Νέα δεδομένα δημιουργούνται γύρω από τον Great Sea Interconnector (GSI), την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, καθώς η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί να βάλει τέλος στη συζήτηση περί αλλαγής της πορείας του καλωδίου, στέλνοντας παράλληλα σαφές πολιτικό και διπλωματικό μήνυμα προς την Τουρκία: το έργο αποτελεί ευρωπαϊκό σχεδιασμό, θα προχωρήσει και η Αθήνα δεν αναγνωρίζει δικαίωμα τρίτης χώρας να το εμποδίσει.
Τι αναφέραμε χθες:
Οι τελευταίες ώρες χαρακτηρίζονται από ένα ιδιαίτερα πυκνό παρασκήνιο, καθώς δημοσιεύματα έφεραν Αθήνα και Παρίσι να εξετάζουν έναν «ελαφρύ ανασχεδιασμό» της όδευσης του καλωδίου, ώστε να αποφευχθούν περιοχές τις οποίες η Άγκυρα επιχειρεί να εντάξει στο αποκαλούμενο θαλάσσιο πάρκο «Φετιγιέ–Κας».
Ωστόσο, η επίσημη κυβερνητική γραμμή είναι διαφορετική.
Μαρινάκης: «Δεν γνωρίζω για κανέναν ανασχεδιασμό»
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης ήταν κατηγορηματικός όταν ρωτήθηκε για τις σχετικές πληροφορίες.
«Δεν γνωρίζω για κανέναν ανασχεδιασμό», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η ενημέρωση που διαθέτει είναι πως το έργο θα προχωρήσει βάσει του αρχικού σχεδιασμού, όπως αυτός έχει παρουσιαστεί από τους αρμόδιους υπουργούς.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς έρχεται μετά από δημοσιεύματα που έκαναν λόγο για ενδεχόμενη τροποποίηση της πορείας του GSI.
Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιευθεί, το σενάριο που εξεταζόταν αφορούσε πιθανή μετατόπιση της όδευσης ώστε το καλώδιο να μην διέρχεται από ζώνες που η Τουρκία έχει εντάξει μονομερώς στον σχεδιασμό του αποκαλούμενου θαλάσσιου πάρκου «Φετιγιέ–Κας».
Η κυβέρνηση, όμως, δεν επιβεβαιώνει ότι έχει ληφθεί τέτοια απόφαση.
Γιατί το θέμα της όδευσης είναι γεωπολιτικά κρίσιμο
Το ζήτημα δεν είναι τεχνικό.
Είναι πρωτίστως γεωπολιτικό και νομικό.
Κάθε αλλαγή στην πορεία του καλωδίου που θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως αποτέλεσμα τουρκικής πίεσης θα αποκτούσε πολύ μεγαλύτερη σημασία από την ίδια την τεχνική μετατόπιση της όδευσης.
Και αυτό διότι η Άγκυρα επιχειρεί εδώ και χρόνια να δημιουργήσει ένα πλέγμα μονομερών διεκδικήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, μέσω χαρτών, NAVTEX, θαλάσσιων ζωνών και άλλων διοικητικών ή πολιτικών πρωτοβουλιών.
Η κρίσιμη παράμετρος για την Αθήνα είναι επομένως να μην δημιουργηθεί η εντύπωση ότι μία μονομερής τουρκική ενέργεια μπορεί να μεταβάλει τον σχεδιασμό ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου.
Αυτό ακριβώς φαίνεται να αποτελεί και τον πυρήνα του μηνύματος που εκπέμπεται σήμερα από την ελληνική κυβέρνηση.
Γεραπετρίτης: «Το έργο θα προχωρήσει»
Ακόμη πιο αναλυτικός ήταν ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου δεν αποτελεί απλώς ένα διμερές έργο.
Πρόκειται για Έργο Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος, το οποίο έχει άμεση ευρωπαϊκή διάσταση και χρηματοδότηση.
Η σημασία αυτής της επισήμανσης είναι μεγάλη.
Η Αθήνα επιχειρεί ουσιαστικά να μεταφέρει το ζήτημα από το επίπεδο μιας ελληνοτουρκικής διαφοράς σε ένα πολύ ευρύτερο πλαίσιο:
οποιαδήποτε παρεμπόδιση του GSI δεν αφορά μόνο την Ελλάδα ή την Κύπρο αλλά αγγίζει άμεσα την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι το έργο στοχεύει στην άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της διασυνδεσιμότητας της ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς.
Το κρίσιμο μήνυμα για τις NAVTEX
Εξαιρετική σημασία έχει και η αναφορά του Γιώργου Γεραπετρίτη στα επόμενα επιχειρησιακά βήματα.
Η Ελλάδα, όπως ανέφερε, θα προχωρήσει στην αδειοδότηση του έργου και θα εκδώσει τις απαραίτητες NAVTEX για τις έρευνες και την πόντιση του καλωδίου.
Το σημείο αυτό αποκτά ιδιαίτερο βάρος, διότι η έκδοση NAVTEX και η επιστροφή των ερευνητικών και ποντιστικών δραστηριοτήτων στο πεδίο είναι εκεί όπου η θεωρία συναντά την πραγματική γεωπολιτική κατάσταση.
Η Αθήνα δηλώνει ουσιαστικά ότι προετοιμάζεται για την επόμενη φάση του έργου και ότι οι σχετικές διαδικασίες θα γίνουν στο πλαίσιο των ελληνικών αρμοδιοτήτων.
«Δεν νοείται παρεμπόδιση ευρωπαϊκού έργου»
Το μήνυμα προς την Άγκυρα έγινε ακόμη σαφέστερο.
Ο υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι δεν μπορεί να γίνεται αποδεκτή η παρεμπόδιση ενός ευρωπαϊκού έργου, ιδιαίτερα από μια χώρα που εξακολουθεί να διατηρεί την προοπτική ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η τοποθέτηση αυτή προσθέτει μία νέα πολιτική διάσταση στην υπόθεση.
Η Αθήνα συνδέει ευθέως τη στάση της Τουρκίας απέναντι στο GSI με την ευρύτερη σχέση Άγκυρας–Βρυξελλών.
Με άλλα λόγια, το μήνυμα είναι ότι δεν μπορεί από τη μία πλευρά η Τουρκία να επιδιώκει στενότερη σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση και από την άλλη να επιχειρεί να περιορίζει ή να εμποδίζει ένα έργο ενταγμένο στον ευρωπαϊκό ενεργειακό σχεδιασμό.
Ο ρόλος της Γαλλίας αλλάζει τις ισορροπίες
Στην εξίσωση έχει πλέον ενταχθεί ακόμη πιο έντονα και η Γαλλία.
Η γαλλική συμμετοχή στον GSI ενισχύει σημαντικά την ευρωπαϊκή πολιτική διάσταση του έργου.
Δεν πρόκειται πλέον για ένα θέμα που μπορεί να περιοριστεί αποκλειστικά στο δίπολο Αθήνα–Άγκυρα.
Η παρουσία γαλλικών συμφερόντων σημαίνει ότι οποιαδήποτε σοβαρή προσπάθεια παρεμπόδισης των εργασιών αποκτά αναπόφευκτα και γαλλική διάσταση, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την πολιτική εμπλοκή των ευρωπαϊκών θεσμών.
Αυτό είναι ενδεχομένως ένα από τα σημαντικότερα νέα δεδομένα γύρω από το καλώδιο.
Το πραγματικό τεστ θα γίνει στη θάλασσα
Παρά τις δηλώσεις, πάντως, το αποφασιστικό στάδιο δεν βρίσκεται στις διπλωματικές τοποθετήσεις.
Βρίσκεται στο πεδίο.
Η πραγματική δοκιμασία θα έρθει όταν εκδοθούν οι νέες NAVTEX, όταν τα πλοία πραγματοποιήσουν τις αναγκαίες έρευνες και όταν αρχίσει ή συνεχιστεί η διαδικασία πόντισης του καλωδίου.
Τότε θα φανεί εάν η Τουρκία θα περιοριστεί σε διπλωματικές διαμαρτυρίες ή εάν θα επιχειρήσει να μεταφέρει την αντιπαράθεση στη θάλασσα.
Και ακριβώς γι’ αυτό η σημερινή τοποθέτηση της Αθήνας είναι σημαντική.
Η Ελλάδα δηλώνει προκαταβολικά ότι θεωρεί τις εργασίες νόμιμες, ότι θα προχωρήσει στις απαιτούμενες αδειοδοτήσεις και ότι δεν αναγνωρίζει σε τρίτη χώρα δικαίωμα παρεμπόδισης του έργου.
Η μάχη των τετελεσμένων στην Ανατολική Μεσόγειο
Στην πραγματικότητα, ο GSI έχει εξελιχθεί σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από ένα ενεργειακό project.
Έχει μετατραπεί σε δοκιμασία για το κατά πόσο οι μονομερείς τουρκικές διεκδικήσεις μπορούν να επηρεάσουν πρακτικά τον σχεδιασμό μεγάλων διεθνών και ευρωπαϊκών έργων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Εάν ένα μονομερές τουρκικό θαλάσσιο πάρκο μπορούσε αυτομάτως να οδηγήσει σε αλλαγή της πορείας ενός διεθνώς αδειοδοτημένου καλωδίου, η Άγκυρα θα μπορούσε να επικαλεστεί στο μέλλον την εξέλιξη αυτή ως πολιτικό προηγούμενο.
Εάν αντιθέτως το έργο συνεχιστεί κανονικά, χωρίς αναγνώριση τουρκικών αξιώσεων, τότε θα σταλεί το αντίθετο μήνυμα:
ότι μονομερείς χαρτογραφήσεις και ανακηρύξεις δεν αρκούν για να δημιουργήσουν διεθνώς αναγνωρισμένα δικαιώματα.
Η Αθήνα ανεβάζει τον πήχη
Οι τοποθετήσεις Μαρινάκη και Γεραπετρίτη ανεβάζουν, συνεπώς, τον πολιτικό πήχη για την ελληνική πλευρά.
Η κυβέρνηση λέει ότι δεν γνωρίζει για ανασχεδιασμό, επιμένει ότι το έργο θα προχωρήσει, προαναγγέλλει τις αναγκαίες NAVTEX και εντάσσει το GSI στο συνολικό πλαίσιο προστασίας ενός ευρωπαϊκού έργου.
Το επόμενο βήμα είναι πλέον η εφαρμογή αυτών των δηλώσεων στην πράξη.
Γιατί στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου οι χάρτες, οι θαλάσσιες ζώνες και οι ενεργειακοί διάδρομοι συνδέονται άμεσα με την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων και την περιφερειακή ισορροπία ισχύος, η πορεία ενός υποθαλάσσιου καλωδίου μπορεί να αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία από όσο υποδηλώνει η τεχνική φύση του έργου.
Και στην περίπτωση του GSI, το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι εάν υπάρχουν διαφορετικά σενάρια επί χάρτου.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι θα συμβεί όταν τα πλοία επιστρέψουν στη θάλασσα.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου