Βασιλης Διαμαντακος
Ουάσιγκτον, Τελ Αβίβ και Βηρυτός αναζητούν φόρμουλα αποκλιμάκωσης στα νότια σύνορα του Λιβάνου – Στο τραπέζι η σταδιακή αποχώρηση ισραηλινών δυνάμεων, η ανάπτυξη του λιβανικού στρατού και ο κρίσιμος ρόλος των ΗΠΑ
Μια από τις πιο ευαίσθητες διπλωματικές διαπραγματεύσεις στη Μέση Ανατολή βρίσκεται σε εξέλιξη στην Ουάσιγκτον, όπου Ισραηλινοί και Λιβανέζοι αξιωματούχοι συζητούν ένα αμερικανικής έμπνευσης σχέδιο που θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες στη νότια μεθόριο του Λιβάνου.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η σταδιακή μεταβίβαση περιοχών που κατέλαβε το Ισραήλ κατά τη διάρκεια του πολέμου με τη Χεζμπολάχ στον λιβανικό στρατό, υπό αμερικανική εποπτεία και αυστηρούς μηχανισμούς ελέγχου.
Η πρωτοβουλία θεωρείται η πρώτη σοβαρή προσπάθεια εφαρμογής μιας πιο μόνιμης αρχιτεκτονικής ασφαλείας μετά τη σύγκρουση που έφερε το Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ στα πρόθυρα ενός γενικευμένου πολέμου.
Το αμερικανικό σχέδιο
Σύμφωνα με πληροφορίες που διαρρέουν από τις συνομιλίες, το σχέδιο προβλέπει πιλοτική εφαρμογή σε επιλεγμένες περιοχές της νότιας ζώνης του Λιβάνου.
Ισραηλινές δυνάμεις θα αποχωρούν σταδιακά από συγκεκριμένα σημεία και τη θέση τους θα αναλαμβάνουν μονάδες του λιβανικού στρατού.
Ωστόσο, η διαδικασία δεν θα είναι αυτόματη.
Οι στρατιώτες που θα αναπτυχθούν στις περιοχές αυτές θα περνούν από διαδικασίες εκπαίδευσης, αξιολόγησης και ελέγχου με αμερικανική συμμετοχή, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν υπάρχουν διασυνδέσεις με τη Χεζμπολάχ ή άλλες φιλοϊρανικές οργανώσεις.
Για το Ισραήλ αυτό αποτελεί βασική προϋπόθεση.
Στο Τελ Αβίβ θεωρούν ότι χωρίς αξιόπιστους μηχανισμούς επιτήρησης υπάρχει κίνδυνος η Χεζμπολάχ να επιστρέψει στις ίδιες περιοχές και να επανασυστήσει τις στρατιωτικές της υποδομές.
Το ισραηλινό δίλημμα
Η κυβέρνηση Νετανιάχου βρίσκεται μπροστά σε μια δύσκολη εξίσωση.
Από τη μία πλευρά δέχεται έντονες πιέσεις από την Ουάσιγκτον να στηρίξει μια διαδικασία αποκλιμάκωσης που θα ενισχύσει τη γενικότερη αμερικανική στρατηγική προσέγγισης με το Ιράν.
Από την άλλη, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις επιμένουν ότι η απειλή της Χεζμπολάχ δεν έχει εξαλειφθεί.
Για αυτόν τον λόγο το σχέδιο προβλέπει τη διατήρηση ισραηλινής στρατιωτικής παρουσίας σε ξεχωριστή ζώνη ασφαλείας κατά μήκος των συνόρων.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η παρουσία αυτή είναι απαραίτητη για την προστασία των κοινοτήτων της βόρειας Γαλιλαίας που βρέθηκαν στο στόχαστρο της Χεζμπολάχ κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Η Βηρυτός ζητά χρονοδιάγραμμα
Στον Λίβανο, το βασικό αίτημα παραμένει η πλήρης αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων.
Κυβερνητικές πηγές στη Βηρυτό υποστηρίζουν ότι οι συνομιλίες επικεντρώνονται κυρίως στην εξασφάλιση συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος για την επιστροφή των εδαφών υπό τον έλεγχο του λιβανικού κράτους.
Η λιβανική κυβέρνηση γνωρίζει ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα κριθεί πολιτικά στο εσωτερικό της χώρας.
Η διατήρηση της εθνικής κυριαρχίας αποτελεί ζήτημα υψηλής ευαισθησίας, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία ο Λίβανος προσπαθεί να ανακτήσει στοιχειώδη κρατική λειτουργία μετά από χρόνια πολιτικής και οικονομικής κρίσης.
Η Χεζμπολάχ λέει «όχι»
Το μεγαλύτερο εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις παραμένει η Χεζμπολάχ.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η οργάνωση έχει ήδη εκφράσει έντονες αντιρρήσεις για το σχέδιο, θεωρώντας ότι περιορίζει την επιρροή της στη νότια ζώνη και ενισχύει την παρουσία δυτικών δυνάμεων στην περιοχή.
Η αντίδραση δεν προκαλεί έκπληξη.
Η Χεζμπολάχ εξακολουθεί να αποτελεί τον ισχυρότερο μη κρατικό στρατιωτικό παράγοντα στον Λίβανο και διατηρεί στενούς δεσμούς με την Τεχεράνη.
Η ηγεσία της φοβάται ότι η ανάπτυξη ενός ενισχυμένου λιβανικού στρατού υπό αμερικανική εποπτεία θα μπορούσε σταδιακά να περιορίσει τον επιχειρησιακό της χώρο.
Η σκιά της συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν
Οι συνομιλίες για τον Λίβανο δεν εξελίσσονται σε κενό αέρος.
Αποτελούν κομμάτι της ευρύτερης αμερικανοϊρανικής διαδικασίας αποκλιμάκωσης που βρίσκεται σε εξέλιξη μετά τη συμφωνία της περασμένης εβδομάδας.
Το πλαίσιο που συμφωνήθηκε μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης προβλέπει τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων και των ένοπλων συγκρούσεων σε πολλαπλά μέτωπα της περιοχής, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
Για την αμερικανική διπλωματία, η επιτυχία ενός μοντέλου συνεργασίας στον Λίβανο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως παράδειγμα για την ευρύτερη περιφερειακή σταθεροποίηση.
Αντίθετα, μια αποτυχία θα έστελνε μήνυμα ότι ακόμη και μετά τη συμφωνία με το Ιράν, οι περιφερειακές συγκρούσεις παραμένουν ανεξέλεγκτες.
Το μεγάλο στοίχημα
Οι επόμενες ημέρες θεωρούνται καθοριστικές.
Οι διαπραγματευτές καλούνται να συμφωνήσουν σε τέσσερα κρίσιμα ζητήματα:το εύρος των ισραηλινών αποχωρήσεων,
τις εγγυήσεις ασφαλείας για το Ισραήλ,
τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών στην επιτήρηση της συμφωνίας,
και τη διαχείριση της αντίδρασης της Χεζμπολάχ.
Εάν υπάρξει συμφωνία, θα πρόκειται για τη σημαντικότερη πρόοδο στις ισραηλινο-λιβανικές σχέσεις εδώ και πολλά χρόνια.
Αν όμως οι συνομιλίες καταρρεύσουν, η εύθραυστη εκεχειρία που ισχύει σήμερα κινδυνεύει να μετατραπεί ξανά σε έναν νέο κύκλο συγκρούσεων σε ένα από τα πιο εκρηκτικά σύνορα της Μέσης Ανατολής.
Η πραγματική δοκιμασία δεν θα είναι η υπογραφή μιας συμφωνίας στην Ουάσιγκτον, αλλά το κατά πόσο μπορεί να εφαρμοστεί επί του πεδίου, εκεί όπου το Ισραήλ, ο λιβανικός στρατός, η Χεζμπολάχ, το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να έχουν αντικρουόμενα συμφέροντα και διαφορετικά στρατηγικά σχέδια για το μέλλον της περιοχής.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου