Ο Βανς ψάχνει έξοδο από τον πόλεμο στο Ιράν. Θα του αφήσει χώρο ο Τραμπ;

Βασιλης Διαμαντακος
Παρασκηνιακές επαφές με Κατάρ και Πακιστάν για νέα κατάπαυση του πυρός και επιστροφή στις πυρηνικές διαπραγματεύσεις. Η εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών αυξάνει την πίεση, ενώ η επιλογή νέων αμερικανικών πληγμάτων παραμένει ανοιχτή.

Ο Τζ. Ντ. Βανς επιχειρεί να ανοίξει διπλωματική έξοδο από τον πόλεμο στο Ιράν, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ διατηρεί στο τραπέζι τη στρατιωτική επιλογή. Μετά τις βαριές απώλειες των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος αναλαμβάνει προσωπικό ρόλο σε μια προσπάθεια που αφορά ταυτόχρονα τη Μέση Ανατολή και την πολιτική επόμενη ημέρα στην Ουάσιγκτον.

Σύμφωνα με το Axios, το οποίο επικαλείται δύο πηγές με γνώση της διαδικασίας, ο Βανς συμμετέχει εδώ και δύο εβδομάδες σε έμμεσες συνομιλίες με την Τεχεράνη. Πρώτος στόχος είναι μια νέα κατάπαυση του πυρός και η επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Η εμπλοκή του αναβαθμίζει πολιτικά τις επαφές. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι έχει επιτευχθεί συμφωνία ή ότι έχει κλείσει το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης.

Η εκλογική ήττα προσθέτει πίεση για απεμπλοκή

Ο Βανς έχει αποδώσει στον πόλεμο καθοριστικό ρόλο στην εκλογική αποδοκιμασία των Ρεπουμπλικανών. Υπό αυτό το πρίσμα, η αναζήτηση συμφωνίας αποκτά και εσωτερική πολιτική διάσταση: μια παρατεταμένη σύγκρουση δυσκολεύει την προσπάθεια του κόμματος να ανακτήσει την πρωτοβουλία μετά την κάλπη.

Η διπλωματική κινητικότητα, πάντως, είχε ξεκινήσει πριν από τις εκλογές. Το αποτέλεσμα προσθέτει πίεση σε μια διαδικασία που βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη.

Για τον αντιπρόεδρο, η ανάληψη ευθύνης δημιουργεί τόσο ευκαιρίες όσο και κινδύνους. Μια συμφωνία θα μπορούσε να ενισχύσει το προφίλ του ως διαπραγματευτή. Μια αποτυχία θα τον συνέδεε στενότερα με μια σύγκρουση από την οποία επιχειρεί να βρει διέξοδο.

Αυτή είναι η πολιτική ανάγνωση της πρωτοβουλίας του. Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν τεκμηριώνουν ότι ενεργεί ανεξάρτητα από τον πρόεδρο ή ότι οι επαφές συνιστούν ανοιχτή ρήξη μαζί του.
Καθημερινός δίαυλος με Κατάρ και Πακιστάν

Σύμφωνα με τις πηγές που επικαλείται το Axios, ο Βανς βρίσκεται σε σχεδόν καθημερινή επικοινωνία με τον πρωθυπουργό του Κατάρ και τον αρχηγό του στρατού του Πακιστάν, καθώς και με άλλους διαμεσολαβητές.

Στη διαδικασία συμμετέχουν επίσης ο απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, σύμβουλος και γαμπρός του Τραμπ.

Το σχήμα αυτό δείχνει ότι η προσπάθεια διαθέτει περισσότερους από έναν διαύλους. Η διαμεσολάβηση επιτρέπει στις δύο πλευρές να διερευνούν περιθώρια συνεννόησης πριν δεσμευτούν σε μια δημόσια διαπραγμάτευση.

Στις συζητήσεις περιλαμβάνεται το ενδεχόμενο συνάντησης Αμερικανών και Ιρανών σε επίπεδο εμπειρογνωμόνων τις επόμενες ημέρες. Μέχρι το χρονικό σημείο του δημοσιεύματος, όμως, μια τέτοια συνάντηση δεν είχε πραγματοποιηθεί.

Η διάκριση είναι κρίσιμη: υπάρχουν επαφές για το επόμενο βήμα, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί ότι αυτό έχει συμφωνηθεί.

Ο Τραμπ δίνει χρόνο, κρατώντας ανοιχτή την επίθεση

Αμερικανοί αξιωματούχοι και περιφερειακές πηγές αναφέρουν ότι ο Τραμπ εμφανίζεται προς το παρόν διατεθειμένος να επιτρέψει στη διπλωματική προσπάθεια να εξελιχθεί, προκειμένου να διαπιστώσει εάν μπορεί να προκύψει συμφωνία.

Παράλληλα, το Axios επισημαίνει ότι, εφόσον ο πρόεδρος αλλάξει στάση και διατάξει νέα πλήγματα, οι αμερικανικές δυνάμεις μπορούν να κινηθούν σε σχετικά σύντομο χρόνο.

Επομένως, οι συνομιλίες διεξάγονται υπό συνεχή στρατιωτική πίεση. Για τους διαμεσολαβητές, το ζητούμενο είναι να μετατρέψουν αυτό το περιορισμένο περιθώριο σε μια διαδικασία με συνέχεια. Για την Τεχεράνη, παραμένει κρίσιμο αν μια διπλωματική πρόοδος μπορεί να συνοδευτεί από προβλεψιμότητα στις αμερικανικές αποφάσεις.

Ο Βανς μπορεί να αναλάβει τις επαφές, αλλά η τελική απόφαση για τη χρήση αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος παραμένει στον Τραμπ. 

Εκεχειρία και πυρηνικό: Δύο διαφορετικές δοκιμασίες

Η αναζήτηση κατάπαυσης του πυρός και η επιστροφή στο πυρηνικό τραπέζι αποτελούν συνδεδεμένους, αλλά διαφορετικούς στόχους.

Μια εκεχειρία μπορεί να περιορίσει άμεσα τον κίνδυνο περαιτέρω σύγκρουσης. Δεν επιλύει αυτομάτως τις διαφωνίες για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα ούτε υποκαθιστά τις αναγκαίες διαπραγματεύσεις.

Η οικονομική σημασία μιας αποκλιμάκωσης εκτείνεται επίσης πέρα από τις δύο χώρες. Η ασφάλεια στον Κόλπο επηρεάζει τις ενεργειακές μεταφορές, τη ναυσιπλοΐα και τον σχεδιασμό των επιχειρήσεων. Αυτό δίνει στους περιφερειακούς διαμεσολαβητές ισχυρό κίνητρο να κρατήσουν ανοιχτή τη διαδικασία.

Προς το παρόν, η δημόσια τοποθέτηση του Αμερικανού προέδρου επιβεβαιώνει την ύπαρξη επικοινωνίας, χωρίς να προεξοφλεί αποτέλεσμα. Ερωτηθείς την Παρασκευή για το μήνυμά του προς το Ιράν, ο Τραμπ απάντησε: «Μιλάμε μαζί τους».

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.