Βοήθησε στην αποκάλυψη Ισραηλινών κατασκόπων-Επικίνδυνη η άνοδός του στην κορυφή της εξουσίας”.
Ο άνθρωπος που κανείς δεν περίμενε να φτάσει στην κορυφή
Ήταν ο άνθρωπος που κανείς δεν περίμενε να βρεθεί εκεί που βρίσκεται σήμερα. Ο Χακάν Φιντάν, γιος μιας οικογένειας της μεσαίας τάξης, δεν έμοιαζε προορισμένος για μια σπουδαία πορεία στην Τουρκία της δεκαετίας του 1980. Ο πατέρας του, γεννημένος στο κουρδικό χωριό Βάρτο και αργότερα εγκατεστημένος στην Άγκυρα, ήταν απλώς ένας χαμηλόβαθμος δημόσιος υπάλληλος.Αυτά τα απλά στοιχεία έμοιαζαν αρκετά για να καθορίσουν το μέλλον του. Όμως οι δεκαετίες πέρασαν, η Τουρκία άλλαξε ριζικά, οι δρόμοι προς την εξουσία αναδιαμορφώθηκαν και οι παλιές ελίτ αντικαταστάθηκαν από νέες.
Έτσι, ο άλλοτε «γκρίζος» και διακριτικός αξιωματούχος των μυστικών υπηρεσιών παρουσιάζεται πλέον ως ο πιθανότερος διάδοχος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ενδέχεται να είναι ο άνθρωπος που θα οδηγήσει την Άγκυρα σε μια νέα εποχή ως περιφερειακή δύναμη, ενώ στο πιο ακραίο σενάριο θα μπορούσε να τη φέρει ακόμη και σε μια ιστορική αντιπαράθεση με το Ισραήλ.
«Ο Φιντάν είναι από τους ισχυρότερους ανθρώπους της Τουρκίας, αλλά όχι ακόμη ο διάδοχος του Ερντογάν»
«Από τον Ιούλιο του 2026, ο Χακάν Φιντάν αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής και του μηχανισμού εθνικής ασφάλειας», δήλωσε στην Israel Hayom ο Τούρκος αναλυτής εξωτερικής πολιτικής και Μέσης Ανατολής Μπουράκ Τσελίκ.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει, η άποψη ότι θα διαδεχθεί οπωσδήποτε τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν παραμένει εικασία και όχι πολιτικό δεδομένο.
Ο ίδιος εξηγεί ότι ο Φιντάν διαθέτει σημαντικό πολιτικό βάρος, αλλά δεν κατέχει την εξουσία που συγκεντρώνει ο Ερντογάν.
Ο Τούρκος πρόεδρος εξακολουθεί να διαθέτει:ισχυρή εκλογική βάση,
απόλυτο έλεγχο του κυβερνώντος κόμματος,
συμβολική ηγετική θέση,
διαχρονική επιρροή στους κρατικούς μηχανισμούς.
Αντίθετα, η δύναμη του Φιντάν προέρχεται κυρίως από τον μηχανισμό ασφαλείας, τη μακρόχρονη θητεία του στην ηγεσία της ΜΙΤ, την εμπειρία του στην εξωτερική πολιτική και, κυρίως, τη σχέση απόλυτης εμπιστοσύνης που έχει αναπτύξει με τον Ερντογάν.
Ο Τσελίκ υπογραμμίζει ακόμη ότι:
«Δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει πως ο Ερντογάν τον έχει ορίσει επισήμως διάδοχό του. Αντιθέτως, ο Τούρκος πρόεδρος αποφεύγει συστηματικά να δημιουργήσει ένα εναλλακτικό κέντρο εξουσίας.»
Οι δημοσκοπήσεις τον δείχνουν φαβορί, αλλά όχι “εκλεκτό” του Ερντογάν
Από την Κωνσταντινούπολη, ο Μπουράκ Τσελίκ τονίζει ότι ο Φιντάν αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους παράγοντες του συστήματος, χωρίς όμως να έχει δημιουργήσει ακόμη δικό του αυτόνομο πολιτικό μηχανισμό.
Όπως αναφέρει, αρκετές αναλύσεις δείχνουν ότι οι ψηφοφόροι του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) τον θεωρούν έναν από τους ισχυρότερους υποψηφίους για τη μετά-Ερντογάν εποχή.
Χαρακτηριστικά, το πολωνικό ερευνητικό ινστιτούτο OSW ανέφερε τον Μάρτιο του 2026 ότι, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, πολλοί ψηφοφόροι του κυβερνώντος κόμματος θα προτιμούσαν τον Φιντάν ως διάδοχο του Ερντογάν.
Οι αναλυτές του τον περιγράφουν ως:ιδιαίτερα δημοφιλή προσωπικότητα,
πολιτικό που ενισχύει τη θέση του κάθε φορά που ξεσπά διεθνής κρίση.
Παρ’ όλα αυτά, ο Τσελίκ ξεκαθαρίζει:
«Η δημοφιλία μεταξύ των ψηφοφόρων του AKP δεν ισοδυναμεί ούτε με επίσημη επιλογή από τον Ερντογάν ούτε με καθολική αποδοχή από όλες τις ελίτ του κυβερνώντος κόμματος.»
Οι τέσσερις πιθανοί διάδοχοι του Ερντογάν
Ο ειδικός σε θέματα Τουρκίας του Πανεπιστημίου Ariel, Δρ Άσα Οφίρ, εκτιμά ότι υπάρχουν τέσσερις βασικοί υποψήφιοι για την επόμενη ημέρα στην Τουρκία.
Οι δύο προέρχονται από την οικογένεια του Ερντογάν:ο γιος του, Μπιλάλ Ερντογάν
και ο γαμπρός του, Σελτσούκ Μπαϊρακτάρ, σύζυγος της μικρότερης κόρης του, Σουμεϊγιέ.
Τα τελευταία δύο χρόνια ο Μπιλάλ εμφανίζεται ολοένα και περισσότερο στο προσκήνιο, χωρίς όμως να διαφαίνεται κάποιο οργανωμένο σχέδιο διαδοχής.
Ο Οφίρ είναι ιδιαίτερα επικριτικός:
«Ο Μπιλάλ δεν είναι και ο πιο χαρισματικός άνθρωπος. Κατά την άποψή μου, δεν είναι ιδιαίτερα αγαπητός στην τουρκική κοινωνία.»
Αντίθετα, ο Σελτσούκ Μπαϊρακτάρ απολαμβάνει μεγάλη δημοτικότητα, καθώς θεωρείται ο άνθρωπος που ανέδειξε διεθνώς την τουρκική βιομηχανία drones, κάτι που έχει εξελιχθεί σε πηγή εθνικής υπερηφάνειας για την Τουρκία.
Φιντάν και Καλίν: Οι δύο ισχυρότεροι άνθρωποι του πολιτικού συστήματος
Στην κορυφή της πολιτικής ιεραρχίας βρίσκονται δύο στενοί συνεργάτες του Ερντογάν:ο Χακάν Φιντάν
και ο Ιμπραήμ Καλίν, ο οποίος σήμερα ηγείται της ΜΙΤ.
Ο Οφίρ περιγράφει τον Καλίν ως:ακαδημαϊκό και διανοούμενο,
γνώστη της Δύσης, αφού σπούδασε στις Ηνωμένες Πολιτείες,
ιδιαίτερα έξυπνο και δημοφιλή, αλλά χωρίς το προσωπικό χάρισμα του Ερντογάν.,
Τα μεγάλα πλεονεκτήματα του Χακάν Φιντάν
Σύμφωνα με τον Οφίρ, ο Φιντάν διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα.
Ο Ερντογάν τον εμπιστεύεται απόλυτα, σε τέτοιο βαθμό ώστε πριν από περίπου δέκα χρόνια τον είχε επιλέξει ακόμη και ως μάρτυρα στον γάμο του γιου του.
Επιπλέον:βρίσκεται στην ιδανική ηλικία των 57 ετών,
διαθέτει τεράστια διοικητική εμπειρία,
γνωρίζει σε βάθος τον κρατικό μηχανισμό.
Πάνω απ’ όλα όμως, θεωρείται ο άνθρωπος που μεταμόρφωσε τη ΜΙΤ.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του, άλλαξαν οι ισορροπίες ισχύος στην Τουρκία.
Παραδοσιακά, παρότι η ΜΙΤ υπαγόταν τυπικά στο γραφείο του πρωθυπουργού, ο πραγματικός έλεγχός της βρισκόταν στα χέρια της στρατιωτικής ηγεσίας.
Πολλοί πολιτικοί προσπάθησαν να περιορίσουν την επιρροή των στρατιωτικών, αλλά μόνο επί Φιντάν η υπηρεσία υπήχθη ουσιαστικά στον πολιτικό έλεγχο.
Έτσι αναδείχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες του καθεστώτος Ερντογάν.
Το βασικό μειονέκτημα: «Παραμένει ένας γκρίζος άνθρωπος»
Παρά τα ισχυρά του πλεονεκτήματα, ο Οφίρ επισημαίνει και μια σοβαρή αδυναμία.
Όπως αναφέρει:
«Ο Φιντάν παραμένει μια αρκετά γκρίζα προσωπικότητα και μέχρι να γίνει υπουργός Εξωτερικών ελάχιστοι γνώριζαν οτιδήποτε γι’ αυτόν.»
Μάλιστα, συγκρίνει το προσωπικό του στυλ με εκείνο του Βλαντίμιρ Πούτιν.
«Δεν γνώριζα καν πώς έμοιαζε η σύζυγός του πριν γίνει υπουργός Εξωτερικών. Μόλις πρόσφατα κυκλοφόρησαν φωτογραφίες της στο διαδίκτυο, όπου φαίνεται να φορά μαντίλα, γεγονός που δείχνει έναν παραδοσιακό και θρησκευόμενο τρόπο ζωής.»
Καταλήγοντας, σημειώνει:
«Αν υπάρχει κάτι που μπορεί να λειτουργήσει εις βάρος του, είναι ότι δεν διαθέτει το χαρισματικό προφίλ του Ερντογάν, ο οποίος μπορεί να ξεσηκώνει τα πλήθη.»
Ο Νταβούτογλου άνοιξε τον δρόμο προς την κορυφή της εξουσίας
Η γνωριμία του Χακάν Φιντάν με τον Αχμέτ Νταβούτογλου αποδείχθηκε καθοριστική για την καριέρα του.
Κάθε άλλο παρά ασήμαντο ήταν αυτό το γεγονός. Κατά τη διάρκεια της θητείας του ως υπουργός και κορυφαίος σύμβουλος του Ερντογάν, ο Νταβούτογλου διαμόρφωσε μια ιδιαίτερα επιθετική εξωτερική πολιτική με στόχο την ενίσχυση της τουρκικής επιρροής σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Ένας από τους ανθρώπους που συμμερίστηκαν από την πρώτη στιγμή αυτό το όραμα ήταν φυσικά ο Χακάν Φιντάν.
Δεν ήταν λοιπόν τυχαίο ότι το 2003 διορίστηκε πρόεδρος της TIKA (Τουρκική Υπηρεσία Συνεργασίας και Συντονισμού), του οργανισμού που συντονίζει τις δραστηριότητες των τουρκικών μη κυβερνητικών οργανώσεων στην Ιερουσαλήμ και τη Γάζα.
Η TIKA: Το «μακρύ χέρι» της Τουρκίας πίσω από την ανθρωπιστική βοήθεια
Ο Δρ Άσα Οφίρ εξηγεί ότι η TIKA δεν είναι απλώς ένας οργανισμός παροχής βοήθειας.
Όπως αναφέρει:
«Η υπηρεσία αυτή λειτουργεί στο μεταίχμιο μεταξύ διπλωματίας, ανθρωπιστικής βοήθειας και συλλογής πληροφοριών. Όλα συντονίζονται από την κορυφή της εξουσίας και πιθανότατα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους μηχανισμούς άσκησης της ήπιας ισχύος της Τουρκίας και του Ερντογάν.»
Σύμφωνα με τον ίδιο:η TIKA δρα σε εμπόλεμες ζώνες σε ολόκληρο τον κόσμο,
λειτουργεί ως το «μακρύ χέρι» της Άγκυρας, καλυπτόμενη πίσω από ανθρωπιστικές αποστολές,
ενώ μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης ιδρύθηκε για να επηρεάσει τις νεοσύστατες τουρκόφωνες δημοκρατίες της Κεντρικής Ασίας και να τις απομακρύνει από τη ρωσική και την ιρανική επιρροή.
Σήμερα, δεκαετίες αργότερα, η TIKA δραστηριοποιείται σχεδόν σε κάθε γωνιά του πλανήτη.
Η σταδιακή άνοδος δίπλα στον Ερντογάν
Βήμα-βήμα, ο Φιντάν πλησίαζε ολοένα περισσότερο τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αξιοποιώντας τόσο τη σχέση του με τον Νταβούτογλου όσο και τη θέση του στην TIKA.
Στη συνέχεια ανέλαβε υφυπουργός στο γραφείο του τότε πρωθυπουργού Ερντογάν, εξελισσόμενος γρήγορα σε έναν από τους πιο στενούς συνεργάτες του.
Η πορεία αυτή άνοιξε τον δρόμο για τον διορισμό του ως υποδιοικητή της ΜΙΤ, της σημαντικότερης υπηρεσίας πληροφοριών της Τουρκίας, η οποία συχνά συγκρίνεται με τη Μοσάντ του Ισραήλ.
Η ανάληψη της ΜΙΤ και η πλήρης μεταμόρφωση της υπηρεσίας
Τον Μάιο του 2010, σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα, ο Χακάν Φιντάν τοποθετήθηκε επικεφαλής της ΜΙΤ, εγκαινιάζοντας μια μακρά και ιδιαίτερα ταραχώδη θητεία.
Όπως επισημαίνεται, η υπηρεσία, που μέχρι τότε αποτελούσε έναν από τους βασικούς πυλώνες του στρατιωτικού «βαθέος κράτους», πέρασε σταδιακά υπό τον πλήρη έλεγχο του Ερντογάν και των στενών συνεργατών του.
Η πραγματική εξουσία μεταφέρθηκε από τους στρατιωτικούς στην πολιτική ηγεσία.
Παράλληλα όμως, η Τουρκία άρχισε να αναπτύσσει σχέσεις με δυνάμεις που θεωρούνταν εχθρικές προς το Ισραήλ και τη Δύση.
Οι σχέσεις με τον Σουλεϊμανί και οι καταγγελίες για διαρροή πληροφοριών στο Ιράν
Την περίοδο εκείνη, το γερμανικό περιοδικό Der Spiegel αποκάλυψε τις σχέσεις του Χακάν Φιντάν με τον Κασέμ Σουλεϊμανί, διοικητή της Δύναμης Κουντς και έναν από τους σημαντικότερους στρατιωτικούς παράγοντες του ιρανικού καθεστώτος.
Από τη μία πλευρά, η Άγκυρα ανησυχούσε για την εξάπλωση των φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών στο Ιράκ και τη Συρία, ιδιαίτερα κατά την περίοδο της ανόδου του Ισλαμικού Κράτους.
Από την άλλη όμως, η Τουρκία διατηρούσε μυστικές σχέσεις με την Τεχεράνη, οι οποίες φέρεται ότι βοήθησαν το Ιράν να παρακάμψει σημαντικό μέρος των αμερικανικών κυρώσεων.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το 2012 οι τουρκικές υπηρεσίες παρέδωσαν στο Ιράν πληροφορίες για ισραηλινό δίκτυο κατασκοπείας.
Η Washington Post είχε κατονομάσει τότε τον Χακάν Φιντάν ως τον βασικό ύποπτο για τη διαρροή.
Η παραίτηση, η πολιτική και το περίφημο «κουτί με τα μυστικά μου»
Αυτή δεν ήταν η μοναδική κρίση που συνδέθηκε με το όνομά του.
Το 2015, έπειτα από χρόνια έντασης με το στρατιωτικό κατεστημένο, ο Φιντάν αποφάσισε να παραιτηθεί από τη ΜΙΤ και να εισέλθει στην πολιτική, θέτοντας υποψηφιότητα για το Κοινοβούλιο.
Ο Δρ Οφίρ αναφέρει ότι τότε ξεκίνησε οργανωμένη εκστρατεία εναντίον του, επειδή θεωρούνταν «ο άνθρωπος του Ερντογάν».
Διέρρευσαν πληροφορίες για μυστικές συνομιλίες που είχε πραγματοποιήσει με το PKK, την κουρδική οργάνωση που η Τουρκία χαρακτηρίζει τρομοκρατική.
Ως αποτέλεσμα, κλήθηκε να καταθέσει στο πλαίσιο έρευνας που, σύμφωνα με τους υποστηρικτές του, στόχευε στην πολιτική του εξόντωση.
Τότε όμως ο Ερντογάν παρενέβη προσωπικά.
«Αν θέλετε να τον βάλετε στη φυλακή, τότε θα πάω κι εγώ μαζί του», φέρεται να δήλωσε.
Τελικά, αρνήθηκε να αποδεχθεί την παραίτηση του Φιντάν, ενώ σε μία από τις πιο γνωστές δηλώσεις του τον χαρακτήρισε:
«Το κουτί με τα μυστικά μου.»
Το πραξικόπημα του 2016 και τα ερωτήματα που παραμένουν
Η σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο ανδρών δοκιμάστηκε ξανά το 2016, όταν εκδηλώθηκε η απόπειρα πραξικοπήματος εναντίον του Ερντογάν.
Το βράδυ της 15ης Ιουλίου, μονάδες του τουρκικού στρατού επιχείρησαν να καταλάβουν στρατηγικά σημεία στην Άγκυρα και την Κωνσταντινούπολη.
Εκατοντάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν, ενώ στη συνέχεια ακολούθησαν μαζικές συλλήψεις δεκάδων χιλιάδων στρατιωτικών, δικαστών και πολιτών.
Οι αντίπαλοι του Ερντογάν υποστήριξαν ότι επρόκειτο για μια «επιχείρηση ψευδούς σημαίας», η οποία χρησιμοποιήθηκε για να ενισχυθεί περαιτέρω το αυταρχικό καθεστώς.
Ο Οφίρ επισημαίνει:
«Υπάρχουν ισχυρισμοί ότι μία ημέρα πριν από το πραξικόπημα ο Χακάν Φιντάν είχε συνάντηση με τον αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων και ότι είχαν λάβει προειδοποίηση από τις μυστικές υπηρεσίες. Με άλλα λόγια, γνώριζαν πως ερχόταν πραξικόπημα και το άφησαν να εξελιχθεί. Το συγκεκριμένο γεγονός εξακολουθεί να περιβάλλεται από πολλά αναπάντητα ερωτήματα.»
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου