Η Άγκυρα επιχειρεί να επαναφέρει επί του πεδίου τις θέσεις της για τις θαλάσσιες ζώνες – Αντι-NAVTEX από την Ελλάδα και στενή παρακολούθηση του τουρκικού ερευνητικού
Σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα βρίσκονται οι ελληνικές αρχές στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, καθώς το τουρκικό ερευνητικό σκάφος R/V TÜBİTAK MARMARA συνεχίζει να κινείται στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά του Καστελλόριζου.
Η παρουσία του τουρκικού σκάφους αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της περιοχής που έχει δεσμεύσει η Άγκυρα για έρευνες, καθώς τμήματα της ζώνης που περιλαμβάνονται στην τουρκική NAVTEX επικαλύπτουν, σύμφωνα με την ελληνική θέση, ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Η Αθήνα παρακολουθεί στενά κάθε κίνηση του ερευνητικού, ενώ σκάφος του Λιμενικού που βρίσκεται στο Καστελλόριζο παραμένει σε ετοιμότητα να κινηθεί εκ νέου προς την περιοχή εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο.
Βορειοδυτική πορεία του TÜBİTAK MARMARA
Το τουρκικό ερευνητικό είχε αποπλεύσει από τη Μαρμαρίδα και κινείται στην περιοχή νοτιοανατολικά του Καστελλόριζου.
Με βάση τα στοιχεία ναυσιπλοΐας που αναφέρονται, το πλοίο έχει αναπτύξει βορειοδυτική πορεία, κινούμενο εντός της περιοχής που η Τουρκία έχει δεσμεύσει μέσω της NAVTEX 0862/26, η οποία εκδόθηκε από τον σταθμό της Αττάλειας.
Η τουρκική οδηγία προβλέπει επιστημονικές και ωκεανογραφικές δραστηριότητες έως τις 15 Σεπτεμβρίου.
Το κρίσιμο στοιχείο για την ελληνική πλευρά είναι η ακριβής χάραξη της δεσμευμένης περιοχής και η πιθανότητα το ερευνητικό να κινηθεί σε θαλάσσια τμήματα τα οποία η Αθήνα θεωρεί ότι εμπίπτουν σε ελληνική υφαλοκρηπίδα.
Το όριο που παρακολουθεί η Αθήνα
Στην παρούσα φάση, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, το TÜBİTAK MARMARA κινείται σε τμήμα της δεσμευμένης περιοχής το οποίο η τουρκική πλευρά θεωρεί ότι ανήκει στη δική της υφαλοκρηπίδα.
Αυτό όμως δεν αναιρεί το βασικό πρόβλημα.
Η συνολική περιοχή που δεσμεύθηκε από την Άγκυρα εκτείνεται, σύμφωνα με την ελληνική θέση, και σε θαλάσσιες ζώνες όπου η Τουρκία δεν έχει δικαιοδοσία.
Για τον λόγο αυτό, οι ελληνικές αρχές παραμένουν σε επιφυλακή, καθώς οποιαδήποτε μεταβολή της πορείας του ερευνητικού μπορεί να δημιουργήσει νέα δεδομένα επί του πεδίου.
Αντι-NAVTEX από την Ελλάδα
Η ελληνική αντίδραση ήταν άμεση.
Ο αρμόδιος σταθμός του Ηρακλείου εξέδωσε αντι-NAVTEX, απορρίπτοντας την τουρκική ανακοίνωση και επισημαίνοντας ότι ο σταθμός της Αττάλειας δεν έχει αρμοδιότητα να εκδίδει οδηγίες για δραστηριότητες σε περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας.
Το ελληνικό μήνυμα είναι ξεκάθαρο:
οποιαδήποτε ερευνητική δραστηριότητα σε ελληνική υφαλοκρηπίδα χωρίς προηγούμενη άδεια των ελληνικών αρχών δεν αναγνωρίζεται από την Αθήνα ως νόμιμη.
Η έκδοση αντι-NAVTEX έχει παράλληλα και διπλωματική σημασία, καθώς καταγράφει επίσημα την ελληνική αντίθεση και αποτρέπει οποιαδήποτε ερμηνεία περί σιωπηρής αποδοχής της τουρκικής ενέργειας.
Η προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων
Η παρουσία του TÜBİTAK MARMARA δεν εξετάζεται στην Αθήνα ως ένα απομονωμένο ερευνητικό επεισόδιο.
Αντίθετα, εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της τουρκικής πολιτικής στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και της προσπάθειας της Άγκυρας να προβάλλει επί του πεδίου τις δικές της ερμηνείες για τις θαλάσσιες ζώνες.
Η Τουρκία έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει την ελληνική θέση για την επήρεια των νησιών στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Το Καστελλόριζο βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της αντιπαράθεσης, καθώς η Άγκυρα επιχειρεί διαχρονικά να περιορίσει την επίδραση του νησιωτικού συμπλέγματος στη χάραξη υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.
Για την ελληνική πλευρά, επομένως, η αποτροπή τετελεσμένων στην περιοχή αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα.
Γιατί έχει σημασία το Καστελλόριζο
Το Καστελλόριζο δεν αποτελεί απλώς ένα μικρό νησιωτικό σύμπλεγμα στην άκρη του Αιγαίου.
Αποτελεί κρίσιμο γεωγραφικό σημείο στη σύνδεση των θαλάσσιων ζωνών Ελλάδας και Κύπρου και επηρεάζει την ευρύτερη γεωπολιτική εξίσωση της Ανατολικής Μεσογείου.
Γι’ αυτό ακριβώς η Τουρκία επιδιώκει να διατηρεί ενεργό το αφήγημα περί περιορισμένης ή μηδενικής επήρειας των ελληνικών νησιών.
Κάθε ερευνητική δραστηριότητα, κάθε NAVTEX και κάθε κίνηση πλοίου στην περιοχή αποκτά επομένως σημασία πολύ μεγαλύτερη από την καθαρά επιστημονική της διάσταση.
Το διακύβευμα είναι ποιος μπορεί να ασκεί δικαιοδοσία και με ποια νομική βάση.
Ψύχραιμη αλλά σταθερή στάση από την Αθήνα
Η ελληνική πλευρά επιδιώκει να αποφύγει μία τεχνητή κλιμάκωση.
Ταυτόχρονα, όμως, δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να επιτρέψει τη δημιουργία μιας νέας πραγματικότητας επί του πεδίου.
Οι Ένοπλες Δυνάμεις και οι αρμόδιες αρχές ασφαλείας παραμένουν σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας, ενώ η πορεία του τουρκικού ερευνητικού παρακολουθείται συνεχώς.
Η βορειοδυτική κατεύθυνση του TÜBİTAK MARMARA είναι αυτή που θα καθορίσει τα επόμενα βήματα.
Εφόσον το σκάφος παραμείνει σε θαλάσσια περιοχή που δεν εγείρει άμεσο ζήτημα ελληνικής δικαιοδοσίας, η Αθήνα αναμένεται να συνεχίσει την παρακολούθηση.
Εάν όμως κινηθεί σε τμήματα ελληνικής υφαλοκρηπίδας, το επιχειρησιακό επίπεδο της ελληνικής αντίδρασης θα μπορούσε να μεταβληθεί.
Το Λιμενικό σε ετοιμότητα
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η παρουσία σκάφους του Ελληνικού Λιμενικού στο Καστελλόριζο.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το πλωτό μέσο βρίσκεται σε ετοιμότητα προκειμένου να προσεγγίσει ξανά το τουρκικό ερευνητικό, εάν αυτό απαιτηθεί.
Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη λογική της διαρκούς επιτήρησης και φυσικής παρουσίας στην περιοχή, χωρίς κινήσεις που θα μπορούσαν να ερμηνευθούν ως κλιμάκωση.
Για την Αθήνα, η παρουσία ελληνικών μέσων είναι ταυτόχρονα επιχειρησιακό και πολιτικό μήνυμα:
καμία δραστηριότητα που αφορά ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα δεν περνά απαρατήρητη.
Ερωτήματα για την απεικόνιση «τουρκικού θαλάσσιου πάρκου»
Παράλληλα, ιδιαίτερη συζήτηση έχει προκαλέσει η εμφάνιση ονομασίας που παραπέμπει σε τουρκικό θαλάσσιο πάρκο σε διαδικτυακή πλατφόρμα παρακολούθησης ναυσιπλοΐας στην ευρύτερη περιοχή του Καστελλόριζου.
Η συγκεκριμένη απεικόνιση έχει προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς συμπίπτει με την προσπάθεια της Τουρκίας να προβάλλει τη δική της χαρτογραφική και διοικητική αντίληψη για τη θαλάσσια περιοχή.
Ωστόσο, χωρίς δημόσια τεκμηρίωση δεν μπορεί να αποδοθεί ως δεδομένο σε άμεση τουρκική παρέμβαση η συγκεκριμένη καταχώριση.
Το πολιτικό ζήτημα, πάντως, παραμένει.
Η χαρτογραφική αποτύπωση περιοχών, τα θαλάσσια πάρκα, οι NAVTEX και οι ερευνητικές δραστηριότητες έχουν εξελιχθεί σε εργαλεία του ευρύτερου ανταγωνισμού Αθήνας–Άγκυρας.
Η Άγκυρα δοκιμάζει τις ελληνικές «κόκκινες γραμμές»
Η ουσία της υπόθεσης δεν βρίσκεται μόνο στην πορεία ενός ερευνητικού πλοίου.
Βρίσκεται στη σταθερή προσπάθεια της Τουρκίας να εδραιώσει την αντίληψη ότι οι θαλάσσιες ζώνες γύρω από το Καστελλόριζο αποτελούν χώρο όπου η ίδια μπορεί να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με την Ελλάδα.
Αυτό ακριβώς απορρίπτει η Αθήνα.
Η έκδοση της αντι-NAVTEX, η επιχειρησιακή επιτήρηση και η παρουσία ελληνικών μέσων αποτελούν τρία επίπεδα της ίδιας στρατηγικής: νομική αντίδραση, στρατιωτική ετοιμότητα και αποτροπή τετελεσμένων.
Η Ελλάδα γνωρίζει ότι οποιαδήποτε ανοχή σε επαναλαμβανόμενες δραστηριότητες μπορεί να αξιοποιηθεί επικοινωνιακά και πολιτικά από την Άγκυρα ως «κανονικοποίηση» των τουρκικών θέσεων.
Γι’ αυτό η αντίδραση παραμένει σταθερή.
Οι επόμενες ώρες είναι κρίσιμες
Το βλέμμα στρέφεται πλέον στην επόμενη κίνηση του TÜBİTAK MARMARA.
Η βορειοδυτική πορεία του σκάφους μπορεί να το φέρει πιο κοντά σε περιοχές στις οποίες η διαφορά ελληνικών και τουρκικών θέσεων γίνεται εντονότερη.
Εκεί θα φανεί εάν η τουρκική δραστηριότητα παραμένει στο επίπεδο της συμβολικής προβολής ή εάν η Άγκυρα επιχειρεί να δημιουργήσει νέο επεισόδιο αμφισβήτησης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Σε κάθε περίπτωση, το Καστελλόριζο επιστρέφει στο επίκεντρο.
Και μαζί του επιστρέφει η μεγάλη διαφορά Ελλάδας–Τουρκίας για την Ανατολική Μεσόγειο:
ποια επήρεια έχουν τα ελληνικά νησιά και ποιος έχει δικαίωμα να πραγματοποιεί έρευνες στις θαλάσσιες ζώνες γύρω τους.
Για την Αθήνα, η απάντηση δεν μπορεί να δοθεί μέσω τετελεσμένων.
Και αυτό είναι το μήνυμα που εκπέμπεται προς την Άγκυρα.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου