τα μπρος.
Δημοσιεύματα σε εξειδικευμένα στην άμυνα μέσα ενημέρωσης, ήδη αναφέρουν ότι υφίστανται προστάσεις θεαματικής εμβάθυνσης των σχέσεων ΗΠΑ-Ισραήλ, κατά τρόπον που θα τις απομακρύνουν από μια συνεργασία στηριζόμενη απλά στην -αρκούντως γενναιόδωρη- στρατιωτική βοήθεια. Οι επικριτές βέβαια υποστηρίζουν, ότι οι σκέψεις που προωθούνται θα καταστήσουν πολύ πιο δυσχερή την άσκηση ελέγχου από το Κογκρέσο.
Αφορά και Ελλάδα-Κύπρο
Η πραγματικότητα, ως συνήθως, βρίσκεται κάπου στη μέση. Η περαιτέρω ολοκλήρωση των συστημάτων των δυο χωρών στον αμυντικό τομέα και πιο συγκεκριμένα στην έρευνα και ανάπτυξη, αξιολόγηση, δοκιμή προηγμένων τεχνολογιών και εν συνεχεία στη βιομηχανική τους υποστήριξη με σκοπό την αξιοποίηση, θα οδηγήσει τη διμερή σχέση σε άλλο επίπεδο.
Σε μια τέτοια περίπτωση, το μεν εβραϊκό κράτος θα απωλέσει τυπικά ένα μέρος της δυνατότητας να αποφασίζει αυτόνομα, όμως η ασφάλειά του θα ταυτιστεί ακόμα περισσότερο με το αμερικανικό εθνικό συμφέρον. Οι ΗΠΑ από την πλευρά τους θα επωφεληθούν από τον αποτελεσματικό τρόπο λειτουργίας της ισραηλινής καινοτομίας και θα «κλειδώσουν» τη συνεχή παρουσία τους σε μια από τις πιο ασταθείς και υπό μετάβαση περιφέρειες του πλανήτη, σε ένα σημείο που επιτρέπει «ολοπεριμετρική» από γεωπολιτικής απόψεως κάλυψη…
Πολύ πρόσφατα σχολιάστηκε ότι η Ιστορία απεχθάνεται τα κενά και πως ενδεχόμενη απομάκρυνση των ΗΠΑ από τη Μέση Ανατολή θα σπεύσουν να την καλύψουν άλλες δυνάμεις. Ασχέτως με τη μεταβαλλόμενη διάθεση της αμερικανικής κοινωνίας αναλόγως της συγκυρίας, η στάση της Ουάσινγκτον πολύ δύσκολα θα μεταβληθεί ουσιωδώς. Εξάλλου, προϋπόθεση μείωσης της ανάγκης διαρκούς παρουσίας ισχυρών στρατιωτικών δυνάμεων σε μια περιοχή, είναι η ύπαρξη αξιόπιστων και ισχυρών συμμάχων, δυνάμενων να εκπληρώσουν με επιτυχία τους ρόλους.
Σε αυτό το σημείο, η εξέλιξη των σχέσεων ΗΠΑ-Ισραήλ επηρεάζει και την ελληνική (σ.σ. ελλαδική και κυπριακή) ασφάλεια. Αθήνα και Λευκωσία, οφείλουν να παρακολουθήσουν με προσοχή τις εξελίξεις και ενδεχομένως να παρέμβουν καταλλήλως, επιδιώκοντας να εντάξουν τα συμφέροντα ασφαλείας τους, σε πολλαπλά επίπεδα, στο πλέγμα των συμφωνιών που θα προκύψουν, διεκδικώντας ρόλο…
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου