ΕΛΛΑΔΑ ΣΗΜΕΡΑ

Κι όμως πριν από 45 χρόνια ήταν στενοί σύμμαχοι. Το Ισραήλ είχε στείλει οπλισμό 3 δισ δολ στο Ιράν για τον πόλεμο με το Ιράκ.

<img height="427" src="https://www.bankingnews.gr/media/k2/items/cache/ebd179d5c4b4d5be3b6a954deb45d1fe_XL.jpg" width="722" /><br /><br /><div>Πώς από στρατηγικοί εταίροι Ιράν - Ισραήλ κατέληξαν στο κατώφλι του μεγάλου πολέμου<br /><br />Η σημερινή ρητορική μίσους και το θερμό πολεμικό κλίμα ανάμεσα στο Ιράν και το Ισραήλ ίσως να κάνουν πολλούς να ξεχνούν ένα κρίσιμο ιστορικό γεγονός: τα δύο κράτη υπήρξαν κάποτε στενοί σύμμαχοι, με στρατιωτική, οικονομική και τεχνολογική συνεργασία σε βάθος δεκαετιών.<br />Η σημερινή γεωπολιτική σύγκρουση, όσο ακραία κι αν μοιάζει, έχει βαθιές ρίζες και μεταλλάξεις που αντανακλούν τη σύγκρουση ιδεολογιών, συμμαχιών και συμφερόντων.<br /><br />Ιστορική συγκατοίκηση: Από τον Κύρο τον Μέγα στο Σάχη της Περσίας<br /><br />Οι δεσμοί του Ιουδαϊσμού με το σημερινό Ιράν χρονολογούνται από την εποχή του Κύρου του Μεγάλου, του Πέρση βασιλιά που απελευθέρωσε τους Εβραίους από τη βαβυλωνιακή αιχμαλωσία.<br /><br />Αιώνες αργότερα, η εβραϊκή κοινότητα άνθισε υπό τη δυναστεία των Pahlavi (1925–1979), ιδιαίτερα την εποχή του Σάχη Reza Pahlavi ο οποίος προώθησε την ελευθερία των θρησκευτικών μειονοτήτων και επέτρεψε στους Εβραίους να συμμετέχουν ενεργά στην επιστήμη, την ιατρική και την πολιτική.<br /><br /><img height="427" src="https://www.bankingnews.gr/image/paxlavi.jpg" width="640" /><br /><br /><img height="427" src="https://www.bankingnews.gr/image/iran_israel_4.jpg" width="596" /><br /><br />Η «Μυστική Συμμαχία»: Οικονομία, πυρηνικά και ασφάλεια<br /><br />Παρά τις δημόσιες αποστάσεις από το Ισραήλ, η κυβέρνηση του Σάχη διατηρούσε στενές σχέσεις με την εβραϊκή χώρα.<br /><br />Η συνεργασία περιλάμβανε:<br /><br />• Τεράστιες εξαγωγές πετρελαίου από το Ιράν μέσω του λιμανιού του Eilat.<br /><br />• Κατασκευή αγωγού (Eilat–Ashkelon) για την παράκαμψη της Διώρυγας του Suez.<br /><br />• Συμμετοχή σε κοινά στρατιωτικά προγράμματα όπως το Project Flower (αντιαεροπορικά και αντιπλοϊκά συστήματα)<br /><br />• Χρηματοδότηση από το Ιράν του ισραηλινού προγράμματος μαχητικών Lavi<br /><br />• Κοινό ενδιαφέρον για την αποδυνάμωση του Ιράκ και ενίσχυση Κούρδων αυτονομιστών<br /><img height="427" src="https://www.bankingnews.gr/image/jewish.jpg" width="640" /><br /><br /><img height="427" src="https://www.bankingnews.gr/image/israelis_4.jpg" width="640" /><br /><br />Το Ισραήλ θεωρούσε το Ιράν στρατηγικό εταίρο κατά των Αράβων και του Σοβιετικού μπλοκ, ενώ το Ιράν εκτιμούσε την ισραηλινή τεχνογνωσία και την πρόσβαση στη δυτική τεχνολογία μέσω Τελ Αβίβ.<br /><br />Η Ισλαμική Επανάσταση και το ξεκαθάρισμα λογαριασμών<br /><br />Το 1979, η Ισλαμική Επανάσταση ανέτρεψε το καθεστώς του Σάχη και έφερε στην εξουσία τον Ayatollah Khomenei.<br /><br /><img height="427" src="https://www.bankingnews.gr/image/itran_rev.jpg" width="640" /><br /><br /></div><div>Μέσα σε λίγες εβδομάδες:<br /><br />• Οι διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ διακόπηκαν<br />• Το πρώην ισραηλινό κτήριο της πρεσβείας στην Τεχεράνη παραδόθηκε στην Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO)<br />• Άρχισε η δίωξη της εβραϊκής κοινότητας (εκτελέσεις, κατασχέσεις, μαζική έξοδος)<br />• Η ρητορική κατά του Ισραήλ έγινε πυλώνας του νέου καθεστώτος<br />Ο ίδιος ο Khomenei χαρακτήρισε το Ισραήλ καρκίνωμα στη Μέση Ανατολή.</div><div><br /><img height="427" src="https://www.bankingnews.gr/image/iranians.jpg" width="640" /><br /><br /></div><div>Από τότε, η αντιπαλότητα πήρε υπαρξιακές διαστάσεις.<br /><br />Κρυφή συνεργασία στη σκιά πολέμων<br /><br />Παρά την επίσημη ρήξη, η γεωπολιτική αναγκαιότητα φέρνει συχνά περίεργες συμμαχίες.<br />Κατά τη διάρκεια του Πολέμου Ιράν–Ιράκ (1980–1988), το Ισραήλ προμήθευσε μυστικά οπλισμό αξίας 3 δισ. δολαρίων στην Τεχεράνη.<br />Το κοινό μίσος για τον Saddam Hussein ένωσε και πάλι προσωρινά τους δύο «εχθρούς».<br />Το Ισραήλ είδε την ευκαιρία να αποδυναμώσει το Ιράκ.<br />Η Mossad και άλλες ισραηλινές υπηρεσίες φέρονται να μεσολάβησαν για την παροχή ακόμα και αμερικανικών όπλων στο Ιράν – παρά το embargo.<br /><br /><br />Από την αντιπαλότητα στην άμεση σύγκρουση<br /><br />Από τη δεκαετία του 1990, η Τεχεράνη άρχισε να στηρίζει έμπρακτα οργανώσεις όπως η Hezbollah και η Hamas, ενισχύοντάς τες οικονομικά, ιδεολογικά και στρατιωτικά.<br />Η ανάπτυξη του πυραυλικού προγράμματος Shahab-3 με εμβέλεια που αγγίζει το Ισραήλ, και οι προσπάθειες εμπλουτισμού ουρανίου, προκάλεσαν διαρκή ανησυχία στο Τελ Αβίβ.<br />Ο ισραηλινός πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu τονίζει: «Ο εχθρός μας δεν είναι ο ιρανικός λαός αλλά το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης».<br />Η Mossad ανέλαβε δολοφονίες επιστημόνων ενώ το 2024 και 2025, οι εχθροπραξίες έχουν εξελιχθεί σε ανοιχτή, υψηλής τεχνολογίας στρατιωτική σύγκρουση.<br /><img height="427" src="https://www.bankingnews.gr/image/iran_rev.jpg" width="640" /><br /><br />Τι μας διδάσκει το παρελθόν για το αύριο;<br /><br />Η ιστορία των ιρανο-ισραηλινών σχέσεων αποδεικνύει ότι κανένας εχθρός δεν είναι αιώνιος και καμία συμμαχία δεν είναι δεδομένη.<br />Όταν το συμφέρον το απαιτεί, ακόμη και τα πιο αντιθετικά καθεστώτα μπορεί να συνυπάρξουν ή να συνεργαστούν προσωρινά.<br />Ωστόσο, το παρόν δείχνει ότι οι ιδεολογικές αγκυλώσεις και η γεωπολιτική υπερβολή έχουν αντικαταστήσει τη ρεαλιστική διπλωματία.<br />Καθώς το Ισραήλ επιχειρεί να διατηρήσει την περιφερειακή του κυριαρχία και το Ιράν διεκδικεί ρόλο πολιτισμικής και γεωπολιτικής δύναμης στον ισλαμικό κόσμο, η σύγκρουση φαίνεται αναπόφευκτη – και ίσως ανεξέλεγκτη.<br />Αν ο 21ος αιώνας πρόκειται να αναδείξει έναν νέο τύπο παγκόσμιου διπολισμού – μεταξύ Δύσης και Ανατολής, ΗΠΑ–Ισραήλ και BRICS, χριστιανικού φιλελευθερισμού και πολιτικού ισλάμ – τότε η αντιπαράθεση Ιράν–Ισραήλ είναι το προοίμιο μιας νέας παγκόσμιας αναμέτρησης.<br />Το μόνο ερώτημα είναι αν η ιστορία μπορεί να επαναληφθεί με ρόλους διαφορετικούς, αλλά με την ίδια ελπίδα: τη συμβίωση και τον ρεαλισμό, πριν να είναι πολύ αργά.<br /><br /><a href="http://www.bankingnews.gr/">πηγή</a><br /><br /><br />Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.</div>

Κι όμως πριν από 45 χρόνια ήταν στενοί σύμμαχοι. Το Ισραήλ είχε στείλει οπλισμό 3 δισ δολ στο Ιράν για τον πόλεμο με το Ιράκ.

Πώς από στρατηγικοί εταίροι Ιράν - Ισραήλ κατέληξαν στο κατώφλι του μεγάλου πολέμου Η σημερινή ρητορική μίσους και το θερμό πολεμικό κλίμα α...