Βασιλης Διαμαντακος
Η Άγκυρα επιχειρεί τη μεγάλη επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35, όμως η τελική απόφαση δεν εξαρτάται μόνο από τον Donald Trump. Το αμερικανικό Κογκρέσο, οι κυρώσεις CAATSA, οι S-400 και οι ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο παραμένουν τα μεγαλύτερα εμπόδια.
Η Τουρκία επιχειρεί να ανοίξει ξανά την πόρτα του πιο προηγμένου εξοπλιστικού προγράμματος της Δύσης.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιδιώκει, σε πρώτη φάση, να παραλάβει έξι μαχητικά πέμπτης γενιάς F-35, για τα οποία έχει ήδη καταβάλει περίπου 1,4 δισ. δολάρια, πριν ακόμη αποβληθεί από το πρόγραμμα το 2019.
Αν και η αρχική τουρκική επιδίωξη αφορά συνολικά περίπου 40 αεροσκάφη, η παράδοση των έξι πρώτων θα αποτελούσε σημαντική γεωπολιτική νίκη για την Άγκυρα και πιθανό σημείο καμπής στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις.
Ο Trump ανοίγει την πόρτα
Η συνάντηση του Donald Trump με τον Ταγίπ Ερντογάν στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ αναζωπύρωσε τις προσδοκίες της Άγκυρας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε διατεθειμένος να εξετάσει την άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στην τουρκική αμυντική βιομηχανία, αφήνοντας να εννοηθεί ότι αναζητείται πολιτική λύση στο αδιέξοδο που δημιούργησαν οι S-400.
Ωστόσο, η τελική απόφαση δεν βρίσκεται αποκλειστικά στον Λευκό Οίκο.
Το μεγάλο εμπόδιο παραμένει το Κογκρέσο
Παρά το θετικό κλίμα που επιχειρεί να δημιουργήσει ο Trump, οποιαδήποτε μεταφορά F-35 προς την Τουρκία μπορεί να μπλοκαριστεί από το αμερικανικό Κογκρέσο.
Η νομοθεσία που συνδέεται με τις κυρώσεις CAATSA εξακολουθεί να βρίσκεται σε ισχύ, ενώ σημαντικός αριθμός Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών βουλευτών εξακολουθεί να θεωρεί ότι η συνύπαρξη των S-400 με τα F-35δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο διαρροής κρίσιμης τεχνολογίας προς τη Ρωσία.
Παρόλα αυτά, κατά τη διάρκεια της Συνόδου του ΝΑΤΟ, ορισμένοι Αμερικανοί γερουσιαστές εμφανίστηκαν περισσότερο διαλλακτικοί.
Η Δημοκρατική γερουσιαστής Jeanne Shaheen δήλωσε ότι η επιστροφή της Τουρκίας θα μπορούσε να εξεταστεί μόνο εφόσον βρεθεί αποδεκτή λύση για τους S-400.
Ανάλογη θέση εξέφρασε και ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Mike Rounds, χαρακτηρίζοντας την Τουρκία σημαντικό στρατηγικό σύμμαχο του ΝΑΤΟ.
Οι S-400 παραμένουν η «κόκκινη γραμμή»
Το βασικό πρόβλημα δεν έχει αλλάξει.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να θεωρούν ότι η λειτουργία των ρωσικών S-400 παράλληλα με τα F-35 δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο αποκάλυψης ευαίσθητων επιχειρησιακών δεδομένων του αμερικανικού αεροσκάφους.
Σύμφωνα με το Bloomberg, η Άγκυρα εξετάζει πλέον έναν ενδιάμεσο συμβιβασμό.
Η πρόταση προβλέπει:διατήρηση των S-400 στην Τουρκία,
περιορισμό της επιχειρησιακής τους χρήσης,
αμερικανική τεχνική εποπτεία του συστήματος,
ενεργοποίησή τους μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις εθνικής απειλής.
Πρόκειται για πρόταση που μέχρι στιγμής δεν έχει εγκριθεί από την Ουάσιγκτον.
Η ανησυχία Ισραήλ και Ελλάδας
Η πιθανότητα επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα προκαλεί έντονο προβληματισμό σε δύο από τους σημαντικότερους περιφερειακούς συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το Ισραήλ, το οποίο παραμένει η μοναδική χώρα της Μέσης Ανατολής που διαθέτει F-35, έχει εκφράσει δημόσια την αντίθεσή του.
Ο πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η Τουρκία δεν πρέπει να αποκτήσει το συγκεκριμένο αεροσκάφος, επικαλούμενος τις επιθετικές φιλοδοξίες της Άγκυρας στην περιοχή.
Παράλληλα, και η Ελλάδα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς η Πολεμική Αεροπορία έχει ήδη ενταχθεί στο πρόγραμμα απόκτησης F-35 και θεωρεί κρίσιμο να διατηρηθεί το τεχνολογικό πλεονέκτημα που δημιουργείται.
Τα έξι F-35 που ήδη ανήκουν στην Τουρκία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι τα έξι πρώτα αεροσκάφη έχουν ήδη κατασκευαστεί.
Η Τουρκία είχε προκαταβάλει περίπου 1,4 δισ. δολάρια, πριν αποκλειστεί από το πρόγραμμα.
Τα αεροσκάφη παραμένουν αποθηκευμένα στις Ηνωμένες Πολιτείες και, εφόσον αρθούν οι πολιτικοί και νομικοί περιορισμοί, θα μπορούσαν να παραδοθούν σχετικά γρήγορα.
Το «Steel Dome»
Παράλληλα με την προσπάθεια επιστροφής στα F-35, η Άγκυρα επιταχύνει και το δικό της πρόγραμμα ολοκληρωμένης αεράμυνας.
Το σχέδιο Steel Dome φιλοδοξεί να δημιουργήσει πολυεπίπεδο δίκτυο αντιαεροπορικής προστασίας, συνδυάζοντας:S-400,
εγχώρια τουρκικά συστήματα,
πιθανή προμήθεια του γαλλοϊταλικού SAMP/T,
νέα συστήματα anti-drone,
προηγμένα ραντάρ.
Η επιτάχυνση του προγράμματος αποδίδεται και στις εμπειρίες που αποκόμισε η Τουρκία μετά τις πυραυλικές επιθέσεις που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης Ιράν–Ισραήλ.
Η προσπάθεια επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 δεν αποτελεί απλώς εξοπλιστική διαπραγμάτευση αλλά μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής επανατοποθέτησης της Άγκυρας στο δυτικό αμυντικό σύστημα. Ο Τραμπ φαίνεται διατεθειμένος να αποκαταστήσει τις σχέσεις με τον Ταγίπ Ερντογάν, αναγνωρίζοντας τη γεωπολιτική σημασία της Τουρκίας μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία και την αστάθεια στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από πολύ περισσότερους παράγοντες: το αμερικανικό Κογκρέσο, το καθεστώς των κυρώσεων CAATSA, τη διαχείριση των S-400 και τις έντονες αντιδράσεις συμμάχων όπως το Ισραήλ και η Ελλάδα. Για την Ουάσιγκτον, το πραγματικό δίλημμα δεν είναι μόνο αν θα επιστρέψει η Τουρκία στα F-35, αλλά πώς μπορεί να επανενταχθεί χωρίς να διαταραχθεί η ισορροπία ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο και χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η τεχνολογική ασφάλεια του σημαντικότερου μαχητικού της Δύσης.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου