Βασιλης Διαμαντακος
Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, στις 7 και 8 Ιουλίου, δεν θα κρίνει μόνο το μέλλον της στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία. Θα αποτελέσει και το πρώτο μεγάλο τεστ για τη νέα ισορροπία δυνάμεων στο εσωτερικό της Συμμαχίας, καθώς οι Ευρωπαίοι καλούνται να αναλάβουν μεγαλύτερο οικονομικό και στρατηγικό βάρος, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες επαναπροσδιορίζουν τον ρόλο τους στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που επικαλείται το Politico, οι ηγέτες των κρατών-μελών προετοιμάζουν μια σύντομη αλλά ιδιαίτερα πολιτική κοινή διακήρυξη, η οποία θα επιβεβαιώνει τη δέσμευση στο Άρθρο 5 περί συλλογικής άμυνας, θα χαρακτηρίζει εκ νέου τη Ρωσία ως «μακροπρόθεσμη απειλή» και θα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανικής παραγωγής.
Το νέο μήνυμα προς την Ουάσιγκτον
Στην πραγματικότητα, η Σύνοδος της Άγκυρας αποτελεί μια προσπάθεια των Ευρωπαίων συμμάχων να αποδείξουν στην Ουάσιγκτον ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά αμερικανική υπόθεση.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Mark Rutte, επιχειρεί να οικοδομήσει μια νέα συναίνεση γύρω από ένα κοινό αφήγημα: περισσότερες αμυντικές επενδύσεις, ισχυρότερη βιομηχανική παραγωγή και μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συμμετοχή στη συλλογική άμυνα.
Πρόκειται για μια στρατηγική που απαντά στις επανειλημμένες πιέσεις του Donald Trump, ο οποίος έχει κατηγορήσει επανειλημμένα τους Ευρωπαίους ότι επωφελούνται από την αμερικανική στρατιωτική ισχύ χωρίς να καταβάλλουν το ανάλογο οικονομικό κόστος.
Η Ευρώπη πληρώνει περισσότερο
Τα στοιχεία που παρουσίασε πρόσφατα ο Mark Rutte αποτυπώνουν ήδη μια σημαντική αλλαγή.
Οι ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ και ο Καναδάς αύξησαν τις αμυντικές τους δαπάνες κατά περίπου 139 δισεκατομμύρια δολάρια σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ οι σύμμαχοι έχουν συμφωνήσει να κινηθούν σταδιακά προς αμυντικές δαπάνες ύψους 3,5% του ΑΕΠ έως το 2035.
Η εξέλιξη αυτή δεν αφορά μόνο αριθμούς.
Αποτελεί την πρώτη ουσιαστική μεταφορά στρατηγικού βάρους από τις Ηνωμένες Πολιτείες προς την Ευρώπη μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.
Η μάχη της αμυντικής παραγωγής
Ο πόλεμος στην Ουκρανία ανέδειξε τις αδυναμίες της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.
Παρά την τεχνολογική υπεροχή σε προηγμένα οπλικά συστήματα, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες δυσκολεύονται να παράγουν γρήγορα μεγάλες ποσότητες πυρομαχικών, drones, αντιαεροπορικών συστημάτων και πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς.
Στην Άγκυρα αναμένεται να ανακοινωθούν νέα εξοπλιστικά προγράμματα δισεκατομμυρίων ευρώ, καθώς και πρωτοβουλίες για αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.
Οι νέες συμβάσεις αναμένεται να ενισχύσουν τόσο ευρωπαϊκές όσο και αμερικανικές εταιρείες, προσφέροντας παράλληλα ένα οικονομικό επιχείρημα που μπορεί να βρει θετική ανταπόκριση στον Λευκό Οίκο.
Η Ουκρανία παραμένει στο επίκεντρο
Το δυσκολότερο κεφάλαιο των διαπραγματεύσεων παραμένει η στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι σύμμαχοι εξετάζουν νέα δέσμευση ύψους περίπου 70 δισεκατομμυρίων ευρώ για στρατιωτική βοήθεια, καθώς και αντίστοιχο επίπεδο χρηματοδότησης και για το επόμενο έτος.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αναμένεται να συμμετάσχουν στον συγκεκριμένο οικονομικό στόχο.
Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει μια νέα πραγματικότητα: η Ευρώπη καλείται πλέον να χρηματοδοτεί σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό την υποστήριξη προς το Κίεβο, καθώς η Ουάσιγκτον μεταφέρει μέρος του βάρους στους συμμάχους της.
Οι διατλαντικές ισορροπίες αλλάζουν
Η μεταβολή αυτή συνδέεται και με τη συνολικότερη αναθεώρηση της αμερικανικής στρατηγικής.
Το Πεντάγωνο έχει ήδη ξεκινήσει αξιολόγηση της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στην Ευρώπη, ενώ εξετάζεται η ανακατανομή δυνάμεων προς άλλες γεωπολιτικές προτεραιότητες.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται πιο επιφυλακτική απέναντι στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών δυνατοτήτων πλήγματος μεγάλου βεληνεκούς, φοβούμενη πιθανή περαιτέρω κλιμάκωση με τη Ρωσία.
Η Ευρώπη, αντίθετα, θεωρεί ότι η ενίσχυση των αποτρεπτικών δυνατοτήτων αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια της ηπείρου.
Το Ιράν εισέρχεται στην ατζέντα
Η Άγκυρα δεν θα επικεντρωθεί μόνο στη Ρωσία και την Ουκρανία.
Σύμφωνα με το προσχέδιο της κοινής διακήρυξης, το ΝΑΤΟ αναμένεται να συμπεριλάβει αναφορά στην ανάγκη το Ιράννα διασφαλίσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους παγκοσμίως.
Η συγκεκριμένη διατύπωση θεωρείται πολιτική χειρονομία προς την Ουάσιγκτον, μετά τις εντάσεις που προκάλεσε η αμερικανική στρατιωτική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή και τις επιφυλάξεις αρκετών ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.
Μια νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας
Η Σύνοδος της Άγκυρας αποκτά ιδιαίτερο γεωπολιτικό βάρος καθώς σηματοδοτεί τη μετάβαση σε ένα διαφορετικό μοντέλο λειτουργίας της Συμμαχίας.
Οι Ευρωπαίοι καλούνται να επενδύσουν περισσότερο στην άμυνα, να ενισχύσουν την παραγωγική τους βάση και να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλεια της ηπείρου.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ο βασικός πυλώνας του ΝΑΤΟ, όμως επιδιώκουν πλέον μια πιο ισόρροπη κατανομή βαρών.
Το πραγματικό διακύβευμα της Συνόδου δεν είναι μόνο τα νέα εξοπλιστικά προγράμματα ή η επόμενη δέσμη βοήθειας προς την Ουκρανία. Είναι η διαμόρφωση μιας νέας στρατηγικής ισορροπίας μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών, σε μια περίοδο όπου η διεθνής ασφάλεια επαναπροσδιορίζεται από τον πόλεμο στην Ουκρανία, τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τον αυξανόμενο γεωπολιτικό ανταγωνισμό.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου