Το μεγάλο αμερικανικό στοίχημα στην Κούβα: Γιατί ο Τραμπ κινδυνεύει να βρεθεί σε γεωπολιτικό αδιέξοδο.

Η Ουάσιγκτον αυξάνει την πίεση κατά του καθεστώτος της Αβάνας, όμως η “επόμενη μέρα” της Κούβας μοιάζει οικονομικά χαοτική, πολιτικά ασταθής και εξαιρετικά επικίνδυνη.

Η κυβέρνηση Τραμπ κλιμακώνει την πίεση απέναντι στην Κούβα με κυρώσεις, ενεργειακό αποκλεισμό και ανοιχτές πλέον συζητήσεις ακόμη και για στρατιωτικές επιλογές, σε μια προσπάθεια να αποδυναμώσει ή και να ανατρέψει το κομμουνιστικό καθεστώς του Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ.

Όμως πίσω από τη σκληρή ρητορική της Ουάσιγκτον κρύβεται ένα τεράστιο στρατηγικό ερώτημα:

Αν καταρρεύσει το καθεστώς της Κούβας, ποιος θα μπορέσει πραγματικά να “χτίσει ξανά” τη χώρα;

Και η απάντηση που δίνουν ακόμη και αμερικανικοί επιχειρηματικοί κύκλοι είναι εξαιρετικά ανησυχητική:

Η Κούβα ίσως αποδειχθεί πολύ πιο δύσκολη περίπτωση ακόμη και από τη Βενεζουέλα.
Μια χώρα σε οικονομικά ερείπια

Η εικόνα που περιγράφουν στελέχη της κουβανικής διασποράς στις ΗΠΑ είναι σχεδόν αποκαλυπτική.

Υποδομές που καταρρέουν.

Διαρκή blackouts.

Ελλείψεις τροφίμων.

Ανεπαρκές τραπεζικό σύστημα.

Απαρχαιωμένα δίκτυα ύδρευσης και ηλεκτρισμού.

Ουσιαστικά, η Κούβα εμφανίζεται ως ένα κράτος που χρειάζεται πλήρη ανοικοδόμηση από το μηδέν.

Και αυτό ακριβώς δημιουργεί τον μεγάλο φόβο στην Ουάσιγκτον:

ότι μια βίαιη αποσταθεροποίηση χωρίς οργανωμένο σχέδιο μετάβασης μπορεί να μετατρέψει την Κούβα σε μια νέα γεωπολιτική “μαύρη τρύπα” μόλις 150 χιλιόμετρα από τη Φλόριντα. 

Η διαφορά με τη Βενεζουέλα

Στην περίπτωση της Βενεζουέλας, οι ΗΠΑ είχαν τουλάχιστον έναν κρίσιμο οικονομικό μοχλό:

το πετρέλαιο.

Η χώρα διαθέτει τεράστια ενεργειακά αποθέματα που μπορούν θεωρητικά να προσελκύσουν επενδύσεις και να χρηματοδοτήσουν ανάκαμψη.

Η Κούβα όμως δεν έχει αντίστοιχο “σωσίβιο”.

Δεν διαθέτει έναν κυρίαρχο οικονομικό τομέα που να μπορεί άμεσα να προσελκύσει μαζικά αμερικανικά κεφάλαια.

Ο τουρισμός και η αγροτική παραγωγή υπάρχουν, αλλά δεν αρκούν για να στηρίξουν μόνοι τους μια πλήρη οικονομική ανασυγκρότηση.
Ο φόβος των αμερικανικών επιχειρήσεων

Παρά τις δημόσιες δηλώσεις περί “δημοκρατικής μετάβασης”, η αμερικανική επιχειρηματική κοινότητα αντιμετωπίζει την Κούβα με εξαιρετική επιφυλακτικότητα.

Ο βασικός λόγος είναι ο κίνδυνος.

Και μάλιστα 

πολλαπλός: πολιτικός,
νομικός,
γεωπολιτικός,
αλλά και οικονομικός.

Αμερικανοί επενδυτές φοβούνται:

αστάθεια,
πιθανή επιστροφή του καθεστώτος,
κοινωνική έκρηξη,
αλλά και μακροχρόνιες δικαστικές διαμάχες για περιουσίες που κατασχέθηκαν μετά την κουβανική επανάσταση του 1959.

Η “βόμβα” των αποζημιώσεων

Ένα από τα πιο εκρηκτικά ζητήματα αφορά τις περιουσίες που απαλλοτριώθηκαν από το καθεστώς του Φιντέλ Κάστρο.

Χιλιάδες Κουβανοαμερικανοί διεκδικούν:σπίτια,
επιχειρήσεις,
ξενοδοχεία,
και εκτάσεις γης.

Αμερικανικοί νόμοι επιτρέπουν ήδη προσφυγές κατά εταιρειών που επωφελούνται από κατασχεμένες κουβανικές περιουσίες.

Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε ξένη ή αμερικανική επένδυση στην Κούβα μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με τεράστιες δικαστικές εμπλοκές.

Η υπόθεση έχει ήδη φτάσει μέχρι το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.

Και αυτό αυξάνει ακόμη περισσότερο την αβεβαιότητα.

Η Κούβα δεν είναι “εύκολη ανατροπή”

Στην Ουάσιγκτον πολλοί θεωρούν ότι το κουβανικό καθεστώς είναι αποδυναμωμένο.

Όμως αναλυτές προειδοποιούν ότι η Κούβα διαφέρει ριζικά από τη Βενεζουέλα.

Το κράτος παραμένει πιο συνεκτικό.

Ο στρατός και οι μηχανισμοί ασφαλείας παραμένουν ισχυροί.

Και η Αβάνα διατηρεί διεθνή στηρίγματα:

στη Ρωσία,
στην Κίνα,
αλλά και σε δίκτυα πολιτικής επιρροής στη Λατινική Αμερική.

Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε απόπειρα αλλαγής καθεστώτος μπορεί να εξελιχθεί σε μακροχρόνια γεωπολιτική κρίση.

Η ανθρωπιστική διάσταση

Πίσω από τη γεωπολιτική αντιπαράθεση υπάρχει και μια σκληρή ανθρωπιστική πραγματικότητα.

Η Κούβα αντιμετωπίζει ήδη σοβαρή επισιτιστική κρίση.

Αμερικανικοί αγροτικοί κύκλοι προειδοποιούν ότι η χώρα θα χρειαστεί άμεσα:εισαγωγές τροφίμων,
αγροτική βοήθεια,
και επείγουσα ανθρωπιστική στήριξη.

Οι ελλείψεις σε κρέας, πουλερικά και βασικά τρόφιμα έχουν επιδεινωθεί δραματικά.

Και όσο η οικονομία βυθίζεται, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος κοινωνικής αποσταθεροποίησης και νέου μεταναστευτικού κύματος προς τις ΗΠΑ.

Το μεγάλο δίλημμα του Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται αποφασισμένος να πιέσει μέχρι τέλους το κουβανικό καθεστώς.

Όμως το κρίσιμο πρόβλημα είναι τι θα συμβεί μετά.

Διότι η ιστορία έχει δείξει ότι:

η ανατροπή ενός καθεστώτος είναι συχνά πολύ ευκολότερη από την ανοικοδόμηση μιας χώρας.

Και στην περίπτωση της Κούβας, οι κίνδυνοι είναι τεράστιοι:

οικονομικό χάος,
μαζική μετανάστευση,
γεωπολιτική σύγκρουση,
κοινωνική κατάρρευση,
αλλά και πιθανή εμπλοκή ξένων δυνάμεων.

Η Κούβα μετατρέπεται ξανά σε κομβικό γεωπολιτικό μέτωπο για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Όμως η Ουάσιγκτον φαίνεται να συνειδητοποιεί ότι η “επόμενη μέρα” ίσως αποδειχθεί πολύ πιο δύσκολη από την ίδια την πίεση προς το καθεστώς.

Η χώρα βρίσκεται παγιδευμένη ανάμεσα:

στην οικονομική κατάρρευση,
στην αυταρχική πολιτική δομή,
και στις μεγάλες δυνάμεις που διεκδικούν επιρροή στην Καραϊβική.

Και όσο η κρίση βαθαίνει, τόσο μεγαλώνει ο φόβος ότι η Κούβα μπορεί να εξελιχθεί όχι σε success story αμερικανικής παρέμβασης, αλλά σε ένα νέο, εξαιρετικά επικίνδυνο γεωπολιτικό αδιέξοδο δίπλα στις ακτές των ΗΠΑ.

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.