Βασιλης Διαμαντακος
Το «MGGA» του Ντόναλντ Τραμπ μετά τον εκλογικό θρίαμβο του AfD χτύπησε το πιο ευαίσθητο ιστορικό νεύρο της Γερμανίας. Ο Φρίντριχ Μερτς ακύρωσε προγραμματισμένη επικοινωνία με τον Αμερικανό πρόεδρο, ενώ η συζήτηση για το γερμανικό «τείχος προστασίας» απέναντι στην ακροδεξιά αποκτά πλέον και διατλαντική διάσταση.
Μια ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ ήταν αρκετή για να μετατρέψει την εκλογική έκρηξη του Alternative für Deutschland στη Σαξονία-Άνχαλτ από εσωτερική γερμανική κρίση σε υπόθεση με ευρωπαϊκές και διατλαντικές προεκτάσεις.
Ο Αμερικανός πρόεδρος πανηγύρισε το ιστορικό 44% του AfD και έκλεισε το μήνυμά του με τρία γράμματα που προκάλεσαν ιδιαίτερη αίσθηση στο Βερολίνο:
«MGGA!!!»
Δηλαδή, «Make Germany Great Again».
Η παραλλαγή του γνωστού «Make America Great Again» μπορεί να λειτουργεί ως ένα ακόμη trumpικό πολιτικό σύνθημα. Στη Γερμανία, όμως, η επίκληση της επιστροφής στην εθνική «μεγαλοσύνη» έχει ένα εντελώς διαφορετικό ιστορικό βάρος.
Και αυτό ακριβώς μετατρέπει την παρέμβαση Τραμπ σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια δημόσια στήριξη προς ένα συγγενές πολιτικά κόμμα.
Τραμπ: «Κουράστηκαν από τους απολύτως φρικτούς κανόνες μετανάστευσης»
Ο Τραμπ έγραψε στο Truth Social:
«Wow! The Populist Party in Germany just had a really big night. They finally got tired of the absolutely horrible Immigration rules and regulations which have hurt Germany so badly. THEY ARE ON THE RISE, and not going to take it anymore! MGGA!!!»
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ απέδωσε δηλαδή ευθέως την άνοδο του AfD στη γερμανική μεταναστευτική πολιτική, παρουσιάζοντας το εκλογικό αποτέλεσμα ως εξέγερση των ψηφοφόρων απέναντι στο πολιτικό κατεστημένο.
Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή το AfD δεν βρίσκεται πλέον απλώς στα περιθώρια του γερμανικού κομματικού συστήματος.
Με το 44% στη Σαξονία-Άνχαλτ, το κόμμα πέτυχε αποτέλεσμα που φέρνει τη Γερμανία αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο της πρώτης κυβέρνησης γερμανικού κρατιδίου υπό την ακροδεξιά μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το «MGGA» και η σκιά της γερμανικής Ιστορίας
Εδώ βρίσκεται και το εκρηκτικότερο σημείο της παρέμβασης Τραμπ.
Στις ΗΠΑ, η υπόσχεση ότι μια χώρα θα γίνει ξανά «great» αποτελεί εδώ και χρόνια βασικό στοιχείο της πολιτικής ταυτότητας του Τραμπ.
Στη μεταπολεμική Γερμανία, όμως, η πολιτική νοσταλγία γύρω από μια χαμένη εθνική μεγαλοσύνη αντιμετωπίζεται μέσα από το ιστορικό τραύμα του ναζισμού.
Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία οικοδόμησε μεγάλο μέρος της μεταπολεμικής πολιτικής της αρχιτεκτονικής ακριβώς πάνω στην ιδέα ότι η επιστροφή σε ακραίο εθνικισμό, φυλετικές θεωρίες και αυταρχικές μορφές πολιτικής πρέπει να εμποδίζεται θεσμικά.
Γι’ αυτό το «Make Germany Great Again» δεν διαβάζεται στο Βερολίνο όπως ένα απλό επικοινωνιακό παιχνίδι πάνω στο MAGA.
Διαβάζεται μέσα από 80 χρόνια γερμανικής Ιστορίας.
Ο Μερτς ακύρωσε την επικοινωνία με τον Τραμπ
Η αντίδραση του Βερολίνου ήταν αξιοσημείωτη.
Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ακύρωσε προγραμματισμένη τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ντόναλντ Τραμπ λίγες ώρες μετά την ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου.
Η γερμανική κυβέρνηση δεν συνέδεσε επισήμως τις δύο εξελίξεις.
Εκπρόσωπος του Μερτς, ωστόσο, διευκρίνισε ότι η αναβολή δεν οφειλόταν σε πρόβλημα προγράμματος, υπενθυμίζοντας παράλληλα τη σταθερή αντίθεση του καγκελαρίου σε παρεμβάσεις ξένων ηγετών στην εσωτερική πολιτική και ιδιαίτερα στις εκλογικές διαδικασίες της Γερμανίας.
Η χρονική ακολουθία είναι δύσκολο να περάσει απαρατήρητη: θρίαμβος AfD, δημόσιος πανηγυρισμός Τραμπ, «MGGA» και στη συνέχεια ακύρωση της επικοινωνίας από τον Μερτς.
Μερτς εναντίον AfD: Η «remigration» και η βαριά κατηγορία
Την ίδια στιγμή, ο Γερμανός καγκελάριος ανέβασε ακόμη περισσότερο τους τόνους απέναντι στο AfD.
Ο Μερτς κατηγόρησε το κόμμα ότι η πολιτική της λεγόμενης «remigration» παραπέμπει σε σχέδιο εθνοτικών εκκαθαρίσεων, σε μια από τις σκληρότερες επιθέσεις που έχει εξαπολύσει εναντίον του.
«Εθνοκάθαρση με βάση την καταγωγή και το χρώμα του δέρματος», ήταν η ουσία της κατηγορίας που διατύπωσε απέναντι στην πολιτική του AfD.
Η αντιπαράθεση επομένως δεν αφορά πλέον μόνο το ποιος θα κυβερνήσει ένα ανατολικό γερμανικό κρατίδιο.
Αφορά τα ίδια τα όρια του μεταπολεμικού γερμανικού πολιτικού συστήματος.
Το γερμανικό «τείχος προστασίας» δέχεται πίεση και από την Αμερική
Για δεκαετίες, τα μεγάλα γερμανικά κόμματα διατήρησαν το λεγόμενο «firewall» απέναντι στην άκρα δεξιά: καμία συνεργασία που θα μπορούσε να τη νομιμοποιήσει ως κυβερνητικό εταίρο.
Η εκλογική άνοδος του AfD κάνει αυτή τη στρατηγική όλο και δυσκολότερη.
Υπάρχει όμως πλέον και ένας δεύτερος παράγοντας: η πολιτική πίεση από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
Ο Τραμπ δεν είναι ο πρώτος κορυφαίος παράγοντας του σημερινού αμερικανικού πολιτικού οικοσυστήματος που αμφισβητεί την απομόνωση του AfD.
Ο Έλον Μασκ είχε υποστηρίξει ότι μόνο το AfD μπορεί να «σώσει τη Γερμανία», ενώ ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς είχε αμφισβητήσει δημόσια στο Μόναχο τη λογική των πολιτικών «firewalls» απέναντι σε κόμματα με ισχυρή εκλογική βάση.
Η διαφορά τώρα είναι ότι ο ίδιος ο πρόεδρος των ΗΠΑ πανηγυρίζει δημόσια την εκλογική άνοδο του AfD.
Και το κάνει χρησιμοποιώντας ένα σύνθημα που αγγίζει το πιο ευαίσθητο σημείο της γερμανικής ιστορικής μνήμης.
Το AfD αμφισβητεί και τη γερμανική κουλτούρα μνήμης
Η σύγκρουση γίνεται ακόμη βαθύτερη επειδή στελέχη του AfD έχουν επανειλημμένα προκαλέσει αντιδράσεις με τοποθετήσεις τους γύρω από το ναζιστικό παρελθόν και τον τρόπο με τον οποίο η σύγχρονη Γερμανία το αντιμετωπίζει.
Η ηγεσία του κόμματος έχει αμφισβητήσει στοιχεία της μεταπολεμικής γερμανικής «κουλτούρας μνήμης», ενώ ιστορικές δηλώσεις κορυφαίων στελεχών του έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στις εβραϊκές κοινότητες.
Ο πρόεδρος του Κεντρικού Συμβουλίου Εβραίων στη Γερμανία, Josef Schuster, έχει εκφράσει ιδιαίτερη ανησυχία για το τι θα μπορούσαν να σημαίνουν οι προτάσεις του AfD στην εκπαίδευση για την αντιμετώπιση του αντισημιτισμού.
Αυτό δημιουργεί και μια εμφανή πολιτική αντίφαση για τον Τραμπ: η κυβέρνησή του έχει παρουσιάσει την καταπολέμηση του αντισημιτισμού ως σημαντική πολιτική προτεραιότητα στις ΗΠΑ, ενώ ταυτόχρονα ο ίδιος προσφέρει πολιτική νομιμοποίηση σε ένα γερμανικό κόμμα που βρίσκεται στο επίκεντρο έντονων σχετικών επικρίσεων.
Η πραγματική σύγκρουση: Ποιος αποφασίζει τι είναι «αποδεκτό» στην ευρωπαϊκή δημοκρατία;
Πίσω από το «MGGA» βρίσκεται μια πολύ μεγαλύτερη πολιτική μάχη.
Η αμερικανική τραμπική δεξιά υποστηρίζει ουσιαστικά ότι εκατομμύρια Ευρωπαίοι ψηφοφόροι δεν μπορούν να αποκλείονται πολιτικά επειδή επιλέγουν κόμματα που το παραδοσιακό ευρωπαϊκό establishment θεωρεί ακραία.
Το γερμανικό μοντέλο απαντά ότι η δημοκρατία, ακριβώς λόγω της ιστορικής εμπειρίας της χώρας, δεν μπορεί να είναι αδιάφορη απέναντι σε δυνάμεις που θεωρούνται ότι απειλούν τις συνταγματικές της βάσεις.
Αυτές οι δύο αντιλήψεις συγκρούονται πλέον ανοιχτά.
Και η Σαξονία-Άνχαλτ μπορεί να είναι μόνο η αρχή.
Το 44% του AfD δείχνει ότι το παραδοσιακό «τείχος προστασίας» μπορεί να εξακολουθεί να λειτουργεί μεταξύ των κομματικών ηγεσιών, αλλά γίνεται πολύ δυσκολότερο να λειτουργήσει απέναντι στην κάλπη.
Και τώρα στο παιχνίδι έχει μπει ανοιχτά και ο Λευκός Οίκος.
Το «MGGA» του Τραμπ δεν είναι επομένως απλώς ακόμη ένα προκλητικό post.
Είναι η συμπύκνωση μιας πολύ μεγαλύτερης σύγκρουσης για το μέλλον της γερμανικής —και ευρωπαϊκής— Δεξιάς, τη μεταπολεμική πολιτική ταυτότητα της Γερμανίας και τα όρια της αμερικανικής παρέμβασης στην ευρωπαϊκή πολιτική.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου