Βασιλης Διαμαντακος
Αντί να παρουσιάσουν σχέδιο για την ευρωπαϊκή αμυντική αυτονόμηση, οι ηγέτες του ΝΑΤΟ επέλεξαν να αποφύγουν τη σύγκρουση με τον Ντόναλντ Τραμπ, περιορίζοντας τη Σύνοδο σε αυξήσεις αμυντικών δαπανών και γενικές διακηρύξεις.
Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα ολοκληρώθηκε χωρίς μεγάλες αποφάσεις, αφήνοντας έντονο προβληματισμό για το κατά πόσο η Συμμαχία αξιοποίησε μια κρίσιμη ευκαιρία να επανακαθορίσει τον στρατηγικό της προσανατολισμό απέναντι στις νέες γεωπολιτικές προκλήσεις.
Σε ανάλυσή του στο POLITICO, ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ Ίβο Ντάαλντερ χαρακτηρίζει τη Σύνοδο ως μια «χαμένη ευκαιρία», υποστηρίζοντας ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες αφιέρωσαν το μεγαλύτερο μέρος της διπλωματικής τους ενέργειας στο να διασφαλίσουν πως ο Ντόναλντ Τραμπ δεν θα προκαλούσε νέα κρίση εντός της Συμμαχίας.
Σύνοδος χωρίς ουσία
Το τελικό ανακοινωθέν της Άγκυρας περιορίστηκε σε μια σύντομη, γενικόλογη διακήρυξη, χωρίς νέες στρατηγικές αποφάσεις ή συγκεκριμένο σχέδιο για το μέλλον της ευρωπαϊκής άμυνας.
Παρά το θετικό κλίμα που επικράτησε κατά τη διάρκεια των κλειστών συνεδριάσεων, ο Αμερικανός πρόεδρος, μόλις εμφανίστηκε μπροστά στις κάμερες, εξαπέλυσε εκ νέου επιθέσεις κατά ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.
Μεταξύ άλλων: επέκρινε Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία και Βέλγιο για τη στάση τους στον πόλεμο με το Ιράν,
χαρακτήρισε την Ισπανία «απελπιστική χώρα» απειλώντας με εμπορικά αντίποινα, επανέφερε τις διεκδικήσεις των ΗΠΑ για τη Γροιλανδία,
άφησε εκ νέου ανοικτό το ενδεχόμενο περιορισμού της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη.
Ο Ρούτε επέλεξε τη στρατηγική της αποκλιμάκωσης
Καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση των ισορροπιών διαδραμάτισε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο οποίος σύμφωνα με την ανάλυση επιχείρησε επί μήνες να διατηρήσει ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας με τον Λευκό Οίκο.
Ο Ρούτε: επισκέφθηκε επανειλημμένα την Ουάσιγκτον,
υπερασπίστηκε δημόσια αρκετές επιλογές της κυβέρνησης Τραμπ,
στήριξε την ανάγκη αύξησης των αμυντικών δαπανών,
επιδίωξε μια Σύνοδο χωρίς εντάσεις και δημόσιες συγκρούσεις.
Η στρατηγική αυτή απέδωσε ως προς την αποφυγή κρίσης, όχι όμως ως προς την παραγωγή ουσιαστικών πολιτικών αποφάσεων.
Η Ευρώπη δεν παρουσίασε σχέδιο αυτονόμησης
Κατά τον Ντάαλντερ, η μεγαλύτερη αδυναμία της Συνόδου ήταν ότι οι ευρωπαϊκές χώρες απέφυγαν να παρουσιάσουν έναν σαφή οδικό χάρτη για τη σταδιακή ανάληψη μεγαλύτερου μέρους της ευρωπαϊκής άμυνας.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η Συμμαχία θα μπορούσε να είχε συμφωνήσει:χρονοδιάγραμμα ανάληψης στρατιωτικών αποστολών από τις ευρωπαϊκές χώρες,
ενίσχυση των ευρωπαϊκών δυνατοτήτων πληροφοριών και επιτήρησης,
αντικατάσταση κρίσιμων αμερικανικών διοικητικών θέσεων στη δομή του ΝΑΤΟ,
σχεδιασμό για σταδιακή μείωση της εξάρτησης από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Αντί αυτών, το μοναδικό ουσιαστικό αποτέλεσμα ήταν η συνέχιση της αύξησης των αμυντικών δαπανών των συμμάχων.
Η αμερικανική αποχώρηση έχει ήδη ξεκινήσει
Ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ υποστηρίζει ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να λειτουργεί σαν να προσπαθεί να αποτρέψει μια αμερικανική αποχώρηση, όταν στην πραγματικότητα αυτή έχει ήδη αρχίσει.
Όπως επισημαίνει, η Ουάσιγκτον μειώνει σταδιακά το στρατιωτικό της αποτύπωμα στην ευρωπαϊκή ήπειρο και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις οφείλουν πλέον να σχεδιάσουν τη μετάβαση σε ένα διαφορετικό μοντέλο συλλογικής ασφάλειας.
Το μεγάλο δίλημμα της Συμμαχίας
Η βασική διαπίστωση της ανάλυσης είναι ότι το ΝΑΤΟ εισέρχεται σε μια νέα εποχή.
Η παραδοσιακή αμερικανική ηγεσία δεν θεωρείται πλέον δεδομένη και οι Ευρωπαίοι καλούνται να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης τόσο σε επίπεδο στρατιωτικών δυνατοτήτων όσο και στη στρατηγική λήψη αποφάσεων.
Η Σύνοδος της Άγκυρας ανέδειξε περισσότερο τις αδυναμίες παρά τις δυνατότητες της Συμμαχίας. Παρά τις αυξημένες δεσμεύσεις για αμυντικές δαπάνες, οι Ευρωπαίοι ηγέτες απέφυγαν να αντιμετωπίσουν το κρίσιμο ερώτημα της επόμενης δεκαετίας: πώς θα λειτουργήσει το ΝΑΤΟ σε περίπτωση σταδιακής υποχώρησης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη. Η προσπάθεια διατήρησης της ενότητας με κάθε κόστος απέτρεψε μια δημόσια κρίση με τον Ντόναλντ Τραμπ, αλλά άφησε αναπάντητο το στρατηγικό ερώτημα της ευρωπαϊκής αμυντικής αυτονομίας. Η συζήτηση αυτή αναμένεται πλέον να επανέλθει με ακόμη μεγαλύτερη ένταση τους επόμενους μήνες, καθώς οι εξελίξεις στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή και οι αμερικανικές προτεραιότητες στον Ινδο-Ειρηνικό πιέζουν την Ευρώπη να αναλάβει πολύ μεγαλύτερο βάρος για τη δική της ασφάλεια.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου