Βασιλης Διαμαντακος
Δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα που υποσχέθηκε «ανάκτηση ελέγχου», η Βρετανία αλλάζει ξανά ηγέτη. Ο Άντι Μπέρναμ εμφανίζεται ως η τελευταία ελπίδα για να κλείσει ο κύκλος της πολιτικής αστάθειας και να επουλώσει τις πληγές του Brexit.
Δέκα χρόνια μετά το ιστορικό δημοψήφισμα του 2016, η Βρετανία βρίσκεται ξανά σε πολιτική δίνη.
Η παραίτηση του Κιρ Στάρμερ από την πρωθυπουργία σηματοδοτεί το τέλος ακόμη μιας σύντομης θητείας στην Ντάουνινγκ Στριτ και φέρνει τη χώρα μπροστά σε ένα εντυπωσιακό στατιστικό: επτά πρωθυπουργοί μέσα σε μία δεκαετία.
Για πολλούς αναλυτές, η εικόνα αυτή δεν αποτελεί απλώς πολιτική εναλλαγή. Αποτελεί τη μεγαλύτερη απόδειξη ότι το Brexit δεν έκλεισε ποτέ πραγματικά. Αντίθετα, συνεχίζει να στοιχειώνει τη βρετανική πολιτική ζωή, να διχάζει την κοινωνία και να παράγει διαρκή αστάθεια.
Και τώρα, στο προσκήνιο εμφανίζεται ο άνθρωπος που πολλοί θεωρούν φαβορί για τη διαδοχή: ο Άντι Μπέρναμ.
Η χώρα που υποσχέθηκε επανεκκίνηση και κατέληξε σε πολιτική εξάντληση
Όταν το 51,9% των Βρετανών ψήφισε υπέρ της εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το σύνθημα ήταν απλό:
“Take Back Control”.
Δέκα χρόνια αργότερα, η Βρετανία έχει περάσει από τους Κάμερον, Μέι, Τζόνσον, Τρας, Σούνακ, Στάρμερ και τώρα ετοιμάζεται για τον έβδομο διάδοχο.
Στο μεταξύ:
Η οικονομική ανάπτυξη παραμένει αναιμική.
Η παραγωγικότητα κινείται χαμηλότερα από τις προσδοκίες.
Οι δημόσιες υπηρεσίες πιέζονται.
Η κοινωνική δυσαρέσκεια αυξάνεται.
Η εμπιστοσύνη στο πολιτικό σύστημα έχει υποχωρήσει.
Στους διαδρόμους των Βρυξελλών, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι παρακολουθούν με ενδιαφέρον τις εξελίξεις.
«Η Βρετανία εξακολουθεί να αναζητά τον μετα-Brexit εαυτό της», παρατηρεί Ευρωπαίος διπλωμάτης.
Η παραγωγικότητα κινείται χαμηλότερα από τις προσδοκίες.
Οι δημόσιες υπηρεσίες πιέζονται.
Η κοινωνική δυσαρέσκεια αυξάνεται.
Η εμπιστοσύνη στο πολιτικό σύστημα έχει υποχωρήσει.
Στους διαδρόμους των Βρυξελλών, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι παρακολουθούν με ενδιαφέρον τις εξελίξεις.
«Η Βρετανία εξακολουθεί να αναζητά τον μετα-Brexit εαυτό της», παρατηρεί Ευρωπαίος διπλωμάτης.
Ο άνθρωπος που έρχεται από το Μάντσεστερ
Ο Άντι Μπέρναμ δεν είναι τυπικός πολιτικός του Γουέστμινστερ.
Για χρόνια έχτισε το πολιτικό του προφίλ ως δήμαρχος του Μάντσεστερ, συγκρουόμενος συχνά με τις κυβερνήσεις του Λονδίνου και υπερασπιζόμενος την αποκέντρωση εξουσιών.
Το βασικό του αφήγημα είναι ότι το βρετανικό κράτος είναι υπερβολικά συγκεντρωτικό και ότι οι περιφέρειες πρέπει να αποκτήσουν μεγαλύτερη αυτονομία.
«Δεν μπορούν όλα να αποφασίζονται στο Γουέστμινστερ», έχει δηλώσει επανειλημμένα.
Η προσέγγισή του θυμίζει περισσότερο το μοντέλο των ισχυρών περιφερειών της ηπειρωτικής Ευρώπης παρά το παραδοσιακό βρετανικό σύστημα εξουσίας.
Το παρασκήνιο που ανησυχεί τις Βρυξέλλες
Πίσω από τις εσωτερικές εξελίξεις, υπάρχει μια μεγάλη ευρωπαϊκή διάσταση.
Στους ευρωπαϊκούς θεσμούς θεωρούν ότι ο Μπέρναμ ενδέχεται να επιδιώξει μια πιο στενή σχέση με την ΕΕ χωρίς όμως να ανοίξει επισήμως συζήτηση για επιστροφή.
Η γραμμή που φαίνεται να διαμορφώνεται είναι:
περισσότερη οικονομική συνεργασία,
χαμηλότερα εμπορικά εμπόδια,
μεγαλύτερος συντονισμός σε άμυνα και ασφάλεια,
χωρίς ανατροπή του Brexit.
Όπως σημειώνει ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος:
“Το Λονδίνο δεν πρόκειται να ξαναμπεί στην Ένωση. Αλλά μπορεί να αρχίσει να πλησιάζει ξανά.”
Ο μεγάλος φόβος: Reform UK
Πίσω από την πτώση του Στάρμερ κρύβεται και ένας ακόμη παράγοντας.
Η ενίσχυση του Reform UK και των πιο λαϊκιστικών πολιτικών δυνάμεων έχει δημιουργήσει πανικό τόσο στους Εργατικούς όσο και στους Συντηρητικούς.
Σε πολλές περιοχές που ψήφισαν Brexit, η απογοήτευση παραμένει ισχυρή.
«Μας υποσχέθηκαν περισσότερα χρήματα, περισσότερες δουλειές και περισσότερη κυριαρχία. Δεν τα είδαμε», παραδέχεται πρώην ψηφοφόρος των Συντηρητικών στο βόρειο Λονδίνο.
Αυτό ακριβώς το ακροατήριο προσπαθεί να ανακτήσει ο Μπέρναμ.
Η αριστερή τάση που τώρα φτάνει στην κορυφή
Ένα στοιχείο που συζητείται έντονα στο Λονδίνο είναι ότι ο Μπέρναμ προέρχεται από τη λεγόμενη «δημοτική πτέρυγα» των Εργατικών.
Πρόκειται για μια σχολή σκέψης που δίνει ιδιαίτερη έμφαση:στους δήμους,
στις περιφέρειες,
στη συμμετοχική διακυβέρνηση,
στην τοπική ανάπτυξη.
Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετοί παρατηρητές βλέπουν στο πρόσωπό του έναν πολιτικό που επιχειρεί να αλλάξει όχι απλώς κυβέρνηση αλλά και μοντέλο διακυβέρνησης.
χαμηλότερα εμπορικά εμπόδια,
μεγαλύτερος συντονισμός σε άμυνα και ασφάλεια,
χωρίς ανατροπή του Brexit.
Όπως σημειώνει ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος:
“Το Λονδίνο δεν πρόκειται να ξαναμπεί στην Ένωση. Αλλά μπορεί να αρχίσει να πλησιάζει ξανά.”
Ο μεγάλος φόβος: Reform UK
Πίσω από την πτώση του Στάρμερ κρύβεται και ένας ακόμη παράγοντας.
Η ενίσχυση του Reform UK και των πιο λαϊκιστικών πολιτικών δυνάμεων έχει δημιουργήσει πανικό τόσο στους Εργατικούς όσο και στους Συντηρητικούς.
Σε πολλές περιοχές που ψήφισαν Brexit, η απογοήτευση παραμένει ισχυρή.
«Μας υποσχέθηκαν περισσότερα χρήματα, περισσότερες δουλειές και περισσότερη κυριαρχία. Δεν τα είδαμε», παραδέχεται πρώην ψηφοφόρος των Συντηρητικών στο βόρειο Λονδίνο.
Αυτό ακριβώς το ακροατήριο προσπαθεί να ανακτήσει ο Μπέρναμ.
Η αριστερή τάση που τώρα φτάνει στην κορυφή
Ένα στοιχείο που συζητείται έντονα στο Λονδίνο είναι ότι ο Μπέρναμ προέρχεται από τη λεγόμενη «δημοτική πτέρυγα» των Εργατικών.
Πρόκειται για μια σχολή σκέψης που δίνει ιδιαίτερη έμφαση:στους δήμους,
στις περιφέρειες,
στη συμμετοχική διακυβέρνηση,
στην τοπική ανάπτυξη.
Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετοί παρατηρητές βλέπουν στο πρόσωπό του έναν πολιτικό που επιχειρεί να αλλάξει όχι απλώς κυβέρνηση αλλά και μοντέλο διακυβέρνησης.
Το πραγματικό ερώτημα
Η παραίτηση Στάρμερ δεν λύνει κανένα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα.
Η Βρετανία εξακολουθεί να αναζητά:
σταθερή ανάπτυξη,
παραγωγικές επενδύσεις,
βελτίωση των δημόσιων υπηρεσιών,
νέο ρόλο στην Ευρώπη,
κοινωνική συνοχή.
Ο Άντι Μπέρναμ μπορεί να γίνει ο έβδομος πρωθυπουργός της εποχής του Brexit.
Το ερώτημα είναι αν θα είναι και ο πρώτος που θα καταφέρει να κλείσει τον κύκλο μιας δεκαετίας πολιτικής αναταραχής.
Γιατί δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα, η μεγαλύτερη πληγή της Βρετανίας δεν είναι πλέον η σχέση της με την Ευρώπη.
Είναι η αδυναμία της να συμφωνήσει με τον ίδιο της τον εαυτό.
παραγωγικές επενδύσεις,
βελτίωση των δημόσιων υπηρεσιών,
νέο ρόλο στην Ευρώπη,
κοινωνική συνοχή.
Ο Άντι Μπέρναμ μπορεί να γίνει ο έβδομος πρωθυπουργός της εποχής του Brexit.
Το ερώτημα είναι αν θα είναι και ο πρώτος που θα καταφέρει να κλείσει τον κύκλο μιας δεκαετίας πολιτικής αναταραχής.
Γιατί δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα, η μεγαλύτερη πληγή της Βρετανίας δεν είναι πλέον η σχέση της με την Ευρώπη.
Είναι η αδυναμία της να συμφωνήσει με τον ίδιο της τον εαυτό.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου