Σε απευθείας διπλωματική επικοινωνία Αθήνας–Τεχεράνης, με φόντο την εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ και τη συνεχιζόμενη αντιπαράθεση Ιράν–ΗΠΑ, προχώρησαν οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών, Γιώργος Γεραπετρίτης και Αμπάς Αραγτσί.
Ειδικότερα, όπως μεταδίδει το πρακτορείο Tasnim και ο δημοσιογραφικός ιστότοπος Fararu.com, ο Seyyed Abbas Araghchi ήταν καταπέλτης απέναντι στον Έλληνα Υπουργό Εξωτερικών, διαμηνύοντας με απόλυτο τρόπο: «Μη μας ζητάτε να λύσουμε ένα πρόβλημα που δημιουργήθηκε από την επίθεση εναντίον μας.
Η τηλεφωνική συνομιλία αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς πραγματοποιείται σε μία περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο έχει εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα γεωπολιτικά και ενεργειακά προβλήματα παγκοσμίως.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών ενημέρωσε τον Έλληνα ομόλογό του τόσο για την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ όσο και για τις συνομιλίες της Τεχεράνης με το Ομάν σχετικά με τη δημιουργία ασφαλών διαδρομών διέλευσης εμπορικών πλοίων.
Παράλληλα, εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατηγορώντας την για «δύο μέτρα και δύο σταθμά» και «υποκρισία» στο ζήτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενώ αμφισβήτησε ευθέως το «ηθικό δικαίωμα» των Βρυξελλών να ασκούν κριτική στην Τεχεράνη. Οι συγκεκριμένες τοποθετήσεις αποτελούν θέσεις της ιρανικής κυβέρνησης και έχουν μεταδοθεί από ιρανικά μέσα ως μέρος της επίσημης ενημέρωσης για την επικοινωνία.
Ο Αραγτσί στον Γεραπετρίτη: «Συνεχίζεται η αμερικανική επιθετικότητα»
Κατά τη συνομιλία, ο Αμπάς Αραγτσί αναφέρθηκε εκτενώς στις σχέσεις ΗΠΑ–Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον συνεχίζει, όπως τη χαρακτήρισε, «παράνομη και επιθετική δράση» εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Ο Ιρανός ΥΠΕΞ επικεντρώθηκε ιδιαίτερα στον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό, καθώς και στην πορεία της συμφωνίας που είχε επιτευχθεί τον Ιούνιο για προσωρινή αποκλιμάκωση.
Το ζήτημα δεν περιορίζεται σε επίπεδο ρητορικής.
Στις 18 Ιουνίου 2026, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν άρει τον ναυτικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών στο πλαίσιο μνημονίου κατανόησης που συνδεόταν με προσωρινή κατάπαυση των εχθροπραξιών. Στις 13 Ιουλίου, όμως, η αμερικανική πλευρά ανακοίνωσε την επαναφορά του αποκλεισμού, καθώς η συμφωνία είχε ουσιαστικά καταρρεύσει.
Ακριβώς αυτή την εξέλιξη επικαλείται σήμερα η Τεχεράνη για να κατηγορήσει την Ουάσιγκτον ότι παραβίασε τις δεσμεύσεις του Ιουνίου.
Ο Αραγτσί διεμήνυσε στον Γεραπετρίτη ότι το Ιράν παραμένει αποφασισμένο να υπερασπιστεί, όπως είπε, «τα εθνικά του συμφέροντα και την ασφάλειά του».
Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ
Το σημαντικότερο ίσως τμήμα της συνομιλίας αφορά τα Στενά του Ορμούζ.
Ο Αραγτσί παρουσίασε στον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών την τελευταία εικόνα από τις διαπραγματεύσεις ανάμεσα σε Ιράν και Ομάν για τον καθορισμό ασφαλών διαδρόμων διέλευσης πλοίων.
Οι συνομιλίες αυτές είναι πραγματικές και βρίσκονται εδώ και εβδομάδες σε εξέλιξη. Η Τεχεράνη είχε ανακοινώσει στις αρχές Αυγούστου ότι το σχέδιο με το Ομάν για νέες ασφαλείς θαλάσσιες οδούς βρισκόταν στα τελικά στάδια, ενώ ήδη από τον Ιούνιο το Μουσκάτ είχε συνεργαστεί με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό για προσωρινό διάδρομο διέλευσης.
Για την Ελλάδα, το θέμα δεν είναι μακρινό.
Η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών στον Περσικό Κόλπο αγγίζει άμεσα ελληνικά συμφέροντα, λόγω της τεράστιας παρουσίας της ελληνόκτητης ναυτιλίας στις διεθνείς μεταφορές και ιδιαίτερα στον ενεργειακό τομέα.
Δεν είναι τυχαίο ότι διεθνείς αναλύσεις καταγράφουν την Ελλάδα μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών που έχουν αυξημένο ενδιαφέρον για διπλωματική αποκλιμάκωση ακριβώς λόγω της ναυτιλίας και της σημασίας του Ορμούζ για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
Η Τεχεράνη κατηγορεί ΗΠΑ και Ισραήλ για την κρίση
Σύμφωνα με την ιρανική ενημέρωση, ο Αραγτσί υποστήριξε ότι η σημερινή ανασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί άμεσο αποτέλεσμα της στρατιωτικής αντιπαράθεσης των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν.
Κάλεσε μάλιστα τη διεθνή κοινότητα να καταλογίσει, κατά την ιρανική θέση, ευθύνες σε όσους η Τεχεράνη θεωρεί υπεύθυνους για την παραβίαση του διεθνούς δικαίου.
Εδώ απαιτείται μία κρίσιμη επισήμανση.
Η εικόνα γύρω από το Ορμούζ είναι πολύ πιο σύνθετη από την εκδοχή που παρουσιάζει η Τεχεράνη.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγόρησαν στις 14 Αυγούστου το Ιράν ότι επιτέθηκε σε πλοίο της ADNOC που διερχόταν από τα Στενά, ενώ έχουν σημειωθεί επανειλημμένα περιστατικά ασφαλείας στη θαλάσσια περιοχή. Το Ιράν, από την πλευρά του, συνδέει την κατάσταση με τις αμερικανικές και ισραηλινές επιχειρήσεις εναντίον του.
Η πραγματικότητα είναι ότι το Ορμούζ έχει μετατραπεί σε βασικό μοχλό στρατηγικής πίεσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Και όταν πρόκειται για το θαλάσσιο πέρασμα από το οποίο διακινείται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων θαλάσσιων ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου, κάθε επεισόδιο μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις από τις τιμές ενέργειας μέχρι την παγκόσμια ναυτιλία.
Σκληρή επίθεση Αραγτσί στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Η τηλεφωνική επικοινωνία με τον Γιώργο Γεραπετρίτη είχε όμως και δεύτερο, ιδιαίτερα πολιτικό σκέλος.
Ο Αμπάς Αραγτσί εξαπέλυσε μετωπική επίθεση κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το ζήτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας κατηγόρησε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για «διπλά πρότυπα και υποκρισία», ισχυριζόμενος ότι καταγγέλλουν την Τεχεράνη για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ενώ, κατά τον ίδιο, έχουν στηρίξει ή ανεχθεί τις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα, στον Λίβανο και στο Ιράν.
Και προχώρησε ακόμη περισσότερο.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση, λόγω των δικών της επιδόσεων στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δεν διαθέτει κανένα ηθικό έρεισμα για να κάνει μαθήματα στους άλλους», ήταν το βασικό μήνυμα που απέδωσε η ιρανική πλευρά στον Αραγτσί.
Πρόκειται για ιδιαίτερα σκληρή διατύπωση, η οποία δείχνει ότι οι σχέσεις Τεχεράνης–Βρυξελλών έχουν περάσει πλέον σε βαθιά πολιτική αντιπαράθεση.
Η απάντηση Γεραπετρίτη: Διπλωματία και αποκλιμάκωση
Από την ελληνική πλευρά, ο Γιώργος Γεραπετρίτης επέλεξε μια σαφώς διαφορετική γραμμή.
Σύμφωνα με την ενημέρωση για τη συνομιλία, υποστήριξε τις διπλωματικές προσπάθειες για τη μείωση της έντασης, ενώ εξέφρασε την ετοιμότητα της Ελλάδας να παράσχει τεχνική ή εξειδικευμένη συνδρομή εφόσον αυτή καταστεί χρήσιμη.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Η Αθήνα δεν επιχειρεί να εμφανιστεί ως πολιτικός σύμμαχος της Τεχεράνης, ούτε εγκαταλείπει τις στρατηγικές σχέσεις που διατηρεί με το Ισραήλ, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις χώρες του Κόλπου.
Επιχειρεί όμως να διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας.
Και στην παρούσα συγκυρία αυτό μπορεί να αποκτήσει πραγματική διπλωματική αξία.
Διεθνή μέσα καταγράφουν ότι τόσο η Ελλάδα όσο και η Αυστρία έχουν βρεθεί το τελευταίο διάστημα μέσα σε ευρύτερη προσπάθεια επανενεργοποίησης της ευρωπαϊκής διπλωματίας προς την Τεχεράνη, καθώς Ουάσιγκτον και Ιράν αναζητούν διέξοδο από τη νέα κρίση.
Γιατί η Ελλάδα αποκτά ιδιαίτερο ρόλο
Η Αθήνα βρίσκεται σε μια ασυνήθιστη αλλά δυνητικά χρήσιμη θέση.
Από τη μία πλευρά διαθέτει εξαιρετικά στενή στρατηγική και αμυντική συνεργασία με το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Από την άλλη, έχει διατηρήσει ιστορικούς διπλωματικούς διαύλους με την Τεχεράνη.
Παράλληλα, η Ελλάδα είναι για την περίοδο 2025–2026 μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, γεγονός που προσδίδει μεγαλύτερο ειδικό βάρος στις παρεμβάσεις της για τη θαλάσσια ασφάλεια και την αποκλιμάκωση.
Κυρίως όμως υπάρχει το στοιχείο της ναυτιλίας.
Για την Αθήνα, η ελεύθερη και ασφαλής ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ αποτελεί εθνικό οικονομικό συμφέρον και όχι απλώς ζήτημα διεθνούς πολιτικής.
Γι’ αυτό και οποιαδήποτε ελληνική τεχνική συνδρομή σε ένα σύστημα ασφαλών θαλάσσιων διαδρόμων θα μπορούσε να αποκτήσει ιδιαίτερο βάρος.
Το μήνυμα της επικοινωνίας Αθήνας–Τεχεράνης
Οι δύο υπουργοί συμφώνησαν, σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις και να διατηρήσουν τους ιστορικούς διαύλους μεταξύ Ελλάδας και Ιράν.
Και αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη πτυχή της συνομιλίας.
Την ώρα που οι ΗΠΑ και το Ιράν βρίσκονται και πάλι σε αντιπαράθεση, που η εμπορική ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ αντιμετωπίζει σοβαρούς κινδύνους και που Ισραήλ και Τεχεράνη παραμένουν σε βαθιά σύγκρουση, η Αθήνα επιλέγει να κρατά ανοιχτή απευθείας γραμμή επικοινωνίας με όλες τις πλευρές.
Δεν πρόκειται για αλλαγή στρατοπέδου.
Πρόκειται για προσπάθεια αξιοποίησης του διπλωματικού χώρου που εξακολουθεί να υπάρχει.
Και η φράση του Γεραπετρίτη περί ετοιμότητας της Ελλάδας να προσφέρει «τεχνική και εξειδικευμένη βοήθεια» μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο σημαντική απ’ όσο φαίνεται αρχικά.
Γιατί η μάχη για το Ορμούζ δεν αφορά μόνο το Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αφορά την παγκόσμια ενέργεια, τη διεθνή ναυτιλία και, αναπόφευκτα, την Ελλάδα.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου