Δύο από τα σοβαρότερα ευρωπαϊκά μέσα, Le Monde και El País, συγκλίνουν σε μια κοινή διαπίστωση: η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει πλέον μόνο γεωπολιτικές ή οικονομικές προκλήσεις, αλλά μια βαθύτερη κοινωνική και πολιτική κόπωση. Πρόκειται για μια αθόρυβη κρίση που δεν εκδηλώνεται απαραίτητα με εκρήξεις, αλλά με σταδιακή διάβρωση εμπιστοσύνης, θεσμών και πολιτικής νομιμοποίησης.
Στη Γαλλία, η πολιτική σκηνή παραμένει εύθραυστη, με τις κυβερνήσεις να δυσκολεύονται να πείσουν ότι ελέγχουν το κόστος ζωής, τη μετανάστευση και την ασφάλεια.
Στην Ισπανία, η κοινωνική πόλωση και η κόπωση από αλλεπάλληλους συμβιβασμούς διαμορφώνουν ένα περιβάλλον διαρκούς πολιτικής έντασης.
Και στις δύο περιπτώσεις, το κοινό στοιχείο δεν είναι η ιδεολογία, αλλά η αίσθηση αβεβαιότητας για το αύριο.
Οι πιέσεις της κοινωνίας
Τα μεγάλα κοινωνικά στρώματα πιέζονται ταυτόχρονα από πληθωρισμό, στεγαστικό πρόβλημα, ενεργειακό κόστος και μια γενικευμένη αίσθηση ότι οι κρίσεις διαδέχονται η μία την άλλη χωρίς περίοδο ανάσας. Η «ανθεκτικότητα» που επικαλέστηκαν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μετά την πανδημία και τον πόλεμο στην Ουκρανία δοκιμάζεται πλέον στην πράξη.
Αυτό το κλίμα δεν οδηγεί απαραίτητα σε άμεση πολιτική ανατροπή. Οδηγεί όμως σε κάτι εξίσου επικίνδυνο: στην κανονικοποίηση της δυσπιστίας. Οι πολίτες δεν περιμένουν λύσεις, αλλά διαχείριση της φθοράς. Σε αυτό το περιβάλλον, ενισχύονται αντισυστημικές φωνές, όχι πάντα ακραίες, αλλά σαφώς αποστασιοποιημένες από τον παραδοσιακό ευρωπαϊκό πολιτικό λόγο.
Για την Ευρώπη, το πρόβλημα δεν είναι μόνο πολιτικό. Είναι οικονομικό και επενδυτικό. Η κοινωνική αστάθεια μεταφράζεται σε αβεβαιότητα πολιτικής, καθυστερήσεις μεταρρυθμίσεων και περιορισμένη ικανότητα στρατηγικών αποφάσεων σε άμυνα, ενέργεια και ανταγωνιστικότητα. Οι αγορές αρχίζουν να αποτιμούν όχι μόνο το χρέος και την ανάπτυξη, αλλά και τη θεσμική αντοχή.
Το “σήμα” για την Ελλάδα
Για χώρες όπως η Ελλάδα, το μήνυμα είναι διπλό. Από τη μία, η σχετική πολιτική σταθερότητα λειτουργεί ως συγκριτικό πλεονέκτημα. Από την άλλη, η χώρα δεν είναι απομονωμένη από τη γενικότερη ευρωπαϊκή κόπωση. Οι πιέσεις της κοινωνίας εδώ ήδη εμφανίζονται έντονες. Το γεγονός ότι η Ευρώπη δυσκολεύεται να διαχειριστεί τις κοινωνικές της εντάσεις, δεν αποτελεί άλλοθι για τη χώρα, αλλά ενισχύει το κλίμα της αντισυστημικότητας.
Η μεγάλη πρόκληση για την επόμενη περίοδο δεν είναι αν η Ευρώπη θα αποφύγει την κρίση, αλλά αν θα καταφέρει να μετατρέψει την κοινωνική κόπωση σε πολιτική ανανέωση και πολιτική σταθερότητα. Αν όχι, ο κίνδυνος δεν αφορά μόνο στα κράτη μέλη, αλλά και στη σταδιακή υποχώρηση της ευρωπαϊκής ισχύος – εσωτερικά και διεθνώς.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου