Η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σταδιακά σε μια νέα γεωπολιτική φάση, όπου η οικονομική ισχύς δεν μετριέται πλέον μόνο με το μέγεθος του ΑΕΠ ή την επιρροή στους διεθνείς θεσμούς, αλλά κυρίως με τον έλεγχο κρίσιμων αλυσίδων εφοδιασμού, αγορών και τεχνολογιών.
Αυτή είναι η βασική ιδέα της ανάλυσης του Council on Foreign Relations, που περιγράφει τη μετάβαση από την εποχή της «παγκοσμιοποίησης των κανόνων» στην εποχή της «αλληλεξάρτησης» ως εργαλείου γεωπολιτικής πίεσης.
Για δεκαετίες, η Ουάσιγκτον θεωρούσε ότι η παγκόσμια οικονομική κυριαρχία της βασιζόταν κυρίως στη δυνατότητα διαμόρφωσης κανόνων μέσω θεσμών όπως ο ΠΟΕ ή το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα. Όμως η άνοδος της Κίνας άλλαξε ριζικά αυτή την ισορροπία. Το Πεκίνο δεν ακολούθησε τους δυτικούς κανόνες, αλλά δημιούργησε το δικό του βιομηχανικό μοντέλο, χρησιμοποιώντας κρατικές επιδοτήσεις, προστατευτισμό και στρατηγικό έλεγχο κρίσιμων τεχνολογιών.
Στην εποχή του Τραμπ
Σύμφωνα με την ανάλυση του έγκυροτ think tank, η δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ επιτάχυνε ακόμη περισσότερο αυτή τη μετάβαση. Οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν την πρόσβαση στην αμερικανική αγορά ως εργαλείο πίεσης, επιβάλλοντας δασμούς και απαιτώντας από συμμάχους και ανταγωνιστές να αποδεχθούν άνισους όρους εμπορίου. Ωστόσο, η Κίνα αποδείχθηκε πολύ πιο δύσκολος αντίπαλος από την Ευρώπη.
Το πιο σημαντικό στοιχείο της κρίσης του 2025 ήταν ότι το Πεκίνο απάντησε χρησιμοποιώντας τη δική του οικονομική ισχύ: τον έλεγχο των αλυσίδων εφοδιασμού σπάνιων γαιών και κρίσιμων μετάλλων. Με απειλές περιορισμού εξαγωγών, η Κίνα έδειξε ότι μπορεί να πλήξει άμεσα την αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία αλλά και την αμυντική παραγωγή των ΗΠΑ. Με άλλα λόγια, οι Ηνωμένες Πολιτείες «εργαλειοποίησαν» τη ζήτηση, ενώ η Κίνα «εργαλιοποίησε» την προσφορά.
Η ανάλυση καταλήγει ότι η παλιά παγκόσμια οικονομική τάξη πραγμάτων ουσιαστικά αποσυντίθεται. Οι κυρώσεις, οι δασμοί, οι περιορισμοί στις εξαγωγές και ο έλεγχος στρατηγικών πρώτων υλών μετατρέπονται πλέον σε βασικά γεωπολιτικά όπλα. Το αποτέλεσμα είναι ένας κόσμος περισσότερο κατακερματισμένος, λιγότερο προβλέψιμος και σαφώς πιο συγκρουσιακός, όπου η οικονομία και η γεωπολιτική λειτουργούν πλέον ως ένα ενιαίο πεδίο ισχύος.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου