Βασιλης Διαμαντακος
Από το ρωσικό drone που χτύπησε τρένο λίγα χιλιόμετρα από την Πολωνία έως την απόπειρα σαμποτάζ στο αεροδρόμιο Λειψίας, η πίεση πλησιάζει όλο και περισσότερο τα σύνορα του ΝΑΤΟ. Το POLITICO θέτει πλέον το δύσκολο ερώτημα: πόσο μπορεί να κλιμακώνει η Μόσχα προτού η ευρωπαϊκή αυτοσυγκράτηση μετατραπεί σε στρατηγική αδυναμία;
Δεν είναι πλέον μόνο ο πόλεμος μέσα στην Ουκρανία.
Τα τελευταία επεισόδια δημιουργούν μια πολύ πιο ανησυχητική εικόνα: η Ρωσία αυξάνει την πίεση σε σημεία που βρίσκονται όλο και πιο κοντά στον ζωτικό χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, ενώ η Ευρώπη εξακολουθεί να αναζητεί τη σωστή γραμμή ανάμεσα στην αποτροπή και στην αποφυγή μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.
Το κεντρικό θέμα του POLITICO είναι χαρακτηριστικό:
«Europe hesitates as Russian attacks escalate».
Και το timing δεν θα μπορούσε να είναι πιο κρίσιμο.
Το drone που έφθασε στην πόρτα της Πολωνίας
Το τελευταίο επεισόδιο σημειώθηκε κοντά στο Yahodyn, στην ουκρανική πλευρά των συνόρων με την Πολωνία.
Ρωσικό drone έπληξε αμαξοστοιχία κοντά στη συνοριακή διάβαση, σε μία από τις σημαντικότερες σιδηροδρομικές συνδέσεις της Ουκρανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το γεγονός απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα επειδή λίγο νωρίτερα από την περιοχή είχαν περάσει υψηλόβαθμοι δυτικοί επισκέπτες, μεταξύ των οποίων ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Boris Johnson και ο πρώην επικεφαλής της CIA David Petraeus.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Andrii Sybiha έδωσε το μήνυμα που το Κίεβο θέλει πλέον να περάσει στην Ευρώπη:
«Η τρομοκρατία του Πούτιν χτυπά απευθείας την πόρτα της ΕΕ και του ΝΑΤΟ».
Η Πολωνία ανακοίνωσε ότι δεν υπήρξε παραβίαση του δικού της εναέριου χώρου.
Αλλά αυτό ακριβώς δείχνει πόσο λεπτή έχει γίνει η γραμμή.
Λειψία: Η ακόμη πιο ανησυχητική υπόθεση
Υπάρχει όμως ένα δεύτερο περιστατικό που αλλάζει εντελώς τη συζήτηση.
Οι γερμανικές αρχές έχουν ταυτοποιήσει με υψηλό βαθμό πιθανότητας έναν Λευκορώσο και έναν Ρώσο υπήκοο ως βασικούς υπόπτους για την απόπειρα επίθεσης με drones στο αεροδρόμιο Leipzig-Halle τον Αύγουστο.
Ο Ρώσος θεωρείται από τις γερμανικές υπηρεσίες ότι συνδέεται με τη GRU, τη ρωσική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών.
Ο στόχος ήταν εξαιρετικά ευαίσθητος.
Ένα αυτοσχέδιο drone με εκρηκτικά εντοπίστηκε δίπλα σε ουκρανικό μεταγωγικό Antonov.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η Welt και αναπαράγει το POLITICO, το αεροσκάφος είχε περίπου 25.000 λίτρα αεροπορικού καυσίμου.
Η έκρηξη δεν έγινε επειδή παρουσιάστηκε πρόβλημα στον πυροκροτητή.
1,8 κιλά Semtex – τρία drones
Οι λεπτομέρειες της γερμανικής έρευνας δείχνουν ότι δεν επρόκειτο για μια απλή παραβίαση ασφαλείας.
Οι αρχές εκτιμούν ότι το σχέδιο προέβλεπε συνολικά περίπου 1,8 κιλά Semtex σε τρία drones, περίπου 600 γραμμάρια ανά συσκευή.
Οι Γερμανοί ερευνητές θεωρούν ότι ο ύποπτος με τις πιθανές διασυνδέσεις με τη GRU είχε ρόλο στον σχεδιασμό και στα logistics, ενώ ο Λευκορώσος φέρεται να λειτούργησε ως λεγόμενος «disposable agent» — ένας αναλώσιμος επιχειρησιακός συνεργάτης που χρησιμοποιείται για σαμποτάζ.
Ακόμη πιο ανησυχητικό:
οι γερμανικές αρχές συνεργάζονται για την υπόθεση με υπηρεσίες σε Λιθουανία, Πολωνία, Λετονία και Φινλανδία, καθώς εξετάζονται πιθανές συνδέσεις με άλλες επιχειρήσεις σαμποτάζ στην Ευρώπη.
Η Ρωσία αρνείται – η Γερμανία δείχνει τη Μόσχα
Η Μόσχα αρνείται εμπλοκή.
Ωστόσο, ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Johann Wadephul και ο υπουργός Εσωτερικών Alexander Dobrindt έχουν ήδη αποδώσει στη Ρωσία την ευθύνη για την επίθεση στη Λειψία.
Εδώ ακριβώς βρίσκεται η μεγάλη αλλαγή.
Η ευρωπαϊκή συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο ρωσικά tanks, πυραύλους και drones στην Ουκρανία.
Αφορά ένα ευρύτερο φάσμα ενεργειών που οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν ως hybrid warfare:
σαμποτάζ, κατασκοπεία, κυβερνοεπιθέσεις, drones και επιχειρήσεις εναντίον κρίσιμων υποδομών.
Το πρόβλημα της Ευρώπης: Πότε τελειώνει η «αυτοσυγκράτηση»;
Το ευρωπαϊκό δίλημμα είναι πραγματικό.
Κάθε ισχυρότερη απάντηση στη Ρωσία εμπεριέχει τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης.
Όμως και η απουσία απάντησης δημιουργεί έναν διαφορετικό κίνδυνο:
να συμπεράνει η Μόσχα ότι μπορεί να αυξάνει σταδιακά το επίπεδο πίεσης χωρίς να προκαλεί αντίστοιχο κόστος.
Αυτό είναι το λεγόμενο grey-zone problem.
Κάθε μεμονωμένο περιστατικό βρίσκεται κάτω από το κατώφλι που θα προκαλούσε μια στρατιωτική απάντηση του ΝΑΤΟ.
Όταν όμως τα περιστατικά συσσωρεύονται, η συνολική εικόνα αλλάζει.
Ο Πούτιν δοκιμάζει το όριο, όχι απαραίτητα το Άρθρο 5
Η πραγματική στρατηγική αξία των υβριδικών επιχειρήσεων βρίσκεται ακριβώς εκεί.
Δεν χρειάζεται μια επίθεση να είναι αρκετά μεγάλη ώστε να ενεργοποιήσει το Άρθρο 5.
Αρκεί να δημιουργεί:
αβεβαιότητα για το ποιος ευθύνεται,
πολιτικό κόστος στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις,
φόβο στις κοινωνίες,
πίεση στις κρίσιμες υποδομές,
και συνεχή ανάγκη για περισσότερα μέσα ασφαλείας.
Η Ρωσία μπορεί έτσι να δοκιμάζει τα όρια της δυτικής αντίδρασης χωρίς να περνά απαραίτητα το σημείο μιας άμεσης σύγκρουσης Ρωσίας–ΝΑΤΟ.
Το χειρότερο μήνυμα θα ήταν η αδυναμία απόφασης
Και εδώ η υπόθεση συνδέεται με ένα δεύτερο ευρωπαϊκό πρόβλημα.
Την ίδια στιγμή που η πίεση της Μόσχας αυξάνεται, η ΕΕ δυσκολεύεται ακόμη και να διατηρήσει την πολιτική της συνοχή στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Η διαμάχη γύρω από την ανανέωση των κυρώσεων δείχνει πόσο δύσκολη γίνεται η διατήρηση ενός ενιαίου ευρωπαϊκού μετώπου όσο ο πόλεμος παρατείνεται.
Άρα ο Πούτιν δεν χρειάζεται απαραίτητα να «νικήσει» στρατιωτικά την Ευρώπη.
Χρειάζεται να ενισχύσει τις υπάρχουσες διαφορές της.
Από την Ουκρανία στην ευρωπαϊκή εσωτερική ασφάλεια
Αυτό ίσως είναι το σημαντικότερο σημείο.
Για χρόνια η Ευρώπη αντιμετώπιζε τον πόλεμο στην Ουκρανία ως ένα μέτωπο που έπρεπε να εμποδίσει να επεκταθεί προς τα δυτικά.
Το 2026 η διάκριση αυτή γίνεται όλο και δυσκολότερη.
Όταν ένα drone με εκρηκτικά βρίσκεται δίπλα σε ουκρανικό μεταγωγικό αεροσκάφος σε γερμανικό αεροδρόμιο και οι αρχές ερευνούν πιθανή σύνδεση με τη GRU, το ζήτημα δεν είναι πλέον μόνο η άμυνα της Ουκρανίας.
Είναι η εσωτερική ασφάλεια της ίδιας της Ευρώπης.
Το νέο τεστ για το ΝΑΤΟ
Η μεγάλη πρόκληση επομένως δεν είναι απλώς εάν η Ευρώπη διαθέτει περισσότερα όπλα.
Είναι εάν μπορεί να δημιουργήσει μια αξιόπιστη κλίμακα αποτροπής και για τις ενέργειες που βρίσκονται κάτω από το κατώφλι του συμβατικού πολέμου.
Γιατί εάν κάθε ρωσική ενέργεια αντιμετωπίζεται μεμονωμένα ως «όχι αρκετά σοβαρή» για ισχυρή απάντηση, τότε η Μόσχα αποκτά χώρο για την επόμενη.
Και μετά για την επόμενη.
Αυτό είναι το πραγματικό δίλημμα πίσω από το «Europe hesitates» του POLITICO: όχι αν η Ευρώπη θέλει πόλεμο με τη Ρωσία — προφανώς δεν θέλει. Αλλά πώς αποτρέπει τη Μόσχα χωρίς να περιμένει πρώτα να συμβεί κάτι πολύ μεγαλύτερο.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου