
Σε έναν έντονο διπλωματικό μαραθώνιο έχει επιδοθεί η Τουρκία, αναζητώντας τη φόρμουλα εκείνη που θα ξεπεράσει το πολιτικό και στρατιωτικό αδιέξοδο στις σχέσεις της με την Ουάσινγκτον. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του Bloomberg, η Άγκυρα επιχειρεί έναν πρωτοφανή ελιγμό: ζητά τη συγκατάθεση της Μόσχας προκειμένου να μεταφέρει τα ρωσικά συστήματα αεράμυνας S-400 σε τρίτη χώρα, ανοίγοντας έτσι ξανά τον δρόμο για την απόκτηση των αμερικανικών μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35.
Η κρίση στις σχέσεις των δύο νατοϊκών συμμάχων ξεκίνησε να σιγοκαίει επί προεδρίας Μπαράκ Ομπάμα και κορυφώθηκε μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος κατά του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν το 2016. Η Άγκυρα, εκφράζοντας την απογοήτευσή της για τη droσπαρτη διάθεση της Ουάσινγκτον να ολοκληρώσει τη συμφωνία για την αγορά των αμερικανικών πυραύλων Patriot, στράφηκε τελικά στη Ρωσία.
Η παραλαβή των S-400 το 2019 οδήγησε στον άμεσο αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35, ενώ το 2020 οι ΗΠΑ ενεργοποίησαν τον νόμο CAATSA (Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act), επιβάλλοντας αυστηρούς περιορισμούς που μπλόκαραν την πρόσβαση της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας σε ευαίσθητες τεχνολογίες.
Η «φόρμουλα» της τρίτης χώρας
Η Ουάσινγκτον έχει καταστήσει σαφές ότι η Άγκυρα πρέπει να εγκαταλείψει οριστικά τους ρωσικούς πυραύλους προτού συζητηθεί η επιστροφή της στο πρόγραμμα των F-35. Στο πλαίσιο αυτό, η Τουρκία έχει ρίξει στο τραπέζι διάφορες ιδέες… Μια παλαιότερη πρόταση προέβλεπε τη διατήρηση των S-400, επιτρέποντας όμως στις ΗΠΑ να έχουν την εποπτεία της λειτουργίας τους, ώστε να διασκεδαστούν οι φόβοι ότι το ρωσικό ραντάρ θα μπορούσε να υποκλέψει τις δυνατότητες stealth των F-35. Η πρόταση αυτή απορρίφθηκε από τους Αμερικανούς αξιωματούχους.
Πριν από μερικούς μήνες, ο Ερντογάν είχε προτείνει την απευθείας επιστροφή των συστημάτων στη Ρωσία, μια ιδέα που, σύμφωνα με Τούρκους αξιωματούχους, δεν προχώρησε.
Ωστόσο, η μεταφορά των S-400 σε τρίτη χώρα αποτελεί την τελευταία κίνηση της Άγκυρας, η οποία προσεγγίστηκε τις τελευταίες εβδομάδες από τη ρωσική πλευρά. Αν και οι συστοιχίες παραμένουν στο τουρκικό οπλοστάσιο, αξιωματούχοι επιβεβαιώνουν ότι σήμερα η Άγκυρα δεν χρησιμοποιεί το σύστημα S-400.
Το «παράθυρο» Τραμπ
Οι συζητήσεις με τη Ρωσία ξεκίνησαν λίγο πριν από τη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Κατά τη διάρκεια της Συνόδου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι ενδέχεται σύντομα να ανατρέψει τη δική του απαγόρευση για την πώληση των μαχητικών. «Δεν έχω αποφασίσει πλήρως, αλλά η τάση μου είναι να πω: κοιτάξτε, έχει κάνει τα πάντα, μας έχει βοηθήσει με τόσο διαφορετικούς τρόπους», δήλωσε χαρακτηριστικά για τον Ερντογάν.
Παρά τη θετική τάση του Αμερικανού προέδρου, η Ουάσινγκτον διατηρεί ισχυρές επιφυλάξεις. Αμερικανοί γερουσιαστές ξεκαθάρισαν ότι η μεταφορά των S-400 σε τρίτη χώρα δεν καλύπτει απαραίτητα τις ανησυχίες ασφαλείας των ΗΠΑ, διαμηνύοντας ότι το Κογκρέσο δεν πρόκειται να πειστεί εύκολα.
Σε αναμονή για το ρωσικό «βέτο»
Το θέμα αυτό βρισκόταν ψηλά στην ατζέντα του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, κατά το ταξίδι του τον Ιούνιο στη ρωσική πόλη Καζάν, όπου είχε συνάντηση με τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Αν και στην Άγκυρα ορισμένοι έκαναν λόγο για «τελειωμένη δουλειά», η Μόσχα κρατά κλειστά τα χαρτιά της και δεν έχει απαντήσει ακόμη επίσημα στο αίτημα.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, έδωσε το στίγμα της ρωσικής στάσης, χαρακτηρίζοντας την υπόθεση «εξαιρετικά ευαίσθητη». «Είχαμε επαφές με την τουρκική πλευρά για το συγκεκριμένο ζήτημα και θα συνεχίσουμε αυτές τις επαφές», περιορίστηκε να δηλώσει, την ώρα που τα υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας της Τουρκίας αρνούνται να προβούν σε οποιοδήποτε σχόλιο.
Η Άγκυρα περιμένει πλέον να φανεί αν η Μόσχα θα ανάψει το «πράσινο φως» ή αν θα ασκήσει ένα έμμεσο βέτο, κρατώντας την Τουρκία εγκλωβισμένη στη γεωπολιτική μέγγενη μεταξύ Ανατολής και Δύσης.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου