Μια εξαιρετικά σοβαρή πληροφορία που αποδίδεται στο ισραηλινό Channel 13 έρχεται να φωτίσει το πραγματικό βάθος της αντιπαράθεσης ανάμεσα σε Ισραήλ και Τουρκία για τον έλεγχο της μετα-Άσαντ Συρίας.
Σύμφωνα με την ισραηλινή αναφορά, η Ιερουσαλήμ φέρεται να ζήτησε από την Ουάσιγκτον να πραγματοποιήσει αμερικανικά στρατιωτικά πλήγματα στη Συρία εναντίον τουρκικών στόχων ή δυνάμεων που υποστηρίζονται από την Άγκυρα, με τον Ντόναλντ Τραμπ να παρεμβαίνει προσωπικά και να «φρενάρει» την επιλογή στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Η συγκεκριμένη πληροφορία δεν έχει μέχρι στιγμής επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα από επίσημη αμερικανική ή ισραηλινή πηγή και ως εκ τούτου πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δημοσιογραφική διαρροή. Ωστόσο, έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά ήδη επιβεβαιωμένων γεγονότων που δείχνουν ότι η Συρία μετατρέπεται στο βασικό πεδίο όπου συγκρούονται πλέον οι στρατηγικές επιδιώξεις Ισραήλ και Τουρκίας.
Και αυτό είναι το στοιχείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία.
Η Ουάσιγκτον προσπαθεί να κρατήσει μακριά το σενάριο Ισραήλ–Τουρκία
Η φερόμενη παρέμβαση Τραμπ δεν εμφανίζεται σε πολιτικό κενό.
Ήδη τον Ιούλιο του 2026, δημοσιεύματα των Axios και Channel 12, τα οποία αναπαρήγαγαν ισραηλινά μέσα, ανέφεραν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος είχε ζητήσει από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να εξετάσει την αποχώρηση ή αναδιάταξη ισραηλινών δυνάμεων από τη νότια Συρία, εκφράζοντας φόβους ότι η παρατεταμένη στρατιωτική παρουσία θα μπορούσε να προκαλέσει νέα περιφερειακή κλιμάκωση.
Παράλληλα, το Ισραήλ έχει ξεκαθαρίσει επανειλημμένα ότι θεωρεί κόκκινη γραμμή τη δημιουργία μόνιμης τουρκικής στρατιωτικής υποδομής μέσα στη Συρία.
Το προηγούμενο έχει ήδη δημιουργηθεί.
Τον Απρίλιο του 2025, ισραηλινά πλήγματα έπληξαν συριακές αεροπορικές εγκαταστάσεις, μεταξύ των οποίων βάσεις τις οποίες τουρκικά στρατιωτικά κλιμάκια είχαν εξετάσει για πιθανή μελλοντική χρήση. Ισραηλινός αξιωματούχος είχε τότε καταστήσει σαφές ότι η χώρα του δεν επιθυμεί τουρκικές στρατιωτικές βάσεις κοντά στα σύνορά της.
Με άλλα λόγια, η σύγκρουση συμφερόντων Ισραήλ–Τουρκίας στη Συρία δεν είναι θεωρητική. Έχει ήδη αποκτήσει στρατιωτική διάσταση.
Το μεγάλο ισραηλινό δίλημμα: Πόσο μακριά θα φτάσει η Τουρκία στη Συρία;
Για το Ισραήλ το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην παρουσία λίγων Τούρκων στρατιωτικών συμβούλων.
Η στρατηγική ανησυχία αφορά το ενδεχόμενο η Άγκυρα να αποκτήσει μελλοντικά αεροπορικές βάσεις, συστήματα ραντάρ, αντιαεροπορική κάλυψη, στρατιωτικά κέντρα εκπαίδευσης και αποφασιστική επιρροή στις νέες συριακές Ένοπλες Δυνάμεις.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αλλάξει δραματικά την επιχειρησιακή πραγματικότητα.
Το Ισραήλ έχει συνηθίσει επί χρόνια να διαθέτει μεγάλη ελευθερία στρατιωτικής δράσης πάνω από τη Συρία. Η ανάπτυξη όμως ισχυρών τουρκικών αισθητήρων ή αντιαεροπορικών συστημάτων θα μπορούσε να περιορίσει αυτή την ελευθερία.
Ισραηλινές πηγές ασφαλείας έχουν ήδη χαρακτηρίσει τη δημιουργία τουρκικής αεροπορικής βάσης στη Συρία «δυνητική απειλή», υπογραμμίζοντας ότι η Ιερουσαλήμ δεν θα δεχθεί περιορισμό της δυνατότητάς της να επιχειρεί στον συριακό εναέριο χώρο.
Εδώ βρίσκεται η καρδιά της σύγκρουσης: η Άγκυρα θέλει στρατηγικό βάθος. Το Ισραήλ θέλει στρατηγική ελευθερία. Και τα δύο δεν μπορούν εύκολα να συνυπάρξουν στον ίδιο συριακό χώρο.
Η νέα συμμαχία Τουρκίας–Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν αλλάζει τα δεδομένα
Το σκηνικό γίνεται ακόμη πιο περίπλοκο μετά την υπογραφή του νέου αμυντικού συμφώνου μεταξύ Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν.
Στις 7 Αυγούστου 2026 οι τρεις χώρες υπέγραψαν το Mecca Joint Defence Agreement, με τον Χακάν Φιντάν να δηλώνει ότι ο μηχανισμός συλλογικής άμυνας είναι τεχνικά αντίστοιχος με τη λογική του Άρθρου 5 του ΝΑΤΟ: επίθεση εναντίον ενός μέλους αντιμετωπίζεται ως επίθεση εναντίον όλων.
Το γεγονός αποκτά τεράστια γεωπολιτική σημασία.
Η Τουρκία εισέρχεται σε ένα νέο σχήμα ασφαλείας μαζί με τη Σαουδική Αραβία, μία από τις ισχυρότερες οικονομικά χώρες της Μέσης Ανατολής, και το πυρηνικά οπλισμένο Πακιστάν.
Και η πόρτα παραμένει ανοιχτή.
Ο Φιντάν έχει κατονομάσει την Αίγυπτο ως πιθανό μελλοντικό συμμετέχοντα, ενώ το Ισλαμαμπάντ έχει δηλώσει ότι το σύμφωνο είναι ανοικτό και σε άλλες χώρες που επιθυμούν να ενταχθούν στο πλαίσιο συνεργασίας.
Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι μια ισραηλινή ενέργεια εναντίον τουρκικών συμφερόντων στη Συρία θα ενεργοποιούσε έναν γενικευμένο πόλεμο.
Σημαίνει όμως κάτι διαφορετικό και εξίσου κρίσιμο:
η Τουρκία επιχειρεί πλέον να χτίσει γύρω της ένα πολυεπίπεδο πλέγμα στρατηγικών και στρατιωτικών συνεργασιών που ξεπερνά τα παραδοσιακά όρια του ΝΑΤΟ.
Η Συρία μετατρέπεται στο μεγάλο γεωπολιτικό «οικόπεδο» της Μέσης Ανατολής
Η πτώση του καθεστώτος Άσαντ άλλαξε εντελώς τον χάρτη.
Η Τουρκία απέκτησε τη δυνατότητα να μετατρέψει τη Συρία από εχθρικό κράτος σε στρατηγικό διάδρομο προς τον αραβικό κόσμο.
Ο Τούρκος πρέσβης στη Δαμασκό, Νουχ Γιλμάζ, έχει χαρακτηρίσει δημόσια τις σχέσεις Άγκυρας–Δαμασκού στρατηγικές, τονίζοντας ότι η Τουρκία βλέπει τη Συρία ως πύλη προς τις αραβικές αγορές και είναι έτοιμη να συμμετάσχει στην ανοικοδόμηση, στις μεταφορές, στην ενέργεια και στο εμπόριο.
Αυτή ακριβώς η οικονομική και πολιτική διείσδυση είναι που μπορεί σε βάθος χρόνου να δημιουργήσει κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια απλή συμμαχία δύο κυβερνήσεων:
μια ζώνη τουρκικής επιρροής που θα ξεκινά από τα τουρκικά σύνορα και θα φτάνει βαθιά στο συριακό έδαφος.
Για την Ιερουσαλήμ, ένα τέτοιο σενάριο δημιουργεί ένα εντελώς νέο στρατηγικό περιβάλλον στα βόρεια σύνορά της.
Ισραηλινές κινήσεις στον Γιαρμούκ – Το μήνυμα προς τη Δαμασκό
Την ίδια στιγμή, η ισραηλινή στρατιωτική παρουσία στη νότια Συρία συνεχίζει να αποτελεί βασικό παράγοντα έντασης.
Τοπικές αναφορές έχουν περιγράψει ισραηλινές κινήσεις στον άξονα Τζαμλέχ–Σαϊσούν και στη λεκάνη του Γιαρμούκ, μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περιοχή κοντά στα Υψίπεδα του Γκολάν.
Οι ακριβείς αναφορές περί πρόσφατης εισόδου 12 στρατιωτικών οχημάτων και δύο drones δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθούν ανεξάρτητα μέχρι τη στιγμή σύνταξης του παρόντος. Ωστόσο, η παρουσία και οι επιχειρήσεις του Ισραήλ στην περιοχή είναι καλά τεκμηριωμένες.
Ήδη από τον Ιούνιο, τοπικές μαρτυρίες κατέγραφαν ισραηλινές δυνάμεις να προωθούνται στους άξονες Τζαμλέχ–Σαϊσούν, επιδιώκοντας τον έλεγχο υψωμάτων που προσφέρουν δυνατότητες επιτήρησης ολόκληρης της λεκάνης του Γιαρμούκ και του δυτικού τμήματος της Ντεράα.
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο:
το Ισραήλ δεν σκοπεύει να αφήσει τις εξελίξεις στη νότια Συρία να διαμορφωθούν χωρίς τη δική του στρατιωτική παρουσία.
Ερντογάν στη Δαμασκό; Η επιστροφή μιας υπόσχεσης από το 2012
Στο τουρκικό στρατόπεδο, ιδιαίτερο συμβολισμό έχουν πληροφορίες που θέλουν τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να εξετάζει επίσκεψη στη Συρία πριν από το τέλος του 2026.
Η πληροφορία περί συγκεκριμένου σχεδιασμού επίσκεψης και προσευχής στο Τέμενος των Ομεϋαδών δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί επίσημα από την τουρκική προεδρία.
Η ιστορική αναφορά, όμως, είναι απολύτως πραγματική.
Στις 5 Σεπτεμβρίου 2012, ενώ ο εμφύλιος πόλεμος στη Συρία βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη, ο Ερντογάν είχε δηλώσει ότι κάποια ημέρα θα πήγαινε στη Δαμασκό και θα προσευχόταν στο Τέμενος των Ομεϋαδών.
Δεκατέσσερα χρόνια αργότερα, η γεωπολιτική πραγματικότητα είναι αγνώριστη.
Ο Άσαντ δεν βρίσκεται πλέον στην εξουσία.
Η Τουρκία είναι από τους σημαντικότερους εξωτερικούς παίκτες της νέας Συρίας.
Και μια ενδεχόμενη παρουσία Ερντογάν στη Δαμασκό θα είχε πολύ μεγαλύτερη σημασία από ένα απλό ταξίδι.
Θα παρουσιαζόταν στο εσωτερικό της Τουρκίας ως η συμβολική ολοκλήρωση μιας στρατηγικής που ξεκίνησε πριν από περισσότερο από μία δεκαετία.
Ο Ερντογάν όμως δεν ήταν ο πρώτος
Υπάρχει και μία ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια.
Παρά την τεράστια τουρκική επιρροή στις εξελίξεις που ακολούθησαν την πτώση Άσαντ, άλλοι ηγέτες πρόλαβαν τον Ερντογάν στη Δαμασκό.
Ο εμίρης του Κατάρ Σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι έφθασε στη συριακή πρωτεύουσα στις 30 Ιανουαρίου 2025, στην πρώτη επίσκεψη αρχηγού κράτους μετά την ανατροπή του Άσαντ.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι επισκέφθηκε τη Συρία τον Απρίλιο του 2026, ενώ στις 6 Ιουλίου 2026 ο Εμανουέλ Μακρόν πραγματοποίησε την πρώτη επίσκεψη αρχηγού κράτους της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Δαμασκό μετά την αλλαγή καθεστώτος.
Η Συρία, λοιπόν, έχει ήδη επιστρέψει στο κέντρο της διεθνούς διπλωματίας.
Το πραγματικό ερώτημα: Ποιος θα ελέγξει τη νέα Συρία;
Το ζήτημα πλέον δεν είναι απλώς ποια κυβέρνηση βρίσκεται στη Δαμασκό.
Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιο στρατηγικό σύστημα θα κυριαρχήσει στη Συρία τα επόμενα χρόνια.
Η Τουρκία θέλει μια φίλα προσκείμενη, σταθερή Συρία, στενά συνδεδεμένη με την τουρκική οικονομία, τις υποδομές και πιθανότατα την αμυντική της αρχιτεκτονική.
Το Ισραήλ θέλει μια Συρία που δεν θα μπορεί να μετατραπεί σε στρατιωτική βάση τρίτης περιφερειακής δύναμης στα βόρεια σύνορά του.
Και οι Ηνωμένες Πολιτείες του Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να προσπαθούν να κάνουν το σχεδόν αδύνατο: να διατηρήσουν ταυτόχρονα τις σχέσεις τους με δύο κρίσιμους συμμάχους χωρίς αυτοί να οδηγηθούν σε άμεση στρατιωτική σύγκρουση.
Η Συρία μετατρέπεται έτσι στο σημείο όπου συναντώνται –και συγκρούονται– οι φιλοδοξίες Άγκυρας και Ιερουσαλήμ.
Και αν πράγματι το Ισραήλ έφθασε στο σημείο να ζητήσει αμερικανικά πλήγματα εναντίον τουρκικών ή φιλοτουρκικών στόχων, τότε η πληροφορία έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από ένα ακόμη επεισόδιο παρασκηνιακής έντασης.
Σημαίνει ότι η απόσταση ανάμεσα στον γεωπολιτικό ανταγωνισμό και σε μια πραγματική στρατιωτική κρίση Ισραήλ–Τουρκίας στη Συρία μπορεί να είναι πολύ μικρότερη από όσο φαίνεται.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου