Η ναυτιλία συνδέει το παγκόσμιο εμπόριο, την ενέργεια και τη διπλωματία.
Σε μια περίοδο πολέμων, αυξανόμενων εντάσεων και μεταβαλλόμενων οικονομικών ισορροπιών, οι συνεργασίες μεταξύ χωρών που μοιράζονται κοινό στρατηγικό όραμα αποκτούν μεγαλύτερη σημασία από ποτέ.
Η σχέση μεταξύ των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ) και της Ελλάδας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Η Κοινή Διακήρυξη Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης μεταξύ Ελλάδος και ΗΑΕ αντανακλά την αμοιβαία εμπιστοσύνη, την οικονομική συνεργασία και την κοινή προσήλωση στη σταθερότητα, ιδιαίτερα στους τομείς της ενέργειας, του εμπορίου και των θαλάσσιων μεταφορών.
Το μήνυμα αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σήμερα, υπό το φως των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων όσων διαδραματίζονται γύρω από τα Στενά του Ορμούζ και της ιρανικής επιθετικότητας.
Ο συνεχιζόμενος πόλεμος, που προκλήθηκε από τις απρόκλητες τρομοκρατικές επιθέσεις του Ιράν στην περιοχή, κατέδειξε εκ νέου πόσο στενά συνδέονται η ασφάλεια και το εμπόριο, ενώ παράλληλα ανέδειξε τον τρόπο με τον οποίο το Ιράν χρησιμοποιεί την παράνομη απειλή κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ, κατά παράβαση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, ως γεωπολιτικό μοχλό πίεσης στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές και στην ευρύτερη παγκόσμια οικονομία.
Καθώς η ένταση κλιμακώνεται, οι επιπτώσεις είναι άμεσες: διαταράσσονται οι θαλάσσιες εμπορικές διαδρομές, αυξάνεται το κόστος ασφάλισης, επηρεάζονται οι τιμές της ενέργειας και εντείνονται οι πιέσεις στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.
Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες διόδους της παγκόσμιας οικονομίας, συνδέοντας τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα, καθώς και τους μεγάλους παραγωγούς ενέργειας με τις διεθνείς αγορές.
Μέσω αυτών διακινείται περίπου το 25% του παγκόσμιου πετρελαίου, το 25% του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), το 30% των παγκόσμιων ροών λιπασμάτων και έως το 70% των πετροχημικών προϊόντων παγκοσμίως, ενώ παράλληλα μεταφέρονται σημαντικές ποσότητες βιομηχανικών μετάλλων.
Η στρατηγική τους σημασία απορρέει από τον ρόλο τους ως κρίσιμου θαλάσσιου σημείου διέλευσης για το διεθνές εμπόριο, με άμεσες προεκτάσεις για την ελληνική ναυτιλία και τη θέση της Ευρώπης στις παγκόσμιες εμπορικές αλυσίδες.
Τυχόν διαταραχή της ναυσιπλοΐας στην περιοχή θα είχε επιπτώσεις όχι μόνο στη Μέση Ανατολή, αλλά και στην Ευρώπη, την Ασία και συνολικά στην παγκόσμια οικονομία.
Σε αυτό το σημείο αναδεικνύεται ο καθοριστικός ρόλος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Πέρα από τη θέση τους ως ενός από τους σημαντικότερους παραγωγούς ενέργειας παγκοσμίως, τα ΗΑΕ αναγνωρίζουν τη στρατηγική σημασία της διατήρησης ανοιχτών, ασφαλών και αξιόπιστων εμπορικών οδών.
Η γεωγραφική τους εγγύτητα στα Στενά του Ορμούζ, οι πρωτοποριακές λιμενικές υποδομές, οι προηγμένες δυνατότητες στον τομέα της εφοδιαστικής αλυσίδας και ο ρόλος τους ως διεθνούς επιχειρηματικού κόμβου τα καθιστούν βασικό πυλώνα του παγκόσμιου εμπορίου.
Η θέση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων είναι σαφής: οι θαλάσσιες οδοί πρέπει να παραμένουν ανοιχτές, ασφαλείς και απαλλαγμένες από κάθε είδους διαταραχή. Τα Στενά του Ορμούζ δεν αποτελούν ζήτημα περιφερειακής εμβέλειας, αλλά παγκόσμιας σημασίας, καθώς οποιαδήποτε απειλή ή αποσταθεροποίηση στην περιοχή έχει άμεσες επιπτώσεις στην ενεργειακή ασφάλεια, στον επισιτιστικό εφοδιασμό, στη ναυτιλία, στις επενδύσεις και, τελικά, στη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.
Υπό το πρίσμα της κρίσιμης σημασίας των Στενών του Ορμούζ, η διεθνής κοινότητα συγκλίνει στην ανάγκη διασφάλισης της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Παράλληλα, καλεί το Ιράν να τερματίσει άμεσα τις τρομοκρατικές του απειλές, τη ναρκοθέτηση θαλάσσιων οδών, τις επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους, καθώς και κάθε ενέργεια που αποσκοπεί στην παρεμπόδιση της εμπορικής ναυτιλίας, σύμφωνα με το ψήφισμα 2817 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Τη θέση αυτή ενίσχυσε περαιτέρω ψήφισμα που υποστηρίχθηκε από περισσότερα από 100 κράτη στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο καλεί το Ιράν να παράσχει πλήρεις, αποτελεσματικές και άμεσες αποζημιώσεις στα θύματα, συμπεριλαμβανομένων όσων επλήγησαν από επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και άλλες ζωτικής σημασίας υπηρεσίες.
Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο και σαφές πλαίσιο διεθνούς αντίδρασης απέναντι σε ενέργειες που απειλούν τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην περιοχή.
Παράλληλα, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός έχει καταδικάσει κάθε απειλή κατά της θαλάσσιας ασφάλειας και έχει υπογραμμίσει την επιτακτική ανάγκη διατήρησης της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Σε αυτό το πλαίσιο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δηλώνουν έτοιμα να συμβάλουν σε κάθε συλλογική διεθνή προσπάθεια για την προστασία της ναυτιλιακής ασφάλειας και τη διασφάλιση της αδιάλειπτης ροής του παγκόσμιου εμπορίου.
Περισσότερες από 179 χώρες και διεθνείς οργανισμοί έχουν καταδικάσει τις τρομοκρατικές αυτές επιθέσεις και έχουν εκφράσει την αλληλεγγύη τους προς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Τα ΗΑΕ αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στην κατ’ αρχήν θέση που υιοθετούν στρατηγικοί εταίροι, όπως η Ελλάδα.
Αυτό αποτυπώθηκε και στην πρόσφατη συνάντηση του Προέδρου των ΗΑΕ, Σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Ζάγεντ Αλ Ναχιάν, με τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας Κυριάκο Μητσοτάκη, κατά την οποία επιβεβαιώθηκε εκ νέου η αλληλεγγύη της Ελλάδας προς τα ΗΑΕ, καθώς και η κοινή δέσμευση των δύο χωρών για την αντιμετώπιση των περιφερειακών εξελίξεων και την ενίσχυση της σταθερότητας.
Η εξέλιξη αυτή εδράζεται στη διαρκή και στενή συνεργασία των δύο χωρών, όπως αποτυπώνεται και στις πρόσφατες επαφές μεταξύ του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης και Υπουργού Εξωτερικών των ΗΑΕ, Σεΐχη Αμπντουλάχ μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, και του Υπουργού Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας, Νίκου Δένδια.
Τα ΗΑΕ εξακολουθούν να υπογραμμίζουν τη σημασία των ξεκάθαρων θέσεων και των αξιόπιστων συνεργασιών για την αποτελεσματική διαχείριση των προκλήσεων της παρούσας συγκυρίας.
Οι θαλάσσιες μεταφορές εξακολουθούν να αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του διεθνούς εμπορίου, καθώς περίπου το 90% του παγκόσμιου εμπορίου διακινείται διά θαλάσσης.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα κατέχει εξέχουσα θέση στην παγκόσμια οικονομία, δυσανάλογα μεγάλη σε σχέση με το μέγεθός της, χάρη στη ναυτιλιακή της ισχύ.
Ο ελληνόκτητος στόλος είναι ο μεγαλύτερος στον κόσμο, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 20% της παγκόσμιας χωρητικότητας νεκρού φορτίου (DWT) και σχεδόν το 60% του στόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, οι Έλληνες πλοιοκτήτες ελέγχουν περίπου το 16–20% της παγκόσμιας χωρητικότητας deadweight νεκρού φορτίου (DWT) και περισσότερο από το 30% του παγκόσμιου στόλου δεξαμενόπλοιων, τοποθετώντας τη χώρα στην πρώτη γραμμή των ναυτιλιακών δυνάμεων διεθνώς.
Τα στοιχεία αυτά μεταφράζονται σε ουσιαστική επιρροή. Τα ελληνικά πλοία μεταφέρουν ενέργεια, πρώτες ύλες και τρόφιμα μεταξύ ηπείρων, διασφαλίζοντας τη συνέχεια των παγκόσμιων εμπορικών ροών ακόμη και σε περιόδους κρίσεων.
Παρότι η έκθεση της ναυτιλίας σε γεωπολιτικούς κινδύνους είναι υψηλή, ο ελληνικός στόλος διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της λειτουργίας των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού.
Η ναυτιλία συνεισφέρει περίπου το 7–8% του ελληνικού ΑΕΠ και αποφέρει σημαντικές εισροές συναλλάγματος, ωστόσο η σημασία της υπερβαίνει κατά πολύ τα εθνικά οικονομικά μεγέθη, καθώς αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του συστήματος που στηρίζει τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο αναδεικνύεται η στρατηγική σύγκλιση Ελλάδας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Η Ελλάδα αποτελεί μια κατεξοχήν ναυτιλιακή δύναμη που κινεί σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου, ενώ τα ΗΑΕ λειτουργούν ως κομβικό κέντρο διασύνδεσης των εμπορικών ροών μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής.
Και οι δύο χώρες εξαρτώνται από την απρόσκοπτη λειτουργία των θαλάσσιων οδών, αναγνωρίζουν ότι η ευημερία του εμπορίου προϋποθέτει ασφάλεια και υποστηρίζουν τη σταθερότητα χωρίς να μετατρέπουν το εμπόριο σε εργαλείο πολιτικής πίεσης.
Οι πρόσφατες εξελίξεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ καταδεικνύουν με σαφήνεια την ανάγκη για στενότερη συνεργασία.
Οποιαδήποτε απειλή κατά της ασφάλειας του περάσματος αυτού έχει άμεσες παγκόσμιες συνέπειες.
Οι ενεργειακές αγορές είναι οι πρώτες που επηρεάζονται, όμως οι επιπτώσεις σύντομα επεκτείνονται και στο κόστος των μεταφορών, στις τιμές των τροφίμων, στον πληθωρισμό, στη βιομηχανική παραγωγή και τελικά στους ίδιους τους καταναλωτές.
Η αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων προϋποθέτει συντονισμό και συλλογική δράση.
Μαζί, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Ελλάδα εκπέμπουν ένα σαφές μήνυμα: οι θαλάσσιες οδοί πρέπει να παραμείνουν ανοιχτές, το διεθνές εμπόριο οφείλει να προστατευθεί και η σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας δεν μπορεί να καταστεί όμηρος γεωπολιτικών εντάσεων.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου