GuidePedia

0


Στρατής Αγγελής
Η τριάδα των σκληροπυρηνικών Φρουρών και η διαπάλη με τον πρόεδρο Πεζεσκιάν - Αποκαλυπτικό ρεπορτάζ των New York Times ρίχνει φως στις εσωτερικές έριδες του καθεστώτος - Ο Τραμπ επανήλθε στο ενδεχόμενο συνομιλιών, αλλά με τους δικούς του όρους

Καθώς ο πόλεμος στο Ιράν πλησιάζει στο ορόσημο των 200 ημερών, ο Ντόναλντ Τραμπ επανέφερε το ενδεχόμενο επανάληψης των συνομιλιών με την Τεχεράνη, υποστηρίζοντας ότι οι Ιρανοί επιζητούν σφόδρα να τερματιστεί γρήγορα η σύγκρουση. «Εγώ θα αποφασίσω εάν οι ΗΠΑ θα επιλέξουν να εμπλακούν και το πλαίσιο στο οποίο είμαστε ανοιχτοί», δήλωσε χθες το βράδυ ο αμερικανός πρόεδρος. Όμως, ποιοι είναι ή θα μπορούσαν να είναι οι συνομιλητές του Τραμπ; Άραγε, θα είναι ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν και οι υπουργοί του ή οι σκληροπυρηνικοί στρατιωτικοί που έχουν πάρει στα χέρια τους τα ηνία της χώρας και σύμφωνα με ρεπορτάζ των New York Times, τίναξαν στον αέρα (μεταφορικά και κυριολεκτικά) το Μνημόνιο με τις ΗΠΑ;

Η σκληροπυρηνική τριάδα

Πριν από ένα μήνα, η επικράτηση των σκληροπυρηνικών στους κόλπους του ιρανικού καθεστώτος επισημοποιήθηκε με τους διορισμούς στελεχών της λεγόμενης «παλαιάς φρουράς» σε θέσεις-κλειδιά της στρατιωτικής ηγεσίας. Ο 71χρονος, μπαρουτοκαπνισμένος από τον πόλεμο με το Ιράκ, κατά τη δεκαετία του 1980 και πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, επί 16 χρόνια, Μοχσέν Ρεζα, ορίστηκε νέος γραμματέας του Ανωτάτου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν.

Νέος διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης διορίστηκε επίσημα ο Αχμάντ Βαχιντί, ο οποίος έχει διατελέσει επικεφαλής της επίλεκτης δύναμης Κουντς΅, για τις επιχειρήσεις στο εξωτερικό, ήταν υποδιοικητής των Φρουρών και ανέλαβε την ηγεσία του σώματος, όταν σκοτώθηκε ο αρχηγός του την πρώτη ημέρα του πολέμου.

Επίσης, διορίστηκε αρχηγός της πολιτοφυλακής Basij, ο Χοσεϊν Ταέμπ, πρώην επικεφαλής της υπηρεσίας πληροφοριών των Φρουρών της Επανάστασης, επί 20 χρόνια, μέχρι που απομακρύνθηκε το 2022 (μετά από τη σύλληψη στην Τουρκία ιρανών πρακτόρων, που σχεδίαζαν επιθέσεις κατά ισραηλινών στόχων, μια υπόθεση που δημιούργησε τριβές μεταξύ Άγκυρας και Τεχεράνης).

Ο Ρεζαϊ, ο Βαχιντί και ο Ταέμπ είναι τρεις από τους ισχυρότερους άνδρες της χώρας, μετά από τον ανώτατο ηγέτη Μοζταμπά Χαμενεϊ, ο οποίος παραμένει όμως άφαντος, μετά τον τραυματισμό του από τις βόμβες που σκότωσαν τον πατέρα και προκάτοχό του με την έναρξη του πολέμου, την 28η Φεβρουαρίου. Αυτή η ισχυρή τριάδα παίρνει κρίσιμες αποφάσεις και φαίνεται ότι υπονομεύει την κυβέρνηση Πεζεσκιάν, ενώ φαίνεται ότι έχει ανταγωνιστική σχέση με τον πρόεδρο της Βουλής και επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ (ο οποίος επίσης προέρχεται από τα σπλάχνα των Φρουρών της Επανάστασης).

Η φράξια του πολέμου και ο πρόεδρος της ειρήνης

Η έρευνα των New York Times φέρνει στο φως άγνωστες πτυχές της εσωτερικής διαπάλης στο Ιράν, μεταξύ του προέδρου Πεζεσκιάν και των σκληροπυρηνικών που ενισχύθηκαν με το ξέσπασμα του πολέμου αντί να ανατραπούν, όπως προέβλεπαν οι σχεδιασμοί των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Επιπλέον, θέτει επίμονα το ερώτημα γιατί παραμένει άφαντος ο ανώτατος ηγέτης, αν είναι υποχείριο των σκληροπυρηνικών, αν βρίσκεται στη ζωή ή αν γράφουν άλλοι τις γραπτές ανακοινώσεις που εκδίδει το γραφείο του.

Το άρθρο υπογράφει η ιρανοαμερικανίδα δημοσιογράφος Φαρνάζ Φασιχί, η οποία καλύπτει επί τρεις δεκαετίες τις εξελίξεις στο Ιράν και επικαλείται συνομιλίες με εν ενεργεία και με πρώην ανώτερα στελέχη του καθεστώτος, που ζήτησαν να τηρηθεί η ανωνυμία τους.

Πως βούλιαξε το Μνημόνιο

Ειδικότερα, για το ναυάγιο του μνημονίου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, που είχε υπογραφεί στις 17 Ιουνίου, η δημοσιογράφος περιγράφει πώς ο πρόεδρος Πεζεσκιάν αιφνιδιάστηκε εντελώς από τις επιθέσεις που εξαπέλυσαν ιρανικές δυνάμεις εναντίον δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ, στις 7 Ιουλίου. Ο Πεζεσκιάν βρισκόταν εκείνη την ημέρα στο Ιράκ, για την πολυήμερη κηδεία του πατέρα Χαμενεΐ και φέρεται ότι τηλεφώνησε οργισμένος στον Βαχιντί, ζητώντας εξηγήσεις, όμως εκείνος δήλωσε πως ούτε είχε διατάξει, ούτε γνώριζε εκ των προτέρων για την επίθεση, ενώ στο σκοτάδι βρισκόταν και το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας. Στον πρόεδρο Πεζεσκιάν ειπώθηκε πως τοπικοί στρατιωτικοί διοικητές ανέλαβαν πρωτοβουλία, σε εφαρμογή προηγούμενης διαταγής για επίθεση εναντίον οποιουδήποτε πλοίου θα παραβίαζε τον έλεγχο των Στενών, χωρίς να περιμένουν έγκριση από την κεντρική διοίκηση.

Οι Ιρανοί δεν κατάφεραν να πείσουν τον Τραμπ ότι επρόκειτο για μια ενέργεια που δεν είχε σχεδιαστεί κεντρικά. Ακολούθησε, μετά από λίγες ώρες, το κύμα των αμερικανικών αεροπορικών βομβαρδισμών, που ήταν η ταφόπλακα του μνημονίου. Στις ημέρες που ακολούθησαν, εσωτερική έρευνα έδειξε ότι πίσω από την επίθεση κατά των δεξαμενόπλοιων βρισκόταν ο Χοσεϊν Ταέμπ, ανέφεραν οι ιρανικές πηγές.

«Ούτε ο Πεζεσκιάν το πιστεύει»

Ο Ρεζαΐ ήταν εξαρχής αντίθετος με την υπογραφή του μνημονίου με τις ΗΠΑ, που άνοιξε για λίγες εβδομάδες τα Στενά. Υποστήριζε μάλιστα ότι παρόμοια ήταν η θέση του Ανώτατου Ηγέτη, ο οποίος το ενέκρινε τελικά, παρά τις «επιφυλάξεις» του και τη διαφωνία του «επί της αρχής». «Καλώ τους φίλους που είναι εναντίον του μνημονίου, να κάνουν υπομονή, οι Αμερικανοί θα το καταστρέψουν μόνοι τους και δε θα έχει κανένα αποτέλεσμα» δήλωνε ο Ρεζαΐ στις αρχές Ιουλίου.

Ένα μήνα αργότερα, στις αρχές Αυγούστου ο Ρεζαΐ τόνιζε πως το Ιράν «ουδέποτε θα επιτρέψει να ανοίξει δεύτερος διάδρομος στα Στενά του Ορμούζ», παρότι η Τεχεράνη συζητούσε ήδη κάτι τέτοιο με το Ομάν (εμμέσως και με τους Αμερικανούς, παρά τις εκατέρωθεν διαψεύσεις). Το σκληροπυρηνικό στρατόπεδο ουδέποτε έπαψε να αμφισβητεί τις ικανότητες της ιρανικής διαπραγματευτικής ομάδας, ακόμα και με δηλώσεις στα κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Το επίσημο αφήγημα της Τεχεράνης είναι ότι για την κατάρρευση του Μνημονίου ευθύνονται οι ΗΠΑ, που επέτρεψαν στο Ισραήλ να συνεχίσει τους βομβαρδισμούς στο Λίβανο και που επιχείρησαν να δημιουργήσουν τετελεσμένα στα Στενά, κατά παράβαση της συμφωνίας. Όμως, προσθέτει η αρθρογράφος, στους πολιτικούς κύκλους του Ιράν ελάχιστοι πείθονται από αυτά τα επιχειρήματα, ενώ δεν τα πιστεύει ούτε ο πρόεδρος Πεζεσκιάν. Όταν κάποιοι στρατηγοί προσπάθησαν να τον πείσουν ότι ο ίδιος ο Μοζταμπά Χαμενεϊ είχε εγκρίνει την επίθεση του Ιουλίου, ο Πεζεσκιάν αξίωσε να του φέρουν αποδείξεις, όπως ανέφεραν τρεις ιρανικές πηγές.

Που ποντάρουν οι «σκληροί»

Ο πρόεδρος Πεζεσκιάν και ο πρόεδρος της Βουλής Γκαλιμπάφ έχουν προειδοποιήσει πως τα σχέδια των σκληροπυρηνικών για συνέχιση του πολέμου, ενέχουν τον κίνδυνο να συρθεί το Ιράν στην άβυσσο, με ακόμα χειρότερες αμερικανικές επιθέσεις και κυρώσεις. Όμως, η φράξια του πολέμου επιμένει ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις, από κοινού με τους Χούθι της Υεμένης και τις σιιτικές πολιτοφυλακές, είναι σε θέση να επεκτείνουν τον πόλεμο και να μεγαλώσουν το κόστος για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.

Από την άλλη πλευρά, οι Αμερικανοί ποντάρουν πως οι εσωτερικές έριδες σε συνδυασμό με την οικονομική ασφυξία και τις περιοδικές επιθέσεις, θα γονατίσουν το καθεστώς της Τεχεράνης. Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι, παρά τους ιρανικούς βομβαρδισμούς, έχει αυξηθεί ο αριθμός των δεξαμενόπλοιων που περνούν καθημερινά από τα Στενά με αμερικανική συνοδεία, δίνοντας ανάσες στην αγορά του πετρελαίου.

Ο παράγοντας Χούθι

Όμως είναι ραγδαίες οι εξελίξεις και στο παράλληλο μέτωπο της Υεμένης, όπου οι Χούθι ελέγχουν πλέον τη δυτική ακτογραμμή της χώρας στην Ερυθρά Θάλασσα, σφίγγοντας τη μέγγενη στις εξαγωγές σαουδαραβικού πετρελαίου. Σαν να μην έφταναν οι στρατιωτικές επιτυχίες των Χούθι, βομβαρδίστηκε και έκλεισε προσωρινά, για «μερικές εβδομάδες», ο σαουδαραβικός αγωγός που παρακάμπτει το Ορμούζ και καταλήγει στην Ερυθρά, γεγονός που αναπόφευκτα οδηγεί στη μείωση των εξαγωγών και μέσω της διώρυγας του Σουέζ. Τον αγωγό έπληξαν drones που προήλθαν από το Ιράκ και πιθανότατα εκτοξεύθηκαν από σιιτική πολιτοφυλακή, δηλαδή από πληρεξούσιους της Τεχεράνης.

Δεδομένου ότι οι Αμερικανοί δεν επενέβησαν υπέρ της Σαουδικής Αραβίας σε αυτό το στάδιο (είτε από επιλογή, είτε από αδυναμία), επιτρέποντας στους Χούθι να δημιουργήσουν τετελεσμένα στο έδαφος και στην Ερυθρά Θάλασσα, φαίνεται πως η σκληροπυρηνική τριάδα του Ιράν με την τακτική της, κερδίζει, προς το παρόν, πόντους στη διεύρυνση και στην παράταση του πολέμου. Εκτός εάν η διάκριση μεταξύ «σκληροπυρηνικών» και «πραγματιστών» Ιρανών είναι περισσότερο τεχνητή και αποτελούν τις δυο όψεις της ίδιας «καυτής πατάτας», που θα έχει στα χέρια του ο Τραμπ και όλος ο κόσμος τουλάχιστον μέχρι τις αρχές Νοεμβρίου, που θα γίνουν οι ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο.

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.

Δημοσίευση σχολίου

 
Top