Το σχέδιο της Τουρκίας για στρατιωτική παρουσία στον Λίβανο προκαλεί γεωπολιτικό σεισμό. Ερντογάν εναντίον Ισραήλ.Το νέο μέτωπο που ανοίγει

Η προσπάθεια της Τουρκίας να ενισχύσει την επιρροή της στον Λίβανο αντανακλά τη φιλοδοξία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να αναδείξει την Άγκυρα σε κυρίαρχη περιφερειακή δύναμη, εκμεταλλευόμενος το κενό ισχύος που έχει δημιουργηθεί στη Μέση Ανατολή και την αποδυνάμωση του λεγόμενου «άξονα αντίστασης» του Ιράν.

Ωστόσο, αυτή η στρατηγική συναντά ισχυρές αντιδράσεις στο εσωτερικό του Λιβάνου, ενώ ταυτόχρονα συγκρούεται με τα συμφέροντα του Ισραήλ, των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σαουδικής Αραβίας.
Η εσωτερική αντίσταση στον Λίβανο απέναντι στην τουρκική επιρροή

Μετά τις πρόσφατες γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην περιοχή —και ιδιαίτερα μετά την ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία, όπου η Τουρκία ενίσχυσε σημαντικά την επιρροή της— ο Ερντογάν θεωρεί ότι έχει δημιουργηθεί μια μοναδική ευκαιρία για να αποκτήσει ισχυρό αποτύπωμα και στη Βηρυτό.

Στο πλαίσιο αυτό, φιλοξένησε πρόσφατα στην Άγκυρα τον πρωθυπουργό του Λιβάνου, Ναουάφ Σαλάμ, υποσχόμενος εκτεταμένη οικονομική και πολιτική υποστήριξη.

Ωστόσο, στο εσωτερικό του Λιβάνου καταγράφεται έντονη αλλά διακριτική αντίσταση απέναντι στις τουρκικές φιλοδοξίες, ακόμη και από κύκλους της σουνιτικής κοινότητας, η οποία θεωρητικά θα μπορούσε να αποτελέσει φυσικό σύμμαχο της Άγκυρας.

Οι βασικοί λόγοι είναι:Η ιστορική μνήμη από την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία εξακολουθεί να προκαλεί αρνητικούς συνειρμούς σε σημαντικό μέρος του πολιτικού κόσμου του Λιβάνου.
Η ιδεολογική αντίθεση απέναντι στη νεοοθωμανική και ισλαμιστική πολιτική που αποδίδεται στον Ερντογάν.
Η παραδοσιακή προσήλωση της σουνιτικής κοινότητας στη Σαουδική Αραβία, η οποία επί δεκαετίες αποτελεί τον βασικό οικονομικό και πολιτικό προστάτη της.
Η στρατηγική της Άγκυρας: Έλεγχος της νέας περιφερειακής τάξης

Η Τουρκία εφαρμόζει μια πολυδιάστατη στρατηγική, αξιοποιώντας:

ανθρωπιστική βοήθεια,
ενεργειακή συνεργασία,
στρατιωτικές πρωτοβουλίες,
και διπλωματικές επαφές.

Στόχος της είναι να επιτύχει πολλαπλά γεωπολιτικά οφέλη.
Να περιορίσει την ισραηλινή επιρροή

Η Άγκυρα επιδιώκει να αποτρέψει την πλήρη ένταξη του Λιβάνου σε μια νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική που, σύμφωνα με την ανάλυση, διαμορφώνεται γύρω από:το Ισραήλ,
την Ελλάδα, και την Κύπρο στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Τουρκία θεωρεί ότι μια τέτοια εξέλιξη θα αποδυνάμωνε τη δική της στρατηγική και οικονομική θέση.
Να καλύψει το κενό που αφήνει το Ιράν

Παράλληλα, η Άγκυρα επιχειρεί να εκμεταλλευθεί την εξασθένηση της επιρροής του Ιράν και της Χεζμπολάχ, φιλοδοξώντας να αναδειχθεί στον νέο διαμορφωτή της περιφερειακής τάξης στη Μέση Ανατολή.

Να αποκτήσει επίσημη στρατιωτική παρουσία

Σύμφωνα με την ανάλυση, η Τουρκία έχει προτείνει ακόμη και τη συμμετοχή της σε πολυεθνική δύναμη που θα αναπτυχθεί στον νότιο Λίβανο, στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, με τις τουρκικές δυνάμεις να αποτελούν τον βασικό επιχειρησιακό κορμό της αποστολής.

Η αντίδραση του Ισραήλ

Το Ισραήλ αντιμετωπίζει τις κινήσεις της Τουρκίας τόσο στη Συρία όσο και στον Λίβανο ως μια επικίνδυνη προσπάθεια δημιουργίας ενός στρατηγικού “κλοιού” γύρω από τα βόρεια σύνορά του.

Για τον λόγο αυτό, το Τελ Αβίβ δρα τόσο:διπλωματικά,
όσο και στρατιωτικά, προκειμένου να περιορίσει την τουρκική επιρροή.

Η σκληρή ρητορική του Ερντογάν

Ο Τούρκος πρόεδρος απαντά με ιδιαίτερα επιθετική γλώσσα στις ισραηλινές επιχειρήσεις στη Συρία και στον Λίβανο.

Χαρακτηριστικά δηλώνει ότι:

«Η ασφάλεια της Τουρκίας αρχίζει από τη Βηρυτό και τη Δαμασκό», υποστηρίζοντας ότι οι ισραηλινές επιχειρήσεις συνιστούν άμεση απειλή για τα τουρκικά συμφέροντα.

Πίεση προς τη Δύση

Παράλληλα, η Άγκυρα προσπαθεί να αξιοποιήσει τη διπλωματική της επιρροή, ασκώντας πιέσεις:στις Ηνωμένες Πολιτείες,
και στη διεθνή κοινότητα, ζητώντας τον περιορισμό των ισραηλινών επιχειρήσεων και προειδοποιώντας για υποτιθέμενα «ισραηλινά σχέδια» στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται, σύμφωνα με την ανάλυση, να τηρεί μια πολύπλοκη και ισορροπημένη στάση.
Η Τουρκία παραμένει σημαντικός σύμμαχος
Ο Αμερικανός πρόεδρος αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στις προσωπικές του σχέσεις με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Η Ουάσινγκτον εξακολουθεί να θεωρεί ότι η Τουρκία:είναι κρίσιμο μέλος του ΝΑΤΟ,
μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό της ιρανικής επιρροής,
και να αναλάβει μεγαλύτερο μερίδιο των στρατιωτικών βαρών στη Μέση Ανατολή.

Το ισραηλινό εμπόδιο

Παράλληλα όμως, σύμφωνα με το κείμενο, οι αμερικανικές προσπάθειες να ασκηθούν πιέσεις προς το Ισραήλ συνάντησαν δυσκολίες.

Σε ιδιωτικές συνομιλίες, ο Τραμπ φέρεται να παραδέχθηκε ότι δεν μπορεί εύκολα να επηρεάσει τις στρατηγικές αποφάσεις της ισραηλινής ηγεσίας.

Η προσεκτική στάση της Σαουδικής Αραβίας

Η Σαουδική Αραβία, που παραδοσιακά αποτελεί τον βασικό οικονομικό και πολιτικό προστάτη της σουνιτικής κοινότητας στον Λίβανο, επιλέγει μια ιδιαίτερα προσεκτική στρατηγική.

Το Ριάντ επιδιώκει:να διατηρήσει την επιρροή του στη Βηρυτό,
χωρίς να οδηγηθεί σε ανοικτή σύγκρουση με την Τουρκία.

Παράλληλα:συμμετέχει σε πολυμερείς διαβουλεύσεις μαζί με την Αίγυπτο, το Κατάρ και την Τουρκία για το μέλλον του Λιβάνου,
αλλά ταυτόχρονα επιδιώκει να προστατεύσει τα συμφέροντα των μετριοπαθών αραβικών κρατών απέναντι στις νεοοθωμανικές φιλοδοξίες της Άγκυρας.

Μια νέα γεωπολιτική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή

Η προσπάθεια της Τουρκίας να εδραιώσει την παρουσία της στον Λίβανο δεν αποτελεί απλώς μια διπλωματική πρωτοβουλία, αλλά μέρος ενός ευρύτερου γεωπολιτικού σχεδίου για την αναδιαμόρφωση των ισορροπιών στη Μέση Ανατολή.

Απέναντι στις φιλοδοξίες της Άγκυρας βρίσκονται διαφορετικά και συχνά αντικρουόμενα συμφέροντα, καθώς ο Λίβανος εξελίσσεται σε ακόμη ένα πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ:

Τουρκίας,
Ισραήλ,
Ηνωμένων Πολιτειών,
Σαουδικής Αραβίας
και των υπόλοιπων περιφερειακών δυνάμεων.

Η εξέλιξη αυτής της αντιπαράθεσης αναμένεται να επηρεάσει καθοριστικά τη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας και ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.