Κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να επιστρέψει από εκεί που έφυγε με τις ίδιες ιδέες.
Το αληθινό ταξίδι του Οδυσσέα δεν είναι στις θάλασσες, αλλά μέσα στον ίδιο τον εαυτό του.
Μερικές ιστορίες από την αρχαία Ελλάδα δεν παλιώνουν ποτέ. Επειδή δεν αφηγούνται το παρελθόν, αλλά τον ίδιο τον άνθρωπο, γράφει ο Δρ. Μπιλάλ Σαμπούρ στα τουρκικά media.
Ο Οδυσσέας του Ομήρου είναι αυτός ο άνθρωπος. Ο λόγος που τον διαβάζουμε ακόμα χιλιάδες χρόνια αργότερα δεν είναι μόνο επειδή είναι ένας βασιλιάς που επιστρέφει από την Τροία στην Ιθάκη.
Ο Οδυσσέας είναι ένα από τα παλαιότερα και πιο ισχυρά σύμβολα του αγώνα της ανθρωπότητας με τον πόλεμο , τη δύναμη, τους θεούς, την αγάπη, τη μνήμη και την ίδια της την ύπαρξη.
Μία από τις μεγαλύτερες ιστορίες στην ανθρώπινη ιστορία δεν είναι στην πραγματικότητα μια ιστορία πολέμου, αλλά μια ιστορία επιστροφής στην πατρίδα.
Ωστόσο, η επιστροφή του Οδυσσέα δεν είναι μια συνηθισμένη επιστροφή.
Επειδή ένα άτομο δεν μπορεί να επιστρέψει εκεί που έφυγε με τις ίδιες ιδέες. Ο χρόνος τον αλλάζει, ο πόλεμος τον πληγώνει, η αγάπη τον μεταμορφώνει, η απώλεια τον μειώνει. Επομένως, το πραγματικό ερώτημα του Οδυσσέα δεν είναι «Πώς θα επιστρέψω στην Ιθάκη;» αλλά «Ως ποιος θα επιστρέψω στην Ιθάκη;»
Ο σύγχρονος Οδυσσέας
Αυτό είναι που κάνει τον Οδυσσέα ακόμα σύγχρονο. Είναι ένας ήρωας της διάνοιας, όχι της ωμής βίας. Κατακτά τον κόσμο όχι με ωμή βία, αλλά με τη διάνοια. Δεν αντιμετωπίζει τέρατα μόνο με σπαθί. Χρησιμοποιεί την ευφυΐα του, το πνεύμα του και τη στρατηγική του.
Οι άνθρωποι δεν είναι τα πιο δυνατά, τα πιο γρήγορα ή τα πιο ανθεκτικά πλάσματα. Αλλά μπορούν να σκεφτούν, να κατανοήσουν και να ξεπεράσουν τους δικούς τους περιορισμούς.
Η ανθρωπότητα δεν ορίζεται από την κυριαρχία της φύσης, αλλά από την ικανότητά της να την κατανοεί.
Εδώ, ο Οδυσσέας αντιμετωπίζει έναν από τους μεγαλύτερους πνευματικούς κινδύνους της ανθρωπότητας: την επιθυμία να περιορίσει τη ζωή σε αμετάβλητους κανόνες, αδιαμφισβήτητες εντολές και τα παγωμένα μοτίβα του παρελθόντος.
Ορισμένες οπτικές γωνίες επιδιώκουν να δουν την ανθρωπότητα όχι ως τον δημιουργό της δικής της ζωής, αλλά ως τον υπάκουο φορέα μιας καθιερωμένης τάξης από το παρελθόν.
Οι άνθρωποι αλλάζουν, οι κοινωνίες αλλάζουν, η γνώση αλλάζει.
Ωστόσο, κάποιες επιδιώκουν να μετατρέψουν μια παρελθούσα τάξη σε ένα αμετάβλητο διάταγμα εσαεί.
Ο Οδυσσέας, ωστόσο, είναι άνθρωπος της αναζήτησης, όχι της στασιμότητας, των αλυσίδων. Κάθε δογματική κατανόηση που αποξενώνει τον άνθρωπο από το δικό του νου, σώμα, επιθυμίες και ελευθερία, και που απολυτοποιεί μια ιστορική τάξη, αρνείται την ικανότητα του ανθρώπου να γίνει.
Το θεμελιώδες πρόβλημα του κανονιστικού, ιεροποιητικού και απολυταρχικού αντιδραστισμού προκύπτει εδώ: η επιβολή μιας αμετάβλητης τάξης του παρελθόντος σε μια μεταβαλλόμενη ζωή.
Ωστόσο, ο άνθρωπος δεν είναι αιχμάλωτος του παρελθόντος, αλλά οικοδόμος του μέλλοντος
Στην ιστορία του Οδυσσέα, υπάρχουν θεοί. Αλλά αυτοί οι θεοί δεν είναι τέλειοι.
Ζηλεύουν, θυμώνουν, τιμωρούν και παρεμβαίνουν, (όλες οι ανθρώπινες αδυναμίες)
Είναι σαν μορφές δύναμης που μεταφέρονται στους ουρανούς.
Αλλά εδώ αναδύεται το μεγαλείο του Οδυσσέα: ακόμη και στον κόσμο των θεών, η ανθρωπότητα δεν εξαφανίζεται εντελώς.
Υπάρχει η μοίρα, αλλά υπάρχει και η επιλογή. Υπάρχει δύναμη, αλλά υπάρχει και η αντίσταση. Υπάρχουν θεοί, αλλά υπάρχει και η ανθρώπινη ευθύνη. Η ελευθερία δεν είναι ένας κόσμος χωρίς εμπόδια. Η ελευθερία είναι η ικανότητα να λαμβάνεις αποφάσεις παρά όλα τα εμπόδια. Ο Οδυσσέας δεν είναι ποτέ εντελώς ελεύθερος, αλλά ούτε παραδίδεται ποτέ εντελώς.
Επομένως, ο Οδυσσέας δεν είναι μόνο μια μυθολογική μορφή, αλλά και μια πολιτική. Είναι ένας βασιλιάς που γνωρίζει το τίμημα της εξουσίας.
Κερδίζει μια νίκη στην Τροία, αλλά βλέπει ότι η νίκη δεν θεραπεύει το ανθρώπινο πνεύμα. Οι πόλεμοι κερδίζονται· οι άνθρωποι πεθαίνουν. Ένας βασιλιάς παίρνει μια απόφαση· οι στρατιώτες πέφτουν στο έδαφος. Μια χώρα κηρύσσει τη νίκη· οι μητέρες, οι σύζυγοι και τα παιδιά μένουν πίσω.
Η επιστροφή του Οδυσσέα στην πατρίδα δεν είναι επομένως η θριαμβευτική πορεία ενός ήρωα πολέμου.
Είναι η επιστροφή ενός ανθρώπου που αμφισβητεί τον εαυτό του μετά τον πόλεμο. Επειδή το πραγματικό ζήτημα δεν είναι η νίκη στον πόλεμο, αλλά το να ξέρεις πώς να ζεις μετά τον πόλεμο. Το να κερδίζεις τον πόλεμο είναι εύκολο· το να ζεις ειρηνικά είναι δύσκολο.
Η Πηνελόπη
Η Πηνελόπη δεν είναι η σιωπηλή φιγούρα σε αυτή την ιστορία. Δεν είναι απλώς μια γυναίκα που περιμένει. Ενώ ο Οδυσσέας πλέει στις θάλασσες, η Πηνελόπη αντιστέκεται στο πέρασμα του χρόνου. Εν μέσω της δομής εξουσίας που έχουν καθιερώσει οι άνδρες, αγωνίζεται να διατηρήσει τη δική της αποφασιστικότητα.
Επομένως, η αφοσίωσή της δεν είναι παθητική αναμονή, αλλά ένας αγώνας για δράση. Η αγάπη δεν αφορά δύο ανθρώπους που κατέχουν ο ένας τον άλλον.
Η αγάπη αφορά δύο ελεύθερους ανθρώπους που αναγνωρίζουν ο ένας την ελευθερία του άλλου.
Η απεξάρτηση της νέας γενιάς
Ο Τηλέμαχος, από την άλλη πλευρά, αντιπροσωπεύει όλους τους νέους που προσπαθούν να απελευθερωθούν από τη σκιά του πατέρα τους. Κάποια στιγμή, πρέπει κανείς να αναρωτηθεί: «Ποιος είμαι εγώ; Το άτομο που κληρονόμησε τη ζωή μου ή το άτομο που χτίζει τη δική του ζωή;» Ενώ ο Οδυσσέας επιστρέφει σπίτι, ο Τηλέμαχος αναζητά να βρει τον εαυτό του. Το ταξίδι του ενός είναι μια επιστροφή στο παρελθόν, του άλλου είναι μια γέννηση στο μέλλον.
Ο σημερινός άνθρωπος κρύβει μέσα του τον Οδυσσέα
Αποσπασμένος από την πατρίδα του, διχασμένος ανάμεσα σε ταυτότητες, παγιδευμένος ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον… Όλοι αναζητούμε μια Ιθάκη. Αλλά το πραγματικό σπίτι ενός ανθρώπου δεν είναι μια γεωγραφική τοποθεσία. Η Ιθάκη είναι η επιθυμία να είναι κανείς το υποκείμενο της ζωής του.
Το πραγματικό ταξίδι του Οδυσσέα δεν λαμβάνει χώρα στις θάλασσες, αλλά μέσα στον εαυτό του.
Τελικά, δεν επιστρέφει απλώς στην Ιθάκη. Επιστρέφει ως ένα άτομο που έχει αποστασιοποιηθεί από τον προηγούμενο εαυτό του, έχει πληγωθεί, έχει αλλάξει και έχει ξαναγεννηθεί.
Έτσι είναι και οι άνθρωποι.
Η ζωή μας στέλνει σε ένα ταξίδι. Μας κάνει να χάνουμε τον εαυτό μας, μας πληγώνει, μας κάνει να ερωτευόμαστε, μας εξαπατά. Και ξαφνικά, μια μέρα επιστρέφουμε. Αλλά όταν επιστρέφουμε, συνειδητοποιούμε ότι αυτό που ψάχναμε δεν ήταν το παλιό μας σπίτι.
Αυτό που πραγματικά ψάχναμε ήταν η ελευθερία να ξαναχτίσουμε τον εαυτό μας. Ίσως ολόκληρη η ιστορία του Οδυσσέα να μπορεί να συνοψιστεί σε μία μόνο πρόταση: Ένα άτομο δεν επιστρέφει σπίτι. Ένα άτομο αναδημιουργεί τον εαυτό του καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού του.
Σκοπός της ανθρωπότητας η Ελευθερία
Οι θεοί μπορούν να αποφασίσουν. Οι βασιλιάδες μπορούν να κυβερνήσουν. Η μοίρα μπορεί να δοκιμάσει. Η ιστορία μπορεί να πληγώσει. Τα δόγματα του παρελθόντος μπορεί να καλέσουν πίσω στην ανθρωπότητα. Αλλά εν μέσω όλων αυτών, η ανθρωπότητα δεν πρέπει να εγκαταλείψει τον αγώνα να είναι το υποκείμενο της δικής της ζωής. Επειδή η αληθινή Ιθάκη της ανθρωπότητας δεν είναι ένα νησί, αλλά η δυνατότητα να είναι ελεύθερα η ίδια.
Άνθρωπος και Κοινωνία
Ο Οδυσσέας δεν είναι απλώς ένας ήρωας του παρελθόντος. Είναι το όνομα της ανθρωπότητας, που εξακολουθεί να είναι υποχρεωμένη να ξεκινήσει ένα ταξίδι. Το καθήκον της ανθρωπότητας δεν είναι να επαναλαμβάνει μια καθιερωμένη τάξη του παρελθόντος για πάντα, αλλά να δημιουργεί το δικό της μέλλον.
Διότι ο άνθρωπος δεν είναι παθητικός φορέας ενός δεδομένου πεπρωμένου. Είναι το δημιουργικό υποκείμενο της δικής του ζωής και του μέλλοντός του.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου