«Οι ασκήσεις με τέσσερα κράτη δεν σας κάνουν αρχιπελαγικό κράτος!». Στο στόχαστρο Καστελόριζο και Κάσος!
Νέο κύμα τουρκικών προκλήσεων προκαλεί η πολυεθνική αεροναυτική άσκηση «Ευνομία 2026» στην Ανατολική Μεσόγειο, με τον απόστρατο Τούρκο υποναύαρχο Τζιχάτ Γιαϊτζί (Cihat Yaycı) να εξαπολύει επίθεση κατά της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας, αμφισβητώντας τις ελληνικές θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες.Στο επίκεντρο βρίσκεται η στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας, Γαλλίας, Ιταλίας και Κύπρου, αλλά κυρίως η σύνδεσή της με τον στρατηγικής σημασίας Great Sea Interconnector (GSI), το υποθαλάσσιο ηλεκτρικό καλώδιο που σχεδιάζεται να συνδέσει την Κρήτη με την Κύπρο.
Το πραγματικό ενδιαφέρον της Άγκυρας δεν περιορίζεται στην παρουσία πολεμικών πλοίων και μαχητικών. Επικεντρώνεται στις επόμενες κινήσεις των ερευνητικών σκαφών και στις εργασίες στον βυθό της Ανατολικής Μεσογείου.
Γιαϊτζί: «Η Ελλάδα δεν είναι αρχιπελαγικό κράτος»
Σε συνέντευξή του στο τουρκικό GZT, που δημοσιεύθηκε στις 18 Οκτωβρίου 2026, ο Γιαϊτζί επιχείρησε να αποδομήσει τη σημασία της τετραμερούς συνεργασίας.
«Το γεγονός ότι η Ελλάδα πραγματοποιεί στρατιωτικές ασκήσεις με τέσσερα κράτη δεν την καθιστά αρχιπελαγικό κράτος», υποστήριξε.
Ο Τούρκος απόστρατος αξιωματικός ισχυρίστηκε ότι η Αθήνα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη στρατιωτική παρουσία Γαλλίας και Ιταλίας προκειμένου να ενισχύσει πολιτικά τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Η διεξαγωγή στρατιωτικών ασκήσεων δεν αποτελεί μέθοδο απόκτησης θαλάσσιας δικαιοδοσίας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η συμμετοχή ευρωπαϊκών στρατιωτικών δυνάμεων δεν μεταβάλλει τα δικαιώματα που η Τουρκία θεωρεί ότι διαθέτει στις συγκεκριμένες περιοχές.
«Ευνομία 2026»: Τέσσερις χώρες στέλνουν μήνυμα στην Ανατολική Μεσόγειο
Η άσκηση είναι προγραμματισμένη για τις 19 Οκτωβρίου, με δραστηριότητες νοτίως του Καστελόριζου και στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Η συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ιταλίας αποτελεί μέρος της τετραμερούς πρωτοβουλίας EUNOMIA, με στόχο την επιχειρησιακή διαλειτουργικότητα, τη θαλάσσια ασφάλεια και την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Ο Γιαϊτζί παραδέχθηκε ότι η πραγματοποίηση στρατιωτικών δραστηριοτήτων σε διεθνή ύδατα δεν αποτελεί αυτομάτως παραβίαση δικαιωμάτων.
Ωστόσο, πρόσθεσε:
«Το γεγονός ότι μια άσκηση είναι νομικά επιτρεπτή δεν σημαίνει ότι είναι και πολιτικά αθώα».
Κατά την εκτίμησή του, το μήνυμα Αθήνας και Λευκωσίας είναι ότι δεν βρίσκονται μόνες στην περιοχή, αλλά διαθέτουν τη στρατιωτική υποστήριξη δύο ισχυρών ευρωπαϊκών κρατών.
Καστελόριζο, Ρόδος, Κάρπαθος, Κάσος και Κρήτη στο τουρκικό στόχαστρο
Ο Γιαϊτζί επανέφερε τις γνωστές τουρκικές θέσεις για την επήρεια των ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες οριοθετήσεις.
Υποστήριξε ότι η Ελλάδα επιχειρεί να συνδέσει το Καστελόριζο με τη Ρόδο, την Κάρπαθο, την Κάσο και την Κρήτη, προκειμένου να διαμορφώσει θαλάσσιες ζώνες που, σύμφωνα με την τουρκική επιχειρηματολογία, περιορίζουν τα δικαιώματα της Ανατολίας.
Επικαλέστηκε μάλιστα τη διαιτητική απόφαση του 1977 για την υφαλοκρηπίδα μεταξύ Βρετανίας και Γαλλίας, αναφερόμενος στη μειωμένη επήρεια που αναγνωρίστηκε στα Νησιά της Μάγχης.
Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη νομική διάκριση: Το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν είναι αρχιπελαγικό κράτος κατά το άρθρο 46 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας δεν σημαίνει ότι τα ελληνικά νησιά στερούνται υφαλοκρηπίδας ή ΑΟΖ.
Το άρθρο 121 προβλέπει θαλάσσιες ζώνες για τα νησιά, με συγκεκριμένη εξαίρεση για ορισμένους βράχους. Η έκταση της επήρειάς τους κατά την οριοθέτηση μεταξύ αντικείμενων ή παρακείμενων ακτών αποτελεί χωριστό νομικό ζήτημα.
Great Sea Interconnector: Εδώ βρίσκεται η πραγματική ανησυχία της Άγκυρας
Το σημαντικότερο μέρος των δηλώσεων Γιαϊτζί αφορά τον GSI και τις επικείμενες υποθαλάσσιες έρευνες.
Ο Τούρκος υποναύαρχος υποστήριξε ότι πρέπει να διαχωριστούν οι στρατιωτικές ασκήσεις από τις εργασίες των ερευνητικών πλοίων για τον καθορισμό της διαδρομής του καλωδίου.
«Τοποθετήστε το καλώδιό σας. Αν όμως περνάτε από την τουρκική υφαλοκρηπίδα, δηλώστε τη διαδρομή σας, επικοινωνήστε με την Τουρκία και εξασφαλίστε συντονισμό», ανέφερε.
Επικαλέστηκε τα άρθρα 79 και 246 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Το άρθρο 79 αναγνωρίζει την ελευθερία τοποθέτησης υποθαλάσσιων καλωδίων στην υφαλοκρηπίδα, ενώ το άρθρο 246 ρυθμίζει τη θαλάσσια επιστημονική έρευνα.
Δεν απαιτείται αυτομάτως συναίνεση παράκτιου κράτους για κάθε εργασία πόντισης καλωδίου. Η νομική αξιολόγηση των ερευνών εξαρτάται από τη φύση τους και το καθεστώς της συγκεκριμένης θαλάσσιας περιοχής.
NAVTEX και γαλλικό ερευνητικό – Η επόμενη εστία έντασης
Η αντιπαράθεση έχει ήδη αποκτήσει επιχειρησιακή διάσταση.
Στις 16 Οκτωβρίου, η Τουρκία εξέδωσε αντι-NAVTEX, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα του ελληνικού Σταθμού Ηρακλείου για την ανακοίνωση της άσκησης νοτίως του Καστελόριζου.
Η περιοχή συνδέεται με την προβλεπόμενη διαδρομή του γαλλικού ερευνητικού Abeille Marengo, το οποίο αναμένεται να πραγματοποιήσει εργασίες για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.
Ο Γιαϊτζί χαρακτήρισε δικαιολογημένη την τουρκική αντίδραση, αν και αναγνώρισε ότι μια NAVTEX δεν δημιουργεί από μόνη της δικαιώματα υφαλοκρηπίδας ή κυριαρχίας.
Το στρατηγικό μήνυμα για την Αθήνα
Η ουσία της αντιπαράθεσης βρίσκεται στη μετάβαση από τις στρατιωτικές ασκήσεις στην πραγματική υλοποίηση του GSI.
Η παρουσία γαλλικών και ιταλικών δυνάμεων προσδίδει πολιτική και στρατιωτική βαρύτητα στην τετραμερή συνεργασία, χωρίς να καθορίζει από μόνη της θαλάσσια σύνορα.
Για την Ελλάδα, το κρίσιμο ζήτημα είναι η συνέχιση των ενεργειακών έργων και η άσκηση των δικαιωμάτων της βάσει του διεθνούς δικαίου.
Η 19η Οκτωβρίου αποτελεί σημαντικό ορόσημο. Η πραγματική δοκιμασία, όμως, θα έρθει όταν τα ερευνητικά σκάφη επιστρέψουν στις θαλάσσιες περιοχές όπου η Άγκυρα προβάλλει τις αμφισβητήσεις της.
Τότε θα φανεί εάν η τουρκική αντίδραση θα παραμείνει στο επίπεδο των NAVTEX και των δηλώσεων ή εάν θα υπάρξει νέα επιχειρησιακή ένταση γύρω από τον Great Sea Interconnector.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου