Θοδωρής Καλούδης
Οι τελευταίες εξελίξεις στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις δείχνουν ότι κάτι βαθύτερο βρίσκεται σε εξέλιξη. Αθήνα και Ουάσιγκτον χτίζουν μια νέα σχέση όπου το επίκεντρο δεν είναι πλέον μόνο η διμερής συνεργασία αλλά ο ρόλος που καλείται να διαδραματίσει η Ελλάδα στη συνολική στρατηγική της Δύσης στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ομιλία της Αμερικανίδας πρέσβειρας Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στην εκδήλωση για τα 250 χρόνια της αμερικανικής ανεξαρτησίας ήταν ενδεικτική αυτής της μετάβασης. Για πρώτη φορά, στον ίδιο λόγο συνδέθηκαν τόσο καθαρά η ενέργεια, η άμυνα, οι επενδύσεις, οι υποδομές και η περιφερειακή ασφάλεια. Δεν παρουσιάστηκαν ως ξεχωριστές πολιτικές, αλλά ως τμήματα μιας ενιαίας γεωπολιτικής στρατηγικής.
ΗΠΑ και ευρωπαϊκή περιφέρεια
Η αλλαγή αυτή δεν είναι τυχαία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επαναπροσδιορίζουν συνολικά την παρουσία τους στην ευρωπαϊκή περιφέρεια. Η αντιπαράθεση με τη Ρωσία παραμένει ενεργή, η άνοδος της Κίνας μεταβάλλει τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού, ενώ η αστάθεια στη Μέση Ανατολή επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη ασφαλών ενεργειακών και στρατιωτικών διαδρόμων. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα αποκτά αξία όχι μόνο επειδή βρίσκεται στη σωστή γεωγραφική θέση, αλλά επειδή διαθέτει πλέον ένα πλέγμα υποδομών και συμμαχιών που τη μετατρέπουν σε αξιόπιστο επιχειρησιακό εταίρο.
Γι’ αυτό και οι αναφορές της Αμερικανίδας πρέσβειρας στους υδρογονάνθρακες είχαν ιδιαίτερη σημασία. Η παρουσία αμερικανικών ενεργειακών κολοσσών, οι επενδύσεις της ExxonMobil και της Chevron, οι προοπτικές υπεράκτιων γεωτρήσεων και η ανάπτυξη των υποδομών LNG δεν αποτελούν απλώς επιχειρηματικές κινήσεις. Εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική που επιδιώκει να ενισχύσει την ενεργειακή αυτονομία της Ευρώπης και να μειώσει την εξάρτησή της από ασταθείς ή γεωπολιτικά προβληματικούς προμηθευτές.
Η αμυντική συνεργασία
Το ίδιο ισχύει και για την αμυντική συνεργασία. Η Σούδα, η Αλεξανδρούπολη, η ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα των F-35 και η διεύρυνση της συνεργασίας σε κυβερνοασφάλεια, κρίσιμες υποδομές και στρατιωτική εκπαίδευση αποτελούν κομμάτια μιας νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας στην οποία η Ελλάδα λειτουργεί ως βασικός κόμβος της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ και ως γέφυρα ανάμεσα στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία και για μια ακόμη παράμετρο. Η Αθήνα έχει πλέον καταφέρει να διαμορφώσει μια πολυεπίπεδη στρατηγική δικτύωση. Από τη μία πλευρά διατηρεί την ισχυρή στρατηγική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Από την άλλη έχει οικοδομήσει μια ιδιαίτερα στενή εταιρική σχέση με τη Γαλλία, ενώ παράλληλα ενισχύει τις συνεργασίες της με το Ισραήλ, την Αίγυπτο και τις χώρες της ευρύτερης περιοχής. Η Ελλάδα δεν επενδύει πλέον σε έναν μόνο πυλώνα ασφαλείας, αλλά σε ένα πλέγμα αλληλοσυμπληρούμενων συμμαχιών.
Αυτό ίσως αποτελεί και τη σημαντικότερη εξέλιξη της τελευταίας πενταετίας στην ελληνική εξωτερική πολιτική.
Γεωπολιτική αναβάθμιση και ανάπτυξη
Το πραγματικό ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι μόνο η αναβάθμιση του διεθνούς ρόλου της χώρας. Είναι κατά πόσο η Ελλάδα θα μπορέσει να μετατρέψει αυτή τη γεωπολιτική αναβάθμιση σε διατηρήσιμο οικονομικό και αναπτυξιακό πλεονέκτημα. Οι επενδύσεις στην ενέργεια, οι αμυντικές βιομηχανίες, οι υποδομές, οι νέες τεχνολογίες και η ναυπηγική δραστηριότητα μπορούν να δημιουργήσουν μια νέα παραγωγική βάση, εφόσον υπάρξει σταθερή στρατηγική και συνέχεια πολιτικής.
Γιατί, τελικά, οι συμμαχίες δεν αποτιμώνται μόνο από τις κοινές δηλώσεις ή τις διπλωματικές φιλοφρονήσεις. Αποτιμώνται από το αν δημιουργούν πραγματική ισχύ, μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και νέες δυνατότητες ανάπτυξης. Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα της νέας φάσης των ελληνοαμερικανικών σχέσεων.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου