Όταν ο Τραμπ Πάτησε Φρένο: Το Στρατηγικό Σοκ του Νετανιάχου.

Βασιλης Διαμαντακος
Η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν δεν τερμάτισε μόνο έναν πόλεμο. Αποκάλυψε τα όρια της ισραηλινής επιρροής στην Ουάσιγκτον και ανάγκασε τον Νετανιάχου να προσαρμοστεί σε μια νέα πραγματικότητα.

Ο Άνθρωπος που Έμεινε Εκτός Συμφωνίας

Για περισσότερο από δύο δεκαετίες, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έχτισε ολόκληρη τη στρατηγική του καριέρα πάνω σε μία βασική παραδοχή:

Ότι το Ιράν αποτελεί την υπαρξιακή απειλή του Ισραήλ και ότι η Ουάσιγκτον, αργά ή γρήγορα, θα ακολουθήσει τη γραμμή της Ιερουσαλήμ.

Μέχρι που εμφανίστηκε ο Ντόναλντ Τραμπ με μια συμφωνία.

Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν τις τελευταίες ημέρες, η ανακοίνωση της αμερικανοϊρανικής συμφωνίας αιφνιδίασε το ισραηλινό επιτελείο και άφησε τον Νετανιάχου μπροστά σε ένα τετελεσμένο γεγονός. Το μήνυμα από τον Λευκό Οίκο ήταν σαφές: ο πόλεμος τελειώνει τώρα.
Και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός κατάλαβε ότι η απόφαση είχε ήδη ληφθεί.

Η Στιγμή που Άλλαξαν οι Ισορροπίες

Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, το Ισραήλ θεωρούσε ότι βρισκόταν πιο κοντά από ποτέ στην επίτευξη ενός ιστορικού στόχου: τη στρατηγική αποδυνάμωση της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Οι στρατιωτικές επιτυχίες ήταν σημαντικές. Η ηγεσία του Ιράν δέχθηκε ισχυρά πλήγματα, κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές καταστράφηκαν και η περιφερειακή επιρροή της Τεχεράνης δοκιμάστηκε όσο ποτέ άλλοτε.

Όμως η στρατιωτική επιτυχία δεν μεταφράστηκε σε πολιτική νίκη.

Αντί για πλήρη αναμέτρηση ή αλλαγή καθεστώτος, η Ουάσιγκτον επέλεξε τη διπλωματία.

Για τον Νετανιάχου, αυτή ήταν η στιγμή που το κέντρο βάρους μετακινήθηκε από το Τελ Αβίβ στην Ουάσιγκτον.

Ο Τραμπ Δεν Ήθελε Άλλον Πόλεμο

Η μεγάλη παρεξήγηση του Ισραήλ ίσως ήταν ότι πίστεψε πως ο Τραμπ συμμεριζόταν πλήρως τη δική του στρατηγική λογική.

Στην πραγματικότητα, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε διαφορετικές προτεραιότητες.

Το ενεργειακό σοκ, η άνοδος του πληθωρισμού, οι πιέσεις στην αμερικανική οικονομία και η πολιτική φθορά στο εσωτερικό των ΗΠΑ μετέτρεπαν έναν παρατεταμένο πόλεμο σε πολιτικό βάρος.

Όταν η σύγκρουση άρχισε να απειλεί τις αγορές και τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας, η Ουάσιγκτον έκρινε ότι το κόστος της συνέχισης του πολέμου ήταν μεγαλύτερο από το όφελος.

Η συμφωνία με το Ιράν δεν ήταν μόνο διπλωματική επιλογή.
Ήταν και οικονομική αναγκαιότητα. 

Το Τέλος μιας Βεβαιότητας

Για χρόνια, η συμβατική σοφία στη Μέση Ανατολή υποστήριζε ότι καμία αμερικανική κυβέρνηση δεν θα προχωρούσε σε μια σημαντική συμφωνία με το Ιράν χωρίς την πλήρη συναίνεση του Ισραήλ.

Το δόγμα αυτό κατέρρευσε.

Η συμφωνία επιτεύχθηκε, ανακοινώθηκε και επιβλήθηκε πολιτικά από την Ουάσιγκτον, ενώ η ισραηλινή ηγεσία βρέθηκε στη δύσκολη θέση να την υπερασπίζεται δημοσίως χωρίς να την έχει διαμορφώσει.

Αυτό δεν σημαίνει ρήξη μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ.

Σημαίνει όμως ότι ο Λευκός Οίκος υπενθύμισε ποιος λαμβάνει τις τελικές αποφάσεις όταν τα αμερικανικά και τα ισραηλινά συμφέροντα αρχίζουν να αποκλίνουν.

Το Πολιτικό Κόστος για τον Νετανιάχου

Η συμφωνία άνοιξε νέο μέτωπο στο εσωτερικό του Ισραήλ.
Η δεξιά κατηγορεί τον Νετανιάχου ότι δεν εξασφάλισε την εξουδετέρωση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.

Η αντιπολίτευση τον κατηγορεί ότι οδήγησε τη χώρα σε έναν πόλεμο που δεν πέτυχε τους πολιτικούς του στόχους.

Και οι δύο πλευρές συμφωνούν σε κάτι: ότι το τελικό αποτέλεσμα δεν ανταποκρίνεται στις αρχικές προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί.

Με τις εκλογές να πλησιάζουν, η συμφωνία κινδυνεύει να μετατραπεί από διπλωματικό γεγονός σε πολιτικό δημοψήφισμα για την ηγεσία του. 

Η Νέα Μέση Ανατολή

Το μεγαλύτερο ερώτημα δεν αφορά τον Νετανιάχου.

Αφορά τη Μέση Ανατολή.

Η συμφωνία δείχνει ότι η περιοχή εισέρχεται σε μια νέα φάση όπου οι οικονομικές ισορροπίες, οι ενεργειακές ροές και η γεωοικονομία αποκτούν μεγαλύτερη σημασία από τη διαρκή στρατιωτική κλιμάκωση.

Το Ισραήλ εξακολουθεί να διαθέτει στρατιωτική υπεροχή.

Αλλά η κρίση με το Ιράν αποκάλυψε ότι η στρατιωτική ισχύς δεν αρκεί όταν οι μεγάλες δυνάμεις αποφασίζουν ότι ήρθε η ώρα να περάσουν από τον πόλεμο στη διαχείριση της επόμενης ημέρας.

Και για πρώτη φορά μετά από χρόνια, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου βρέθηκε να ακολουθεί τις εξελίξεις αντί να τις καθορίζει.

Αυτό ίσως είναι το πιο σημαντικό γεωπολιτικό μήνυμα που άφησε πίσω της η συμφωνία Τραμπ–Ιράν.

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.