Γιατί η Σαουδική Αραβία δεν μπορεί πλέον να μένει ουδέτερη στον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν.

Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις δυσκολότερες αποφάσεις των τελευταίων ετών, καθώς ο πόλεμος που ξέσπασε μετά τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου απειλεί να παρασύρει και το ίδιο το βασίλειο σε μια ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση.

Μέχρι σήμερα, το Ριάντ είχε επιλέξει να κρατήσει αποστάσεις από τις εχθροπραξίες. Ωστόσο, σύμφωνα με το BBC, η στάση αυτή αλλάζει, καθώς οι σαουδαραβικές αρχές θεωρούν ότι δέχονται πλέον επιθέσεις από πολλές κατευθύνσεις.

Αυτή την εβδομάδα, η Σαουδική Αραβία συμμετείχε μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε αεροπορικά πλήγματα εναντίον φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών στο Ιράκ, τις οποίες κατηγορεί ότι εξαπέλυσαν επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον σαουδαραβικών στόχων.

Το μεγάλο δίλημμα για το Ριάντ είναι πλέον αν θα συνεχίσει να απαντά στρατιωτικά, επιδιώκοντας να αποτρέψει νέες επιθέσεις, ή αν θα αναζητήσει τρόπους αποκλιμάκωσης, ακόμη και μέσω πολιτικών ή οικονομικών συμφωνιών με αντιπάλους του.

Το πολύπλοκο μέτωπο της σύγκρουσης

Από τη μία πλευρά βρίσκονται το Ιράν και οι Φρουροί της Επανάστασης, με συμμάχους τους αντάρτες Χούθι στην Υεμένη, τις φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ και τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Απέναντί τους βρίσκονται οι αμερικανικές δυνάμεις της Κεντρικής Διοίκησης (CENTCOM), με τη στήριξη - σε διαφορετικό βαθμό - των αραβικών κρατών του Κόλπου και της Ιορδανίας. Το Ισραήλ παραμένει στενός σύμμαχος των ΗΠΑ, χωρίς όμως να συμμετέχει ενεργά στη συγκεκριμένη φάση της σύγκρουσης.

Σύμφωνα με ανάλυση του BBC, η Τεχεράνη έχει επικεντρώσει τις τελευταίες εβδομάδες τις επιθέσεις της με πυραύλους και drones εναντίον της Ιορδανίας, του Κουβέιτ και του Μπαχρέιν, ενώ παράλληλα επιχειρεί να ελέγξει τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ.

Την ίδια ώρα, η ενεργότερη εμπλοκή των ιρακινών πολιτοφυλακών και των Χούθι δείχνει ότι, χωρίς μια νέα συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο κίνδυνος επέκτασης της σύγκρουσης παραμένει ιδιαίτερα υψηλός.

Το «Vision 2030» απειλείται

Για τη Σαουδική Αραβία, η αποφυγή μιας παρατεταμένης πολεμικής εμπλοκής αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα.

Ο διάδοχος του θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, έχει επενδύσει πολιτικά στο φιλόδοξο πρόγραμμα Vision 2030, που στοχεύει στη μείωση της εξάρτησης της οικονομίας από το πετρέλαιο, την προσέλκυση ξένων επενδύσεων και την ανάπτυξη νέων βιομηχανιών και τεχνολογικών υποδομών.

Όμως, όπως επισημαίνει το BBC, η στρατηγική αυτή δυσκολεύεται να προχωρήσει όταν η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με συνεχή απειλή από drones και βαλλιστικούς πυραύλους.

Οι Σαουδάραβες δεν έχουν ξεχάσει το σοκ του Σεπτεμβρίου του 2019, όταν εγκαταστάσεις-κλειδιά της πετρελαϊκής βιομηχανίας στο Αμπκάικ και στο Χουράις δέχθηκαν επίθεση με drones, προκαλώντας προσωρινή διακοπή περίπου του μισού όγκου των σαουδαραβικών εξαγωγών πετρελαίου.

Τη Δευτέρα, δορυφορικές εικόνες έδειξαν ότι η εγκατάσταση του Αμπκάικ δέχθηκε εκ νέου επίθεση, αυτή τη φορά από φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ.

Σε απάντηση, το Ριάντ επιχείρησε να διατηρήσει τις εξαγωγές πετρελαίου διοχετεύοντας περίπου 5.000.000 βαρέλια ημερησίως μέσω του αγωγού που συνδέει την ανατολική ακτή με το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα.

Η κατάσταση περιπλέχθηκε ακόμη περισσότερο μετά τον βομβαρδισμό του αεροδρομίου της Σαναά στις 13 Ιουλίου από δυνάμεις που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία.

Οι Χούθι απάντησαν με επιθέσεις σε αεροδρόμια της νότιας Σαουδικής Αραβίας, αλλά και εναντίον πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο για τη ναυσιπλοΐα στο στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος των σαουδαραβικών εξαγωγών προς την Ασία.

Παρά την εύθραυστη εκεχειρία που συμφωνήθηκε το 2022, η απειλή από τους Χούθι επανέρχεται δυναμικά, ενώ το Ριάντ βρίσκεται πλέον αντιμέτωπο ταυτόχρονα με επιθέσεις από τον νότο, μέσω Υεμένης, και από τον βορρά, μέσω φιλοϊρανικών οργανώσεων στο Ιράκ.

Παρά τις προσπάθειες διαφοροποίησης της οικονομίας, το πετρέλαιο εξακολουθεί να αποτελεί τη βασική πηγή εσόδων της Σαουδικής Αραβίας.Η απόφαση του Ιράν να περιορίσει ουσιαστικά τη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ, μέσω των οποίων διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), εντείνει την ανησυχία για νέες αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, την ώρα που το Ριάντ προσπαθεί να προστατεύσει τόσο τις εξαγωγές του όσο και το φιλόδοξο αναπτυξιακό του σχέδιο.

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.