Βασιλης Διαμαντακος
Η εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δοκιμάζεται από νέες στρατιωτικές επιθέσεις, ενώ οι αγορές ανησυχούν για τα Στενά του Ορμούζ. Όλα πλέον κρίνονται στις συνομιλίες του Ισλαμαμπάντ, οι οποίες ενδέχεται να καθορίσουν αν η κρίση θα επιστρέψει στη διπλωματία ή θα οδηγηθεί σε ανεξέλεγκτη περιφερειακή ανάφλεξη.
Η Μέση Ανατολή ξανά στο χείλος του γκρεμού
Η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μία από τις πιο κρίσιμες στιγμές των τελευταίων δεκαετιών.
Οι εκατέρωθεν επιθέσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, η αμφισβήτηση της εκεχειρίας και οι συνεχείς στρατιωτικές κινήσεις δημιουργούν ένα εκρηκτικό σκηνικό που απειλεί να παρασύρει ολόκληρη την περιοχή σε έναν νέο πολυμέτωπο πόλεμο.
Ωστόσο, πίσω από τις εικόνες των πυραύλων και των αεροπορικών επιδρομών, εξελίσσεται μια λιγότερο προβεβλημένη αλλά ίσως σημαντικότερη μάχη: η διπλωματία.
Η προγραμματισμένη συνάντηση της 11ης Ιουλίου στο Ισλαμαμπάντ μπορεί να αποδειχθεί το τελευταίο παράθυρο ευκαιρίας πριν χαθεί οριστικά ο έλεγχος.
Η εκεχειρία καταρρέει
Η νέα ένταση πυροδοτήθηκε όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες κατηγόρησαν το Ιράν ότι επιτέθηκε σε εμπορικά δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ.
Η CENTCOM απάντησε με εκτεταμένα πλήγματα σε περισσότερους από 80 στρατιωτικούς στόχους στο εσωτερικό του Ιράν, πλήττοντας εγκαταστάσεις ραντάρ, αποθήκες και μονάδες των Φρουρών της Επανάστασης.
Η Τεχεράνη ανταπέδωσε με πυραυλικές επιθέσεις εναντίον αμερικανικών βάσεων στο Μπαχρέιν και στο Κουβέιτ, επαναφέροντας τον κίνδυνο γενικευμένης σύγκρουσης στον Περσικό Κόλπο.
Τραμπ: «Η συμφωνία τελείωσε»
Από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα σκληρός απέναντι στην Τεχεράνη.
«Για μένα η συμφωνία έχει τελειώσει.»
Παρά τη δήλωση αυτή, άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο συνέχισης των συνομιλιών, σημειώνοντας ότι οι διαπραγματευτές μπορούν να συνεχίσουν τις επαφές εφόσον το επιθυμούν.
Η στάση αυτή αποτυπώνει τη διττή στρατηγική της Ουάσιγκτον: διατήρηση της στρατιωτικής πίεσης, αλλά χωρίς να κλείνει πλήρως η πόρτα της διπλωματίας.
Το Στενό του Ορμούζ παραμένει η μεγαλύτερη γεωοικονομική απειλή
Περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου περνά καθημερινά από τα Στενά του Ορμούζ.
Δεν είναι τυχαίο ότι αμέσως μετά τις τελευταίες εξελίξεις οι διεθνείς αγορές αντέδρασαν έντονα.
Η τιμή του Brent εκτινάχθηκε σχεδόν κατά 6%, αποδεικνύοντας ότι ακόμη και η απειλή διακοπής της ναυσιπλοΐας αρκεί για να προκαλέσει διεθνείς οικονομικές αναταράξεις.
Οι ενεργειακές αγορές γνωρίζουν ότι οποιαδήποτε παρατεταμένη κρίση στον Περσικό Κόλπο μπορεί να οδηγήσει σε νέο κύμα πληθωρισμού παγκοσμίως.
Γιατί η 11η Ιουλίου είναι τόσο κρίσιμη
Παρά τη στρατιωτική ένταση, οι συνομιλίες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν εξακολουθούν να βρίσκονται στο διπλωματικό ημερολόγιο.
Οι τεχνικές διαπραγματεύσεις αποτελούν συνέχεια του μνημονίου δεκατεσσάρων σελίδων που συμφωνήθηκε στις 17 Ιουνίου και προβλέπει περίοδο εξήντα ημερών για την επίλυση των βασικών διαφορών.
Στο τραπέζι βρίσκονται:
το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν,
η σταδιακή άρση των κυρώσεων,
τα παγωμένα ιρανικά κεφάλαια,
η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Αν οι συνομιλίες αποτύχουν, η στρατιωτική επιλογή ενδέχεται να αποτελέσει τη μοναδική εναλλακτική για τις δύο πλευρές.
η σταδιακή άρση των κυρώσεων,
τα παγωμένα ιρανικά κεφάλαια,
η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Αν οι συνομιλίες αποτύχουν, η στρατιωτική επιλογή ενδέχεται να αποτελέσει τη μοναδική εναλλακτική για τις δύο πλευρές.
Το Πακιστάν στον ρόλο του βασικού διαμεσολαβητή
Το γεγονός ότι οι συνομιλίες πραγματοποιούνται στο Ισλαμαμπάντ μόνο τυχαίο δεν είναι.
Το Πακιστάν έχει εξελιχθεί στον σημαντικότερο διαμεσολαβητή μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Ο πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ και ο αρχηγός του στρατού, στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ, διαδραμάτισαν κομβικό ρόλο στην επίτευξη της πρώτης εκεχειρίας, διατηρώντας ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με το Ιράν.
Παράλληλα, η πακιστανική διπλωματία διατήρησε στενές επαφές με τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, την Τουρκία και την Αίγυπτο, δημιουργώντας ένα σπάνιο δίκτυο επικοινωνίας ανάμεσα σε αντίπαλα στρατόπεδα.
Ο ΟΗΕ προειδοποιεί
Διπλωματικές πηγές των Ηνωμένων Εθνών εκφράζουν έντονη ανησυχία ότι οποιαδήποτε νέα στρατιωτική κλιμάκωση μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη περιφερειακή σύρραξη.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις διεθνών οργανισμών, η αποτυχία της διπλωματικής διαδικασίας θα είχε όχι μόνο στρατιωτικές αλλά και σοβαρές ανθρωπιστικές και οικονομικές συνέπειες για ολόκληρη την περιοχή.
Η πραγματική μάχη δίνεται πλέον στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων
Παρά τους πυραύλους και τις εκατέρωθεν απειλές, καμία πλευρά δεν έχει αποχωρήσει επίσημα από τη διαδικασία των συνομιλιών.
Αυτό δείχνει ότι, ακόμη και μέσα στην κλιμάκωση, εξακολουθεί να υπάρχει η αναγνώριση πως η στρατιωτική λύση δύσκολα μπορεί να δώσει οριστική απάντηση.
Η 11η Ιουλίου δεν αφορά απλώς μια ακόμη συνάντηση διπλωματών.
Αφορά την ίδια την επιβίωση της εύθραυστης αρχιτεκτονικής ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.
Πίσω από τη σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν εξελίσσεται μια πολύ μεγαλύτερη γεωπολιτική αναμέτρηση.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να διατηρήσουν την αποτρεπτική τους ισχύ στον Περσικό Κόλπο και να προστατεύσουν τις θαλάσσιες ενεργειακές οδούς. Το Ιράν, από την άλλη, επιχειρεί να αποδείξει ότι εξακολουθεί να διαθέτει τη δυνατότητα να απειλεί τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές και να αυξάνει το κόστος οποιασδήποτε στρατιωτικής πίεσης.
Παράλληλα, περιφερειακές δυνάμεις όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και η Τουρκία επιδιώκουν να αποτρέψουν μια γενικευμένη σύρραξη που θα αποσταθεροποιούσε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Μέσα σε αυτό το σύνθετο περιβάλλον, το Πακιστάν αναδεικνύεται σε έναν απρόσμενο αλλά κρίσιμο διπλωματικό παίκτη, ικανό να συνομιλεί με όλες τις πλευρές.
Το μεγάλο διακύβευμα
Η 11η Ιουλίου ενδέχεται να αποτελέσει την πιο κρίσιμη ημερομηνία της φετινής κρίσης.
Αν οι συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ διατηρηθούν και υπάρξει έστω περιορισμένη πρόοδος, η περιοχή ίσως αποφύγει μια νέα πολεμική έκρηξη.
Αν όμως οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν, τότε η Μέση Ανατολή κινδυνεύει να περάσει από μια ελεγχόμενη κρίση σε έναν πολυμέτωπο πόλεμο με άμεσες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία, την ενεργειακή ασφάλεια και τη γεωπολιτική ισορροπία του πλανήτη.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου