Ο Αμερικανός πρέσβης στο Ισραήλ άναψε φωτιές λέγοντας πως θα ήταν εντάξει, εάν το Τελ Αβίβ κατακτούσε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή
Η συνέντευξη του Αμερικανού πρέσβη στο Ισραήλ, Mike Huckabee, με τον δημοσιογράφο – αναλυτή Tucker Carlson προκάλεσε εύλογο σοκ και διεθνείς αντιδράσεις.Όχι τόσο επειδή ανέδειξε κάτι εντελώς καινούργιο στη σχέση Ηνωμένες Πολιτείες–Ισραήλ, αλλά επειδή εξέθεσε με ωμό και απροκάλυπτο τρόπο μια θεολογική και γεωπολιτική αντίληψη που εδώ και δεκαετίες κινείται υπόγεια στους διαδρόμους της αμερικανικής εξουσίας.
Η ιδέα ότι ένα σύγχρονο κράτος μπορεί να επικαλείται βιβλικές υποσχέσεις για να νομιμοποιήσει εδαφικές διεκδικήσεις στον 21ο αιώνα δεν είναι απλώς αναχρονιστική, είναι βαθιά επικίνδυνη.
Είναι ακόμη πιο επικίνδυνη τη χρονική στιγμή κατά την οποία το Ισραήλ ασκεί πιέσεις στην αμερικανική κυβέρνηση να εξαπολύσει επίθεση στο Ιράν, ενέργεια που θα οδηγήσει σε πλήρη αποσταθεροποίηση την ευρύτερη περιοχή με παγκόσμιες συνέπειες.
«Θα ήταν εντάξει αν τα έπαιρναν όλα»
Στη συνέντευξη, ο Huckabee ρωτήθηκε αν ένα εδάφιο της Γένεσης θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως θεϊκή παραχώρηση γης από τον Νείλο της Αιγύπτου έως τον Ευφράτη που διατρέχει τη Συρία και το Ιράκ.
Αντί να αποστασιοποιηθεί από μια τέτοια ακραία ανάγνωση για τις διεκδικήσεις των Εβραίων, απάντησε ότι «θα ήταν εντάξει αν τα έπαιρναν όλα».
Μια τέτοια διατύπωση, ακόμη κι αν ειπώθηκε σε κλίμα θεωρητικής συζήτησης, δεν μπορεί να περάσει ως αθώα υπερβολή.
Όταν προέρχεται από τον επίσημο εκπρόσωπο της Ουάσινγκτον στο Τελ Αβίβ, αποκτά βαρύνουσα σημασία.
Η ρητορική αυτή φέρνει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα: ποια είναι τα όρια ανάμεσα στη θρησκευτική πίστη και την κρατική πολιτική;
Ο Huckabee, πρώην βαπτιστής ιεροκήρυκας και πρώην κυβερνήτης του Arkansas, δεν έκρυψε ποτέ τη βαθιά ευαγγελική του ταυτότητα.
Ωστόσο, όταν ένας διπλωμάτης μιλά εξ ονόματος μιας κοσμικής υπερδύναμης, οφείλει να κινείται στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, όχι της εσχατολογίας.
Η μετατροπή θεολογικών αφηγήσεων σε γεωπολιτικό επιχείρημα υπονομεύει την ίδια την έννοια της σύγχρονης διεθνούς τάξης.
Πολιτική κάλυψη ΗΠΑ στα εγκλήματα του Ισραήλ
Η επίσημη ίδρυση του κράτους του Ισραήλ το 1948 ήταν αποτέλεσμα ιστορικών, πολιτικών και τραγικών συγκυριών, συμπεριλαμβανομένου του Ολοκαυτώματος.
Η διεθνής αναγνώριση βασίστηκε σε αποφάσεις του ΟΗΕ και σε διπλωματικές διεργασίες, όχι σε βιβλικές υποσχέσεις.
Η ταύτιση του σύγχρονου κράτους με το αρχαίο βασίλειο που περιγράφεται στην Παλαιά Διαθήκη αγνοεί δύο χιλιετίες ιστορικών μεταβολών, μεταναστεύσεων, κατακτήσεων και συνύπαρξης λαών. Πρόκειται για μια ιδεολογική κατασκευή που εξυπηρετεί πολιτικούς σκοπούς.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι τέτοιες δηλώσεις δεν εκφέρονται στο περιθώριο, αλλά εντός ενός ευρύτερου πλαισίου αμερικανικής πολιτικής στήριξης.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέχουν στο Ισραήλ δισεκατομμύρια δολάρια σε στρατιωτική βοήθεια, πολιτική κάλυψη σε διεθνή φόρα και συστηματική διπλωματική προστασία.
Όταν ο πρέσβης αφήνει να εννοηθεί ότι μια ολοκληρωτική περιφερειακή επέκταση «θα ήταν εντάξει», στέλνει μήνυμα ανοχής – αν όχι ενθάρρυνσης – σε ακραίες ερμηνείες του εθνικισμού.
Η συζήτηση αγγίζει και το ζήτημα της κατοχής και των εποικισμών.
Εδώ και δεκαετίες, η διεθνής κοινότητα – συμπεριλαμβανομένων πολλών συμμάχων των ΗΠΑ – θεωρεί παράνομους τους ισραηλινούς εποικισμούς σε κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη.
Παρά ταύτα, η Ουάσινγκτον συχνά επιλέγει τη γλώσσα της «ασφάλειας» αντί της γλώσσας του δικαίου.
Ο Huckabee επανέλαβε ότι το Ισραήλ «θέλει να προστατεύσει τον λαό του» και να διατηρήσει «τη γη που ήδη κατέχει και ζει νόμιμα».
Όμως το ερώτημα παραμένει: ποιος ορίζει τη νομιμότητα; Το διεθνές δίκαιο ή η στρατιωτική ισχύς;
Χάρτης αστάθειας – Αναστάτωση στον αραβικό κόσμο με τις προκλητικές δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη
Η αναφορά στην πιθανότητα κατάληψης ολόκληρης της Ιορδανίας από το Ισραήλ φανέρωσε τη διπλωματική αμηχανία του πρέσβη.
Εκεί επιχείρησε να αναδιπλωθεί, δηλώνοντας ότι δεν υπάρχει τέτοια πρόθεση.
Ωστόσο, η ίδια η διατύπωση ότι κάτι τέτοιο «θα ήταν εντάξει» αρκεί για να προκαλέσει ανησυχία σε αραβικές πρωτεύουσες.
Η περιοχή έχει πληρώσει βαρύ τίμημα από πολέμους, επεμβάσεις και αυθαίρετες χαράξεις συνόρων – πολλές εκ των οποίων φέρουν την υπογραφή δυτικών δυνάμεων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πραγματικότητα στο πεδίο.
Ο ισραηλινός στρατός έχει κατά καιρούς επιχειρήσει εντός της συριακής επικράτειας, με αναφορές για παρουσία σε περιοχές κοντά στη Δαμασκό.
Αν και το Ισραήλ επικαλείται λόγους αυτοάμυνας απέναντι σε εχθρικές δυνάμεις, η επέκταση στρατιωτικής επιρροής πέραν των αναγνωρισμένων συνόρων δημιουργεί προηγούμενο.
Σε ένα ήδη εύφλεκτο περιβάλλον, κάθε τέτοια κίνηση μπορεί να λειτουργήσει ως σπίθα γενικευμένης σύρραξης.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στο Ισραήλ.
Η ευθύνη των Ηνωμένων Πολιτειών είναι τεράστια.
Από τον πόλεμο στο Ιράκ μέχρι τη διαρκή εμπλοκή στη Συρία και προσφάτως με τις απειλές στο Ιράν, η Ουάσινγκτον έχει συμβάλει στη διαμόρφωση ενός χάρτη αστάθειας.
Η αμερικανική εξωτερική πολιτική συχνά εμφανίζεται να λειτουργεί με δύο μέτρα και δύο σταθμά: επίκληση του διεθνούς δικαίου όταν πρόκειται για αντιπάλους, ανοχή ή σιωπή όταν πρόκειται για συμμάχους. Αυτή η επιλεκτικότητα διαβρώνει την αξιοπιστία της.
Πρωτοφανής επίκληση βιβλικών συνόρων
Η σχέση ΗΠΑ–Ισραήλ έχει χαρακτηριστεί «ιδιαίτερη».
Πράγματι, πρόκειται για μια στρατηγική συμμαχία με βαθιές πολιτισμικές και πολιτικές ρίζες.
Όμως η άκριτη ταύτιση συμφερόντων οδηγεί σε επικίνδυνη σύγχυση.
Η κριτική προς την πολιτική της ισραηλινής κυβέρνησης δεν ισοδυναμεί με εχθρότητα προς τον εβραϊκό λαό ή τον Ιουδαϊσμό.
Η σκόπιμη σύγχυση αυτών των εννοιών – που συχνά καλλιεργείται από ορισμένους υποστηρικτές του Τελ Αβίβ – αποσκοπεί στη φίμωση του δημόσιου διαλόγου.
Η ίδια η συνέντευξη περιλάμβανε και αιχμές για τη «νοσηρή» σχέση Αμερικής–Ισραήλ, ενώ έγινε αναφορά στη συνάντηση του Huckabee με τον Jonathan Pollard, μια εξαιρετικά αμφιλεγόμενη μορφή στην ιστορία της αμερικανοϊσραηλινής συνεργασίας.
Το γεγονός ότι τέτοια ζητήματα επανέρχονται στο προσκήνιο καταδεικνύει πως η συμμαχία αυτή δεν είναι απαλλαγμένη από σκιές και αμφισημίες.
Παράλληλα, το αμερικανικό μιντιακό τοπίο – με δίκτυα όπως το Fox News – έχει διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση μιας μονοδιάστατης αφήγησης.
Η ασφάλεια του Ισραήλ παρουσιάζεται ως απόλυτη προτεραιότητα, ενώ οι παλαιστινιακές απώλειες και τα ανθρώπινα δικαιώματα συχνά υποβαθμίζονται ή δικαιολογούνται.
Αυτή η επικοινωνιακή ανισορροπία ενισχύει τον φαύλο κύκλο καχυποψίας και βίας.
Η επίκληση βιβλικών συνόρων, πέρα από το θεολογικό της βάρος, αγνοεί μια θεμελιώδη αρχή: τα σύνορα στον σύγχρονο κόσμο καθορίζονται μέσω διεθνών συνθηκών, διαπραγματεύσεων και αμοιβαίων αναγνωρίσεων.
Αν κάθε κράτος άρχιζε να ανασύρει αρχαίες αυτοκρατορικές ή θρησκευτικές αξιώσεις, ο πλανήτης θα βυθιζόταν σε ατελείωτες συγκρούσεις.
Θα μπορούσε, άραγε, η Τουρκία να επικαλεστεί την Οθωμανική Αυτοκρατορία; Η Ιταλία τη Ρωμαϊκή;
Η λογική αυτή δεν έχει τέλος.
Φυτίλι σε πυριτιδαποθήκες
Επιπλέον, τέτοιες δηλώσεις τροφοδοτούν τα πιο ακραία στοιχεία και στις δύο πλευρές.
Οι Ισραηλινοί υπερεθνικιστές ενθαρρύνονται να πιστέψουν ότι διαθέτουν θεϊκή κάλυψη και αμερικανική ανοχή.
Από την άλλη, αραβικές και ισλαμιστικές οργανώσεις αξιοποιούν τη ρητορική αυτή για να ενισχύσουν το αφήγημα περί «σταυροφορίας» και δυτικής επιθετικότητας.
Το αποτέλεσμα είναι η περαιτέρω πόλωση.
Η ειρήνη στη Μέση Ανατολή – όσο μακρινή κι αν φαίνεται – δεν μπορεί να οικοδομηθεί πάνω σε απόλυτες αξιώσεις.
Απαιτεί συμβιβασμούς, αναγνώριση της αμοιβαίας ιστορικής τραγωδίας και προσήλωση σε κοσμικές αρχές δικαίου.
Όταν ένας Αμερικανός πρέσβης υιοθετεί έστω και ρητορικά μια θεοκρατική λογική, υπονομεύει αυτήν ακριβώς τη δυνατότητα.
Τελικά, η υπόθεση Huckabee δεν είναι απλώς ένα επικοινωνιακό ολίσθημα.
Είναι σύμπτωμα μιας βαθύτερης ιδεολογικής τάσης που διαπερνά τμήματα της αμερικανικής πολιτικής ελίτ: της πεποίθησης ότι η εξωτερική πολιτική μπορεί να καθοδηγείται από θρησκευτικές βεβαιότητες και όχι από ρεαλιστική διπλωματία.
Σε έναν κόσμο πολλαπλών ταυτοτήτων και εύθραυστων ισορροπιών, αυτή η προσέγγιση εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους.
Η κριτική προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, λοιπόν, δεν πηγάζει από εχθρότητα προς λαούς ή θρησκείες.
Πηγάζει από την ανησυχία ότι η ισχύς – στρατιωτική, οικονομική, ιδεολογική – ασκείται χωρίς επαρκή αυτοσυγκράτηση και χωρίς σεβασμό στις καθολικές αρχές που η ίδια η Δύση διακηρύσσει.
Αν η Ουάσινγκτον επιθυμεί πράγματι σταθερότητα, οφείλει να επανεξετάσει τη σχέση της με το Τελ Αβίβ υπό το πρίσμα του διεθνούς δικαίου και της ισοτιμίας.
Διαφορετικά, κάθε νέα «ατυχή» δήλωση θα αποκαλύπτει μια αλήθεια που πολλοί υποψιάζονται: ότι πίσω από τις διακηρύξεις περί ειρήνης κρύβεται μια ανοχή σε επεκτατικές φαντασιώσεις.
Και σε μια περιοχή όπου τα σύνορα χαράχτηκαν με αίμα, τέτοιες φαντασιώσεις δεν είναι απλώς ρητορικά σχήματα – είναι πυριτιδαποθήκες έτοιμες να εκραγούν.
Σκληρή απάντηση από τα αραβικά κράτη στον Αμερικανό πρέσβη
Η Ιορδανία και μια σειρά από αραβικά και ισλαμικά κράτη καταδίκασαν με τον πλέον έντονο τρόπο τις δηλώσεις του Αμερικανού πρεσβευτή στο Ισραήλ, Mike Huckabee, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι το εβραϊκό κράτος έχει βιβλικό δικαίωμα σε σχεδόν ολόκληρη την επικράτεια της Μέσης Ανατολής.
Το γεγονός μεταδίδει το πρακτορείο RIA Novosti, επικαλούμενο επίσημη ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
«Τα υπουργεία Εξωτερικών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, της Αιγύπτου, της Ιορδανίας, της Ινδονησίας, του Πακιστάν, της Τουρκίας, της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ, του Κουβέιτ, του Ομάν, του Μπαχρέιν, του Λιβάνου, της Συρίας και της Παλαιστίνης, καθώς και οι γραμματείες του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας (OIC), του Αραβικού Συνδέσμου και του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), εκφράζουν την έντονη καταδίκη τους και τη βαθιά ανησυχία τους για τις δηλώσεις του Αμερικανού πρεσβευτή στο Ισραήλ», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην κοινή ανακοίνωση.
Το Υπουργείο Εξωτερικών των HAE τόνισε επιπλέον ότι οι χώρες αυτές απορρίπτουν κατηγορηματικά τέτοιου είδους επικίνδυνες τοποθετήσεις που δυναμιτίζουν τη σταθερότητα στην περιοχή.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Φυτίλι σε πυριτιδαποθήκες
Επιπλέον, τέτοιες δηλώσεις τροφοδοτούν τα πιο ακραία στοιχεία και στις δύο πλευρές.
Οι Ισραηλινοί υπερεθνικιστές ενθαρρύνονται να πιστέψουν ότι διαθέτουν θεϊκή κάλυψη και αμερικανική ανοχή.
Από την άλλη, αραβικές και ισλαμιστικές οργανώσεις αξιοποιούν τη ρητορική αυτή για να ενισχύσουν το αφήγημα περί «σταυροφορίας» και δυτικής επιθετικότητας.
Το αποτέλεσμα είναι η περαιτέρω πόλωση.
Η ειρήνη στη Μέση Ανατολή – όσο μακρινή κι αν φαίνεται – δεν μπορεί να οικοδομηθεί πάνω σε απόλυτες αξιώσεις.
Απαιτεί συμβιβασμούς, αναγνώριση της αμοιβαίας ιστορικής τραγωδίας και προσήλωση σε κοσμικές αρχές δικαίου.
Όταν ένας Αμερικανός πρέσβης υιοθετεί έστω και ρητορικά μια θεοκρατική λογική, υπονομεύει αυτήν ακριβώς τη δυνατότητα.
Τελικά, η υπόθεση Huckabee δεν είναι απλώς ένα επικοινωνιακό ολίσθημα.
Είναι σύμπτωμα μιας βαθύτερης ιδεολογικής τάσης που διαπερνά τμήματα της αμερικανικής πολιτικής ελίτ: της πεποίθησης ότι η εξωτερική πολιτική μπορεί να καθοδηγείται από θρησκευτικές βεβαιότητες και όχι από ρεαλιστική διπλωματία.
Σε έναν κόσμο πολλαπλών ταυτοτήτων και εύθραυστων ισορροπιών, αυτή η προσέγγιση εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους.
Η κριτική προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, λοιπόν, δεν πηγάζει από εχθρότητα προς λαούς ή θρησκείες.
Πηγάζει από την ανησυχία ότι η ισχύς – στρατιωτική, οικονομική, ιδεολογική – ασκείται χωρίς επαρκή αυτοσυγκράτηση και χωρίς σεβασμό στις καθολικές αρχές που η ίδια η Δύση διακηρύσσει.
Αν η Ουάσινγκτον επιθυμεί πράγματι σταθερότητα, οφείλει να επανεξετάσει τη σχέση της με το Τελ Αβίβ υπό το πρίσμα του διεθνούς δικαίου και της ισοτιμίας.
Διαφορετικά, κάθε νέα «ατυχή» δήλωση θα αποκαλύπτει μια αλήθεια που πολλοί υποψιάζονται: ότι πίσω από τις διακηρύξεις περί ειρήνης κρύβεται μια ανοχή σε επεκτατικές φαντασιώσεις.
Και σε μια περιοχή όπου τα σύνορα χαράχτηκαν με αίμα, τέτοιες φαντασιώσεις δεν είναι απλώς ρητορικά σχήματα – είναι πυριτιδαποθήκες έτοιμες να εκραγούν.
Σκληρή απάντηση από τα αραβικά κράτη στον Αμερικανό πρέσβη
Η Ιορδανία και μια σειρά από αραβικά και ισλαμικά κράτη καταδίκασαν με τον πλέον έντονο τρόπο τις δηλώσεις του Αμερικανού πρεσβευτή στο Ισραήλ, Mike Huckabee, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι το εβραϊκό κράτος έχει βιβλικό δικαίωμα σε σχεδόν ολόκληρη την επικράτεια της Μέσης Ανατολής.
Το γεγονός μεταδίδει το πρακτορείο RIA Novosti, επικαλούμενο επίσημη ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
«Τα υπουργεία Εξωτερικών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, της Αιγύπτου, της Ιορδανίας, της Ινδονησίας, του Πακιστάν, της Τουρκίας, της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ, του Κουβέιτ, του Ομάν, του Μπαχρέιν, του Λιβάνου, της Συρίας και της Παλαιστίνης, καθώς και οι γραμματείες του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας (OIC), του Αραβικού Συνδέσμου και του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), εκφράζουν την έντονη καταδίκη τους και τη βαθιά ανησυχία τους για τις δηλώσεις του Αμερικανού πρεσβευτή στο Ισραήλ», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην κοινή ανακοίνωση.
Το Υπουργείο Εξωτερικών των HAE τόνισε επιπλέον ότι οι χώρες αυτές απορρίπτουν κατηγορηματικά τέτοιου είδους επικίνδυνες τοποθετήσεις που δυναμιτίζουν τη σταθερότητα στην περιοχή.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου