Πασινιάν, Τουρκία και Αζερμπαϊτζάν: Η εκλογική νίκη που μπορεί (ή όχι) να φέρει ειρήνη στον Καύκασο.

Η εντολή των Αρμενίων για “peace politics” και τα όρια της γεωπολιτικής πραγματικότητας

Βασιλης Διαμαντακος
Η εκλογική νίκη του Νικόλ Πασινιάν ενισχύει τη φιλοδυτική και φιλειρηνική του ατζέντα, αλλά η πορεία προς οριστική εξομάλυνση με Τουρκία και Αζερμπαϊτζάν παραμένει εγκλωβισμένη σε εσωτερικά εμπόδια, περιφερειακές εντάσεις και άλυτες απαιτήσεις της μετα-Καραμπάχ εποχής.
Μια νίκη που μοιάζει με εντολή ειρήνης

Η επανεκλογή του Νικόλ Πασινιάν θεωρείται από πολλούς παρατηρητές ως πολιτική επικύρωση της στρατηγικής του: απομάκρυνση από τη ρωσική επιρροή και σταδιακή εξομάλυνση σχέσεων με Τουρκία και Αζερμπαϊτζάν.

Η νίκη του έρχεται σε μια περίοδο όπου η Αρμενία επιχειρεί να ανασχεδιάσει πλήρως τη γεωπολιτική της ταυτότητα μετά:

την ήττα στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ
την απώλεια εδαφικού ελέγχου στην περιοχή
την κατάρρευση της παραδοσιακής ρωσικής «ομπρέλας ασφάλειας»

Το μήνυμα της κάλπης είναι σαφές: σημαντικό μέρος της κοινωνίας προτιμά τη σταθερότητα και την οικονομική επανένταξη από μια ανοιχτή στρατηγική αντιπαράθεση.
Η μεγάλη πρόκληση: ειρήνη με όρους άλλων

Παρά τη νίκη, η δυνατότητα του Πασινιάν να μετατρέψει το πολιτικό κεφάλαιο σε πραγματική ειρηνευτική συμφωνία παραμένει περιορισμένη.

Οι διαπραγματεύσεις με το Αζερμπαϊτζάν συνδέονται με απαιτήσεις που αγγίζουν τον πυρήνα της αρμενικής κρατικής πολιτικής, όπως:συνταγματικές αλλαγές
αναγνώριση υφιστάμενων συνόρων χωρίς εδαφικές διεκδικήσεις
άνοιγμα διαδρόμων μεταφοράς και ενέργειας
οριστική διευθέτηση του καθεστώτος της περιοχής του Καυκάσου

Αυτές οι απαιτήσεις καθιστούν κάθε συμφωνία πολιτικά ευαίσθητη στο εσωτερικό της Αρμενίας. 
Τουρκία: προσεκτική, αλλά όχι βιαστική

Η Τουρκία παρακολουθεί τη διαδικασία με προσεκτικό ρεαλισμό.

Αν και έχει υπάρξει περιορισμένη διπλωματική προσέγγιση, η πλήρης εξομάλυνση παραμένει εξαρτημένη από: 

τη συμφωνία Αρμενίας–Αζερμπαϊτζάν
τη σταθερότητα στα σύνορα
και τη συνολική αναδιάταξη ισχύος στον Νότιο Καύκασο

Η Άγκυρα βλέπει τη διαδικασία όχι μόνο διμερώς, αλλά και ως μέρος ενός ευρύτερου γεωοικονομικού σχεδίου διασυνδεσιμότητας στην περιοχή.

Αζερμπαϊτζάν: ειρήνη με στρατηγικούς όρους

Το Μπακού εμφανίζεται πιο σκληρό στις απαιτήσεις του.

Παρότι υποστηρίζει μια τελική συμφωνία ειρήνης, θέτει προϋποθέσεις που περιλαμβάνουν:θεσμικές και συνταγματικές αλλαγές στην Αρμενία
διασφάλιση των νέων εδαφικών δεδομένων μετά το 2023
και δημιουργία διαδρόμων μεταφοράς που θα ενισχύσουν τη σύνδεση με την Τουρκία

Η ειρήνη, από την οπτική του Αζερμπαϊτζάν, δεν είναι απλώς διπλωματική συμφωνία — είναι αναδιάταξη του περιφερειακού χάρτη ισχύος. 

Η Ρωσία εκτός παιχνιδιού (αλλά όχι εκτός εξίσωσης)

Η σταδιακή απομάκρυνση της Αρμενίας από τη ρωσική σφαίρα επιρροής έχει αλλάξει ριζικά τις ισορροπίες.

Ωστόσο, η Μόσχα εξακολουθεί να διατηρεί:

οικονομικούς μοχλούς πίεσης
ιστορική επιρροή σε πολιτικές ελίτ
και περιφερειακά συμφέροντα στον Νότιο Καύκασο

Αυτό σημαίνει ότι η διαδικασία ειρήνης δεν είναι απλώς διμερής ή τριμερής — είναι πολυπολική.

Το κεντρικό δίλημμα του Πασινιάν

Ο Αρμένιος πρωθυπουργός βρίσκεται μπροστά σε ένα στρατηγικό παράδοξο:Η ειρήνη απαιτεί παραχωρήσεις
Οι παραχωρήσεις προκαλούν εσωτερική πολιτική φθορά
Η καθυστέρηση όμως διατηρεί την αστάθεια

Με άλλα λόγια, η νίκη του στις κάλπες δεν λύνει το βασικό πρόβλημα — απλώς του δίνει περισσότερο χρόνο για να το διαχειριστεί.
Μια ειρήνη που δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί

Η εκλογική επικράτηση του Πασινιάν μπορεί να θεωρηθεί ως «πράσινο φως» για ειρηνευτική διαδικασία στον Νότιο Καύκασο.

Αλλά δεν αποτελεί εγγύηση επιτυχίας.

Η ειρήνη μεταξύ Αρμενίας, Τουρκίας και Αζερμπαϊτζάν δεν θα κριθεί στην κάλπη.

Θα κριθεί στο κατά πόσο τρεις διαφορετικές γεωπολιτικές λογικές μπορούν να συναντηθούν σε ένα κοινό σημείο ισορροπίας.

Και αυτό, προς το παρόν, παραμένει ανοιχτό ερώτημα.

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.